BAUKAU, STLTIMORLESTE.com – Organizasaun Naun Governamentais (ONG) Kolega Da Paz (KDP), realiza expozisaun ai-haan lokal inovativu no produsaun ai-haan ba animal hodi valoriza no promove produtu iha rai laran.
Expozisaun aihan lokal realiza iha edifisiu KDP area Uainiki, Suku Bahu Postu Administrativu Baukau Vila, Munisipiu Baukau partisipa husi grupu 6 kompostu grupu Hamelale, Kolega ba Futuru, Feto Halibur Bairo, Waisabu Senter, Fetcawa no grupu Laletek Furak neebe durante nee halo ona produsaun mak hanesan, tranforma talas no aifarina ba kripik, ikan tree kompozisaun husi hudi dubu, terasi no pimenta, hahan ba manu kompozisaun husi materia prima hare uut, batar uut, marungi tahan, hahan ba fahi kompozisaun husi materia prima hare uut, batar uut, lakeru, marungi tahan, nuu no ikan tree, hahan ba ikan bee kompozisaun husi materia prima batar uut, ai kafe tahan, aifarina uut no masin inklui fore rai sona kombinasi ho trigu, manu tolun no masin midar.
Diretor KDP, Olga Matilde da Costa hafoin remata abertura expozisaun refere hateten, Organizasaun Naun Governamentais Kolega Da Paz hetan apoiu fundu husi Governu liu husi Gabinete Apoiu Sosiedade Sivil, tanba nee fasilita treinamentu ba grupu 6 refere hodi halo produsaun hahan ba fahi, manu no ikan no daudaun iha ona rezultadu nunee halo promosaun ba produsaun hirak neebe iha ona rezultadu no halibur grupu produsaun sira atu fahe esperensia ba malu.
“Objetivu ba expozisaun ida nee ida ita halibur ita nia grupu sira mai hamutuk oinsa, atu fahe esperensia ba malu ida mos halo promosaun ba sira nia produtu, sira neebe durante sira prosesa aihan husi toos sai hahan neebe mak inovativu neebe mak iha valor aas,” Olga hateten ba jornalista sira, iha Uainiki, Segunda (10/11/2025).
Nia argumenta, hahan ba fahi, manu no ikan neebe grupu sira produs iha nutrisaun diak, tanba bele dezenvolve liu tan fahi, manu no ikan hodi asesu lalais iha merkadu fo rendimentu ba grupu feto sira sustenta ekonomia familia.
Reprezentante Prezidente Autoridade Munisipiu Baukau, Januario Soares konsidera inisiativa husi Organizasaun Naun Governamentais Kolega Da Paz implementa treinamentu ba grupu feto sira hodi produz hahan ba fahi, manu, ikan no seluk tan nee importante tebes, tanba bele ajuda feto sira hodi hetan rendimentu sustenta nesesidade ekonomia familia.
“Hau hanoin liu husi expozisaun nee bele produtu aihan atu bele formula ba animal hanesan fahi ho manu ida nee nia valor makaas tebes, tanba produtu lokal aihan original bele transforma ba fali aihan manu no fahi hasae kresimentu animal hodi sustenta ba familia,” Januario katak.
Reprezentante grupu produsaun 6, Marselina Viana Freitas agradese ba Organizasaun Naun Governamentais Kolega Da Paz, tanba fasilita ona treinamentu kona-ba produzaun hahan ba fahi, manu, ikan no produsaun seluk tan neebe iha ona rezultadu daudaun faan ona iha merkadu lokal.
“Agrasede ba Kolega Da Paz tanba liu husi treinamentu mak ami hetan mak ami hatene kona-ba hahan ba manu no fahi. Ami iha grupu Hamelale faan ona iha merkadu nomos halo promosaun iha Dili,” Marselina esperesa.
Nia komenta, durante seidauk hetan treinamentu husi Kolega Da Paz lahatene halo produsaun hahan ba ikan, fahi no manu, maibe hafoin remata treinamentu iha ona koinhesementu no daudaun halo ona produsaun faan iha merkadu lokal no halo ona promosaun iha Dili, tanba neebe hakarak halo produsaun ho volume barak, maibe falta ekipamentus.
“Failansu ba ami mak iha ekipamentus maibe ho inisiativa neebe mak ami iha ami konsege halo duni aprende husi grupu no parseiru sira seluk hodi aplika fali iha ami nia grupu no ikus sai realidade duni produtu neebe ami halo agora ema hatene barak,” Nia katak.
Entretantu expozisaun nee hetan partisipasaun husi reprezentante Prezidente Autoridade Munisipiu Baukau, Administradora Postu Administrativu Vemasi, no entidades seluk tan.
Jornalista: Tomas Reis
Editora: Carme Ximenes







