DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Ramos Horta hatete, 12 Novembru tinan 1991, foin-sae sira nia aten barani sai nuudar momentu definitivu ba luta Timor Leste nia.
Prezidente Republika Jose Ramos Horta hatoo kestaun nee liu husi mensajen ba loron 12 Novembru, kuarta (12/11/2025) hatete, Komemorasaun Masakre Santa Kruz ba dala 34, loron ida neebe grava nafatin iha nasaun nia fuan. Iha loron 12 Novembru 1991, foin sae sira nia aten barani sai nuudar momentu definitivu luta.
Nunee mos iha tinan ida nee Timor Leste selebra Komemorasaun loron Masakre Santa Kruz ba da 34 no aniversariu loron nasional juventude nian ba dala 20.
“Foinsae oan sira iha Timor Leste, Aniversariu Loron Nasional Juventude nian ba dala 20, hau hatoo hau nia parabens ba foinsae Timoroan hotu iha Timor laran tomak. Ohin loron, ita hetan matadalan husi lia-loos rua neebe kbiit boot, sakrifísiu klean husi ita nia pasadu no potensial neebe laiha limitadu husi ita nia futuru. Ita marka Komemorasaun Masakre Santa Kruz ba dala 34, loron ida neebe grava nafatin iha ita nia nasaun nia fuan. Iha loron 12 Novembru tinan 1991, ita nia foinsae sira nia aten barani sai nuudar momentu definitivu iha ita nia luta,” dehan PR Horta.
Prezidente Republika hatete, mundu labele ona ignora. Imajen sira neebe mak Max Stahl kaptura hamosu konsiensia global ida, hodi amplifika TL nia hakilar ba liberdade no prova katak martir sira Santa Kruz nian la mate deit. Sira nia espíritu sai hanesan fundasaun ba nasaun soberanu neebe hela iha loron ohin.
“Agora, iha loron neebe hanesan, ita fila husi pasadu nia terus ba promesa neebe imi reprezenta. Ita haree ba imi jerasaun dahuluk neebe moris iha liberdade, erdeiru sira husi sakrifísiu boot nee. Legadu Santa Kruz nian laos todan tristeza nian, maibe ahi-oan ba responsabilidade no oportunidade nian neebe pasa ba imi nia liman,” dehan Horta.
Xefe Estadu hatete, foinsae sira iha tinan 1991 luta ho aten barani ba direitu atu determina TL nia destinu. Imi foinsae sira iha tinan 2025, agora imi iha kbiit atu forma ida nee. Ho Timor Leste nuudar membru ASEAN tomak, imi nia palku habelar ona. Imi nia kampu funu nian laos ona konflitu, maibe kriasaun, inovasaun, no kompetisaun rejional.
“Sai jerasaun neebe domina teknolojia dijital, sai fluente iha lian sira ita nia rejiaun, halo empreendedorizmu, hasae bandeira Timor Leste nian aas nuudar diplomata, enjeneiru, sientista no artista sira, inklui edukasaun, hadook aan husi flagelu droga nian, rejeita lian sira divizaun nian, halakon malnutrisaun, koloka ita nia nasaun nuudar farol ida ba pas no dezenvolvimentu sustentavel. Nuudar imi nia Prezidente, hau bolu imi atu defende futuru ida nee. Prezerva ita nia kultura riku, enkuantu hakuak mudansa pozitivu. Partisipa ativamente iha imi nia komunidade sira. Hanoin katak, imi laos deit líder sira ba aban bainrua nian, imi mak ajentes mudansa iha loron ohin,” dehan Horta.
Timor Leste nia futuru iha ASEAN pertense ba imi. Hamutuk, harii nasaun ida neebe prosperu, pasífiku, no progresivu. Nai Maromak haraik bensaun ba joven sira no Maromak haraik bensaun ba Timor-Leste.
Jornalista: Emerenciana Pinto
Editor: Xisto Mendonça
