DILI, STLTIMORLESTE.com – Bankada opozisaun husi Partidu FRETILIN konsidera Tribunal Rekursu (TR) demora pedidu husu aklarasaun kona-ba esklarese akordaun Tribunal inkonstituisionalidade ba alterasaun lei Organizasaun Judisiariu nian.
“Ami mai atu husu tuir ami nia auto-prosesu, tanba prosesu nee kleur los ona, iha fatin neebe deit kuandu iha ona akordaun TR bolu tranzito em julgadu too ona iha nee, iha akordaun Tribunal tuir lo-loos komprimentu deit ona akordaun Tribunal nian halo tuir deit ona,” hateten Vise Prezidente Bankada FRETILIN, David Mandati ba jornalista sira iha edifisiu Tribunal Rekursu, kuarta (08/10/2025).
Nia konsidera, akordaun Tribunal Rekursu nian nee imperativu no halo tuir deit ona, tanba laiha ema ida atu la kumpri, nem Prezidente Republika no Parlamentu Nasional, tanba akordaun nee eskluzivu.
“Too agora seidauk iha ema komprimentu, tanba akordaun Tribunal Rekursu sai ema barak-barak koalia fali, tanba nee ami husi bankada haruka karta ba TR husu aklarasaun kona-ba akordaun ninian.” nia sublina.
Nia argumenta, sira nia surat ba la hatene para deit iha neebe, entaun sira ba husu tuir auto-prosesu nee lao halo nusa. Lo-loos sira kuandu haruka pedidu aklarasaun nee, tuir lo-loos Juiz relator nee mak responde, mais ohin atu hasoru Juiz relator husu tuir prosesu nee halo nusa, mos la simu sira.
Deputadu nee husu atu labele demora prosesu, tanba pedidu aklarasaun nee, tanba hatene kaer tuir ba konstituisaun, tanba hateten katak, akordaun nee laiha ema ida mak kontra.
Mezmu nunee, prosesu neebe sira hatama nee atu fo komprimentu no halao kona-ba tribunal ninia akordaun nee, no pedidu aklarasaun hatama ba TR, maibe ema iha nee sente hanesan lia ida la kona, tuir lo-loos kualker lei ida iha ona asaun koletivu.
“Tuir loloos ema sira neebe mak hatene ona lei nee mak tenke kumpri uluk, labele obriga fali ema seluk kumpri, maibe ida hatene lei nee sama fali lei,” nia informa.
Nia dehan, bainhira akordaun tribunal nian sai, ema hotu iha duvidas, tanba nee mak Bankada FRETILIN hatama pedidu hodi husu triibunal halo aklarasaun.
Sira husu se deit fo komprimentu ba akordaun tribunal ninian, ema ruma iha duvida nee mak husu aklarasaun nee. No sira nia aklarasaun mos la aklara ida, maibe nonok tiha hotu deit.
David espresa, prezensa iha Tribunal Rekursu la hasoru direita Juiz relator, maibe hasoru no koalia deit ho ofisial justisa sira.
“Tenta hasoru malu ho Juiz relator para husu tuir ami nia prosesa nee lao halo nusa, maibe dehan katak labele, entaun seidauk iha serteza. Ami ezije atu hasoru deit no haruka ofisial ida ba koalia ho Juiz relator, maibe dehan hau labele simu sira ba prosesu nee,” dehan nia.
Antes nee Prezidente Republika nomeia Prezidente Tribunal Rekursu, Afonso Carmona, husi parte bankada hatama pedidu ida ba iha TR hodi haree kona-ba alterasaun lei Organizasaun Judisiariu neebe PR utiliza hodi nomeia PTR.
No ikus mai Koletivu Tribunal Rekursu deside inkonstituisional ba lei refere.
Ho nunee mosu duvidas iha sosiedade nia leet, tanba nee mak bankada hatama fali pedidu ida, husu TR atu fo klarifikasaun kona-ba desizaun nee.
Jornalista: Terezinha De Deus
Editor: Xisto Mendonça
