DILI, STLTIMORLESTE.com – Jurista Timoroan, Octavia Cardozo hatete, prosesu Roo Haksolok sai hanesan konsumu publiku, tanba nee tenke produs akuzasaun hodi lori ba iha Tribunal.
Nia dehan, prosesu ida nee sai hanesan prosesu neebe publiku tomak akompanha, dala ruma ema haree hanesan konsumu publiku liu liu oinsa fo tendensia ba lider sira neebe maka iha responsabilidade masimu ba prosesu ida nee, tanba ida nee ba interese publiku, tanba nee espera bele produs akuzasaun lori ba Tribunal.
“Se deit maka envolve iha laran la hare ba se se atu nunee, ita hotu akompana labele hamosu preiskrisaun ba prazu, tanba depois de iha prazu neebe limita kuandu la iha akuzasaun, iha posibilidade mosu preiskrisaun prazu ba iha prosesu ida nee,” dehan Octavio ba jornalista sira iha Mandarin, Segunda (24/11/2025).
Jurista nee hatutan, kona-ba konflitu interese iha Prokurador titular ida nee la iha, maibe emprinsipiu dever neebe lei atribui tenke halao tuir kodigu prosesu neebe maka iha. No ba prazu neebe maka iha tenke asegura, tanba prosesu ida nee la ses husi tenderizasaun babain koalia konaba interese Estadu.
“Ita hateten katak, karik iha kontratu balu neebe akontese, karik iha failansu neebe akontese, hanesan sidadaun babain ida no kompania neebe envolve iha prosesu Estadu, bele dehan nia tenke ba hatan iha prosesu,” dehan nia.
Octavio dehan, atu prevene preskreve akuzasaun tenke ba iha Tribunal, se prosesu nee lao la iha akuzasaun, bele mosu Tribunal mos bele indefere prosesu nee ho razaun tanba, parte defeza mos bele hare prosesu nee tarde, nia durasaun tempu la iha akuzasaun bele mosu preiskrisaun, bele mosu konflitu ruma presija mos haree.
Nia parte nota katak, andamentu prosesu nee kleur, em prinsipiu katak tenderizasaun ba iha prosesu ida nee karik kompania neebe responsabiliza tuir lolos iha nia limitasaun tempu neebe maka tenke haruka Roo refere karik hotu tenke iha ona Timor, tanba iha ona faze neebe maka pasajeru sira tenke uza duni Roo nee.
Iha fatin ketak, Jurista Sergio Dias Quintas, husu Ministeriu Publiku (MP ) atu tau prioridade ba kazu Roo Haksolok.
“kazu Roo Haksolok sai polemika iha ita nia sosiedade, tanba nee, MP nuudar titular asaun penal ita hotu enkoraja MP atu tau prioridade ba kazu Roo Haksolok, atu rezolve lalais kazu Roo Haksolok nee, “dehan Jurista Sergio.
Tuir Sergio, rezolve signifika katak se iha indisus ruma MP tenke hare investiga ona, tuir tramitasaun prosesual neebe iha, atu akuza se maka envolve kuandu hare iha indisus ruma.
Sergio dehan, se prosesu Roo Haksolok kontinua aguarda iha MP sei kontinua hamosu polemika, tanba prosesu iha hela MP. Espera katak Prokurador Jeral Republika servisu ho professional hodi haree prosesu nee, tanba sai polemika ba iha sosiedade.
Maibe Governu ida tun no Governu ida sae, hanesan konsumi politiku tanba nee MP maka tenke hare didiak fo serteja atu rejolve kestaun nee, karik iha difikuldade konaba meius de provas ruma, MP tenke uja rekursu neebe iha hodi rezolve kazu nee.
Tanba kazu Roo Haksolok mai ho nia natureza kompleksidade, maibe MP servisu ho imparsial profisional bele rejolve, hanesan se iha indisus konaba krime ruma prosesu lao hodi lori too iha Tribunal.
Kazu kuandu tama iha MP iha dalan rua deit arkiva ka akuza, maibe konaba kazu Ro Haksolok nian tanba kazu nee kompleksu em termus de provas, liga ho difikuldade ruma MP atu hetan provas maka halo demora, MP tenke koalia iha publiku seidauk iha meius de provas esplika ba iha publiku.
Antes nee mos Prokurador Jeral da Republika, Nelson De Carvalho katak, prosesu Roo Haksolok bele dehan prosesu ida neebe kompleksu, maibe iha faze investigasaun nian atinji ona 70 porsentu.
“Hau bele dehan katak iha ona 70 porsentu faze investigasaun nian, iha ona 70 porsentu hela 30 porsentu,” dehan PJR Nelson.
Jornalista: Terezinha De Deus
Editor: Carme Ximenes
