AMBENO, STLTIMORLESTE.com – Primeiru Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusmão husu ba Atoni Oecusse oan sira hotu atu unidade, tanba realidade oras nee atoni oan sira kontinua hafuu malu deit, hodi dehan ida neeba ukun la diak, ida nee dehan bolu deit familia no partidu sira nian deit, sei kontinua nafatin hanesan nee, Manatuto oan mak sei ukun Oecusse.
Deklarasaun nee hatoo husi Xefe Governu, bain hira hatoo ninia mensajen iha ambitu komemorasaun loron proklamasaun Unilateral Independensia Timor Leste (TL) ba dala 50 iha kampu 1 de Maiu Palaban, Suku Costa, Postu Administrativu Pantemakassar, Rejiaun Administrativu Espesial Oecusse-Ambeno (RAEOA), Sesta (28/11/2025).
Uluk Portugal mai TL, mai iha Oecusse, depois maka buka tuir ba too rai boot neeba, tanba saida maka muda capital Oecusse ba fali iha Dili, tanba avo sira husi Oecusse foti aan, sira dehan kilat la iha, sira uza deit rama no dima.
“Hanesan ita nia istoria iha rai boot neeba mos, sira hamrik ikus liu maka iha 1999, duni inimigu ho pregu tanba momentu neeba sira hamrik, maibe la hamrik ho kilat, ho rama, ho Dima. Tanba ida nee, ohin tinan 50 proklamasaun Unilateral independensia, ita selebra deit, nee tamba saida, tanba nee mak hau mai iha nee, konta netik istoria hodi aprende husi istoria neeba. Situasaun bele difisil mos, Timor oan fiar aan ba, fiar iha imi nia kakutak, fiar iha imi nia hahalok. Hau mai iha Oecusse, tuir loos selebra loron nee iha Dili, maibe dadauk nee, Oecusse iha hela situasaun difisil agora, kompleksu mos, Atoni oan sira haree malu matan lamoos, sempre hatuun malu hela deit dehan ida neeba maka matenek liu hau, tanba nee hau husu ba atoni oan sira hamutuk, imi mak sei lori Oecusse nee ba oin, sei imi lahatene ukun, imi sai hotu, ami husi Manatuto mak sei mai,” dehan nia.
Nia haktuir tan katak, mai selebra tinan 50 iha nee, laos hasae bandeira no hatun deit bandeira, maibe konta istoria uitoan ba foin sae sira, tanba saida maka dehan unilateral nee, tanba iha momentu neeba, iha situasaun ida neebe, iha Organizasaun Nasoens Unidas mos, la konhese TL, entaun sira atu apoiu TL nee, apoiu halo nusa, Indonezia mos lao, Australia mos haree dadauk ona katak, Australia satu-satunya nasaun neebe rekonhese TL nia independensia iha tinan 50 liu ba.
“Ohin ita selebra loron 28 Novembru, ida nee ita selebra korajen Timor oan sira nian neebe iha tempu neeba, infrenta situasaun ida neebe difisil, hodi fo hatene ba imi hotu, liu-liu ba joven sira, lalika tauk hasoru situasaun ruma neebe kompleksu ba vida, hanoin didiak, haree didiak buka dalan, buka opsoins, agora iha ukun laran, ita presiza duni ida nee,” dehan PM Xanana.
Iha biban nee nia husu ba Atoni oan Oecusse, tenke muda karakter, hatudu aan nuudar Atoni oan duni, nee duni selebra loron 28 Novembru, selebra korajen Timor oan sira hotu.
Iha oportunidade hanesan, Prezidente Autoridade Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse-Ambeno sente orgulhu ba Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmao neebe mai hanesan Entidades tuteladu no Superintendente Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse Ambeno hodi haree no observa kadernizasaun lideransa Oecusse oan sira iha estrutura formal RAEOA no Zona Ekonomia espesial, iha setor Ekonomia, Setor Saude, Setor Edukasaun nomos setor hotu-hotu multi dimensidade.
“Ita orgulhu duni tanba lider nasional, liu-liu Maun Boot Kay Rala Xanana Gusmao, hakarak festeza hamutuk ho ita, iha koalker tempu, ida nee maka ita nia hakarak.
Tuir observasaun STL iha ambitu komemorasaun loron Proklamasaun Unilateral Independensia TL ba dala 50 iha Oecusse, lidera direitamente husi PM Xanana nuudar prezidente da serimonia, partisipa husi Ministru sira, Sekretariu Estadu sira nomos Prezidente Autoridade RAEOA ho Koordenador ZEEDOA, Diretor Rejional sira hotu, inklui mos Bainaka Espesial husi Indonezia maka Administrador Distritu Timor Tengah Utara (TTU) Yosep Falentinus Kebo nomos povu husi Postu Administrativu Nitibe no Pantemakassar. Hafoin isar bandeira, kontinua kedan ho fahe sertifikadu, atraksaun Sae buah, dada tali no festeza loron proklamasaun nee ho koa kee toos sampanha, realiza serimonia asina nota entendimentu entre autoridade RAEOA ho Kooperativa produsaun susu been karau husi kompanhia Indonezia, no iha lokraik, hafoin realiza serimonia area bandeira nasional kari aifunan no sunu lilin iha tasi ibun Palaban.
Jornalista: Joseph Koa
Editor: Joseph Koa







