DILI, STLTIMORLESTE.com – Tuir Portavos Polisia Sientifika Investigasaun Kriminál (PSIK), Mario Tavares hateten, foin dadaun PSIK hamutuk ho komunidade intelensia halo operasaun ho naran Clear online scan iha Rejiaun Administrativu Espesial Oekusi-Ambeno (RAEOA), hodi halo inspesaun ba fatin jogu ilisitu ida iha RAEOA konsege detein suspeitu nain10, tanba envolve krimi jogu ilisitu no burla informatika.
Nia dehan, razaun PCIC detein suspeitu nain 10, tanba konsidera nudar autor ba krime jogu ho ilisitu no burla oin nformatika.
“Iha faze nee PCIC ho entidade sira hotu neebe mak servisu hamutuk, liu-liu komunidade intelensia sira prepara hela atu aprezenta suspeitu nain sanulu ba iha prosesu ida nee,” hatete Portavós PSIK, Mario Tavares ba jornalista iha konferensia imprensa neebe halo iha edifisiu PCIC Kolmera, Kuarta (27/08/2025).
Nia dehan, PSIK hamutuk ho komunidade intelejensia sira halo inspesaun ba fatin jogu ilisitu ida iha Oekusi, identifika katak fatin nee pratika duni jogu ilisitu no halo burla informatika, tanba autor nain sira nee habosok hela ema hodi trafere osan ba sira nia fatin tanba PSIK haree katak krime nunee ho fraglante Delitu, PSIK halo detensaun ba suspeitu nain 10 nee.
Nia esplika, fatin esplorasaun jogu ilisitu iha Oekusi neebe PSIK ho intelejensia sira halo inspesaun fatin nee halo esplorasaun jogu ilisitu no halo burla oin informátika.
Tavares relata, husi identifikasaun neebe PSIK halo ba fatin jogu ilisitu nee PSIK konsege halo apreensaun ba evidensia sira hanesan hodi aprezenta ba Ministeriu Públika iha destop hamutuk 87, Laptop hamutuk hamutuk-13, telefone hamutuk 194 depois akses point Wifi ida, starlink reuter rua, sim card telemovel hamutuk 135 neebe apoiu husi operador telemovel balun iha TL, sasan sira nee PSIK foto iha jogu esplorasaun ilisitu. Enkuantu ba krime burla informátika PSIK konsege halo apreensaun ba fatin hanesan ba sasán sira mak destop hamutuk 54, laptop hat headphone hamutuk 53, access point hamutuk rua, telemovel hamutuk 44 makina sira osan ida impresora ida.
Nia hatutan, iha fatin esplorasaun jogu PSIK hetan operador ka serve boot ida neebe instala iha ne’ebá no funsionariu sira uza ida hodi habosok ema, liu-liu krime burla informátika neebe lao iha facebook ho modu operasaun katak ita boot sira ba lalais Lotariu tanba ita boot sira nia númeru hetan premiu, no iha aviza ida katak ami.sdi oferese premiu osan ho montante nunee no karreta ho tipu no ita boot nia kanta bankaria peoblema ba mosu sira hanesan nee sira mak halo. No fee administrativu ruma bainhira manan premiu. Buat ida online screen nee agora dadaun sira halo nee ba zona. ASEAN no nia serve ida mak iha Oekusi.
“Dala barak liu akontese katak sira husu ema nia dadus pesoál fo alerta dehan iha situasaun urjente iha ita boot sira nia konta watshapp no konta Banku nian ne’ebé favór ida dijitaliza ita boot sira nia senha. Kuandu husi buat sira nee lalos tanba Banku ka entidade finasiru nunka husu ita boot sira nia senha,” nia informa.
Nia Aproveita oportunidade nee husu ba públiku relasiona ho online scaming atu dehan deit hanesan nee seguransa dijital ba ita boot sira nia konta depende ba ita boot sira nia atuasaun.
Nia tenik, ba fatin esplorasaun jogu iha Oekusi neebe PSIK ho komunidade intelenjia foin daudaun halo identifikasaun prosesu lao hela, nunee PSIK iha lprazu loron lima atu konklui ida nee. Agora dadaun ekipa iha hela terenu kontinua halo dilijensia hodi arrola faktu balun tan molok aprezenta ba iha autoridade kompetente iha RAEOA hodi kontinua halo prosesu.
(jen)
