DILI, STLTIMORLESTE.com – Tribunal Judisial Primeira Instansia Dili liu husi leitura akordaun deside hodi aplika pena prizaun tinan 3 suspende tinan 3 ba arguidu ho inisial CMX neebe hakotu lezadu JCXB nia liman sorin iha Indonezia.
Iha sala julgamentu laran Juiza prosesu Fransisca Cabral deklara katak, antes nee iha sala julgamentu arguidu nega ba faktus katak arguidu la taa lezadu nia liman, maibe bazeia ba deklarasaun lezadu no sasin katak, arguidu mak hamutuk ho nia kolega sira duni lezadu no ikus mai hodi arguidu tao lezadu.
Tribunal deklara katak, husi lezadu nia deklarasaun reforsa tan ho sasin Armando Moniz hatudu katak arguidu mak lori katana taa lezadu nia liman.
Tribunal konsidera provadu arguidu komete duni krimi neebe Ministeriu Publiku akuza, maibe Tribunal tetu sirkunstansia sira hotu hodi deside aplika pena prizaun tinan 3 suspende tinan 3 ba arguidu.
Tribunal mos husu arguidu obrigatoriamente atu selu danu com patrimonial ba lezadu ho valor kuantia US$ 1000.
Lee tiha desizaun nee, Juiz prosesu mos esplika karik husi parte Prokurador no Defeza la aseita ho desizaun Tribunal nian bele halo rekursu.
Prokurador ba prosesu Domingos Barreto la aseita ho desizaun Tribunal nian, tanba nee nia parte deklara sei halo rekursu tuir prazu neebe iha durante loron 30 nia laran, sura husi loron neebe simu desizaun.
Antes nee iha alegasaun Prokurador Domingos Barreto deklara katak, iha audensia julgamentu arguidu nega ba faktus katak, arguidu la envolve iha kazu nee, maibe lezadu deklara arguidu mak halo asaun nee hodi rezulta lezadu nia liman kanek permanente no labele halao servisu hanesan antes sedauk akontese problema nee.
Prokurador deklara katak, maske arguidu nega maibe testamunha konhese arguidu, tanba momentu neeba arguidu la taka oin metin. Tanba nee Ministeriu Publiku mantein ho akuzasaun neebe iha, tanba kauza husi arguidu nia hahalok nee mak rezulta lezadu nia liman kotu.
Prokurador ba prosesu konklui katak, arguidu nega ba faktus, maibe Prokurador bazeia ba deklarasaun lezadu no sasin nian, Prokurador la iha duvidas mantein ho akuzasaun neebe iha, hodi konsidera katak arguidu nia aktu mak halo lezadu nia liman sorin labele halao knaar hanesan baibain.
Tanba nee, Ministeriu Publiku solisita ba iha Tribunal Koletivu atu kondena arguidu pena prizaun tinan 4 fulan 6.
Enkuantu defeza Laura Valente deklara katak, arguidu nega ba faktu katak, momentu neeba arguidu ba misa maibe sai husi misa arguidu ba liu kost, no fatin neebe arguidu no lezadu hela ba distansia dook malu. No defeza mos deklara, sasin deklara afavor ba lezadu, tanba sira nain rua mai husi grupu neebe kor hanesan.
Defeza deklara, iha deklarasaun lezadu nian katak, haree duni arguidu ho nia kolega sira, maibe laos arguidu mak lori katana taa lezadu nia liman, maibe arguidu nia kolega FG mak lori katana taa. No sasin mos la haree ho matan katak arguidu CMX taa ka lae, tanba nee defeza solisita ba iha Tribunal Koletivu katak, se duvidas ho deklarasaun lezadu no sasin sira nian, husu atu fo absolvisaun ba iha arguidu.
Iha faktus sufisiente katak, iha Kinta Feira Santa loron 28 Marsu tinan 2013 oras tuku 00h15 oras Indonezia nian, lezadu JCXB ho nia kolega AMA foin sai husi misa depois ba sosa hahan besik Indomart, besik jalan Blimbing Indonezia derepente arguidu CMX ho suspeitu FG hamutuk ho sira nia kolega kuaze nain 12 nunee, sae motorizada neen no hare hetan lezadu no testamuna.
Momentu neeba lezadu no testemunha rona arguidu sira hakilar dehan, sira nain rua mak neeba, nunee arguidu ho suspeitu no kolega sira seluk fila motorizada mai taa lezadu ho testamunha.
Lezadu ho testemunha haree arguidu sira seluk kaer katana, samurai no tudik iha liman, taka oin ho maskara maibe arguidu no suspeitu mak la taka sira nia oin, lao ba tan lezadu no testemunha.
Ho ida nee lezadu ho testemunha halai fahe malu, lezadu halai tuir estrada no testemunha halai ba area Kampus Universitas Widyagama Malang, Indonezia.
Arguidu ho suspeitu ho nia kolega sira hamutuk duni lisuk lezadu, banhira toman lezadu, arguidu ho suspeitu ho kolega sira nee haleu kedan lezadu, no lezadu rona arguidu mak koalia dehan hasai tiha nia kakorok.
Nunee suspeitu FG lori kedan samurai taa lezadu nia kakorok sorin karuk, hafoin arguidu lori katana taa tan lezadu nia kotuk laran rezulta kanek mean, suspeitu lori samurai taa tan lezadu nia ulun, maibe lezadu lori liman karuk tahan samurai nee rezulta lezadu nia liman sorin karuk kotu kedas. Ho ida nee arguidu hateten ba suspeitu katak, Nando nia liman kotuk ona ita halai ona.
Tuir mai arguidu ho suspeitu ho nia maluk sira nee halai husi fatin neeba, no lezadu hasai nia faru hodi bobar fali nia liman nee, no husik hela liman kotu nee iha fatin akontesimentu.
Ho kanek nee lezadu tenke halai ba iha nia hela fatin kost hodi husu ajuda ba nia kolega Antonio, hafoin transporta ba Hospital Syaiful Anwar Malang Indonezia hodi halo tratamentu intensivu, tuir mai kolega Antonio ho Polisia ba iha fatin akontesimentu hodi foti lezadu nia liman.
Arguidu nia konduta nee lezadu hetan kanek iha kakorok, sorin karuk, kotuk laran, liman kabun sorin karuk no tenke lakon liman sorin karuk.
Arguidu no suspeitu hamutuk ho sira nia kolega pratika tiha aktus sira nee hasoru lezadu iha nasaun Indonezia, depois halai mai Timor hodi hases an husi Justisa, Polisia Indonezia difsil atu hetan sira.
Arguidu halo hahalok sira nee ho livre deliberada no konsientemente, tau hanoin ba forsa ida deit, tula malu ho motorizada kaer samurai katana tudik hodi duni lezadu toman haleu kedan lezadu no arguidu koalia ba suspeitu atu haruka hasai lezadu nia kakorok, lori samurai no katana taa iha kakorok, kotuk laran, liman kabun sorin karuk, taa iha ulun maibe lezadu lori tahan, hodi liman sorin karuk kotu.
Arguidu hatene momos hahalok hirak nee lei bandu no hetan kastigu.
Tanba nee Ministeriu Publiku akuza arguidu hanesan ko autor material ba krimi omisidiu simples ho Forma tentada previstu iha artigu 23, 24, 138 husi Kodigu Penal.
Audensia julgamentu nee Prezide husi Juiz Koletivu Juiz Prosesu Fransisca Cabral, Ministeriu Publiku reprezenta husi Prokurador Domingos Barreto, arguidu hetan asistensia legal husi Defensora Publika Laura Valente.
(ter)
