DILI, STLTIMORLESTE.com – Tribunal Judisial Primeira Instansia Dili (TJPID) halao julgamentu ba arguidu nain haat (4) inisial SP, SSM, SBNH no JIdSP, tanba komete krimi Korupsaun Pasiva.
Tuir faktus katak, arguidu S nudar Diretor ba Ajensia PETER, Lua, iha data neebe la espesifika, maibe iha fulan Outubru no Novembru 2021, entrega ba arguidu JIdSP osan ho montante US$ 240.00.
Arguidu P nudar Diretor Ajensia Rara, Ltda, iha data neebe la apuradu, maibe iha fulan Setembru no Outubru 2021, entrega ba arguidu JIdSP osan ho montante US$ 400.00.
Arguidu SSM nudar diretor Ajensia Tegar Makmur, Lda, iha data neebe la apuradu, maibe iha fulan Setembru, Outubru no Novembru 2021, entrega ba arguidu JIdSP osan ho montante US$ 400.00.
Arguida SBNH nuudar diretora Agência, Lda, iha data neebe la espesifika, maibe iha fulan Setembru, Outubru no Novembru 2021, nia entrega ba arguidu JIdSP osan ho montante total US$ 960.00.
Arguidu JIdSP iha nia kapasidade nuudar funsionariu Administrasaun Teknika iha Sentru Integradu Jestaun Krize (CIGC), neebe nia servisu prinsipal mak fo tulun ba sidadaun estranjeiru sira neebe tama no sai iha fronteira terrestre entre territoriu nasional Timor-Leste no Indonezia durante implementasaun Estadu Emerjensia Covid-19, simu total hosi arguidu sira montante ba arguidu US$ 2,000.00.
Governu aloka fundu espesial hodi fo subsidiu ba funsionariu sira neebe halo parte iha Pilar 1 to 9 iha Ministeriu Saude no Sentru Integradu Jestaun Krize iha dezempeñu knar hodi responde ba prevensaun no mitigasaun durante implementasaun estadu emerjénsia Covid-19.
Tanba nee laiha razaun ruma ba arguidu JIdSP atu simu prezente husi parte seluk, katak husi arguidu sira.
Arguidu, JIdSP hatene katak nia labele solisita ka simu hosi arguidu sira osan hamutuk USD 2.000,00 (dolar amerikanu rihun rua), hodi fo benefisiu ba nia-an rasik, hodi fasilita entrada no saida hosi arguidu sira-nia dever sira nee, hodi kontrata nia dever sira nee funsaun hanesan ofisial publiku.
Nia mos hatene katak hahalok ida nee bandu hosi lei nuuar krimi, konsidera nia esperiélensia profisional nudar funsionariu publiku, no maski nunee nia halo ida nee ho vontade.
Ho livre no konsiente, ho objetivu atu enrikese nia-an ho ilísitu, tanba osan nee laos deve ba nia ho titulu ruma.
Arguidu sira, hatene katak sira labele fo osan ba arguidu JIdSP ho montante US$ 2.000,00, neebe la deve ba nia ho titulu ruma, nune nia nudar servidor ingradu Sentru iha Gabinete Primeiru-Ministru, sei influensia no konvense Autoridade sira atu fo benefisiu ba nia, atu nunee Ajensia sira nia prosesu sei maneja, aktu ida neebe kontrariu ho knaar sira husi pozisaun neebe nia kaer.
Arguidu JIdSP mos hatudu arrependimentu, no hetan benefsiu hosi sirkunstansia atenuante jeral neebe deskreve iha numeru 2, alinea D no E, hosi artigu 55° no sirkunstansia hosi numeru 1, hosi artigu 55° la agrava nia responsabilidade. 52″, tantu husi Kodigu Prosesu Penal.
Maski nunee arguidu JIdSP rekupera total osan neebe nia simu hosi arguidu sira, nunee konsidera nudar sirkunstansia atenuante estraordinaria.
Entretantu, arguidu sira seluk konfesa mos ba faktus sira no hatudu arrependimentu. Tanba nee sira hetan benefisiu husi sirkunstansia atenuante jeral sira, neebe deskreve iha numeru 2, alinea D no E, hosi artigu 55, hosi Kodigu Penal.
Arguidu JIdSP nuudar autor, iha forma kompletu no kontinua, ba krime korupsaun pasiva ba funsionariu pubiku ida ba aktu ilisitu tuir artigu 41 Kodigu Penal no 79, Nº 1, Lei Nº 7/2020, loron 2026, kona-ba Prevensaun no Kombate Medida Korrupsaun.
Arguidu sira, S, P, SSM, SBNH, nudar autor sira, iha forma kompletu no kontinua, sira ida-idak, komete krime korrupsaun ativa hosi funsionariu publiku tuir artigu 81, § 1, hosi Lei numeru Prevensaun no Kombate Korrupsaun.
Hatan ba faktus neebe iha, arguidu S deklara katak, faktus neebe konsta iha akuzasaun loos hotu, arepende ho hahalok nee.
No arguidu P, arguidu SSM, no arguidu SBNH, deklara faktus iha akuzasaun loos hotu, tanba nee arepende ba hahalok nee.
Aleinde nee arguidu JIdSP deklara katak, faktus neebr konsta iha akuzasaun loos hotu, maibe iha buat balu maka seidauk kompletu.
Arguidu deklara, osan neebe laos arguidu maka husu, maibe arguidu nain haat maka fo, no osan neebe simu aloka fali ba pessoal seguransa PNTL No F-FDTL, no pessoal saude neebe akompana sidadaun sira neebe mai husi Indonezia tama iha kuarentina Tasi 3.
Arguidu deklara tan, osan sira nee la ba arguidu ida, no arguidu fasilita deit, maibe konaba osan neebe dehan prejuizu, arguidu ho vontade rasik devolve hotu ona ba iha Ministeriu Publiku.
Arguidu mos rekonese, aktu neebe arguidu halo lalos, tanba la iha rekejitus ida, no tuir regra labele tanba momentu neeba pessoal sira neebe halao knar, Estadu iha osan hodi selu ba sira.
Arguidu deklara, momentu neeba nia hanesan Kordenador viajem, no arguidu mos arepende tebes ba nia hahalok nee.
Rona tiha arguidu, Tribunal adia ba loron seluk hodi rona sasin.
Audensia julgamentu nee, prezide husi Juiz Kolektivu, Jumiati Freitas, Jose Gonsalves, Jose Quintao, Ministeriu Publiku reprezenta husi Prokurador Jose Marques, arguidu nain lima hetan asistensia legal husi Adovagu nain ida, no Defensor Publiku nain ida.
Jornalista: Terezinha De Deus
Editora: Carme Ximenes







