Autoridade Lokal Postu Pasabe-Nitibe Preokupa Rede Telekomunikasaun

APREZENTA - Xefe Suku Malelat, Postu Administrativu Pasabe, Jose Marques, aprezenta preokupasaun povu iha ninia suku ba Prezidente Autoridade RAEOA, iha ambitu dialogu komunitariu hafoin inaugura sala maternidade iha Pasabe, Suku Malelat. (Foto: STL/Joseph Koa)

PASABE, STLTIMORLESTE.com – Autoridade Lokal Postu Administrativu Pasabe, Suku Malelat ho Postu Administrativu Nitibe, Suku Beneufe ho Suni Ufe, inklui Xefe Aldeia Oetfo, Suku Monemeko, Postu Administrativu Pante Makassar, preokupa ho rede telekomunikasaun husi Telemor, Telkomcel no Timor Telekom laiha linha internet.

Preokupasaun nee hatoo husi Xefe Suku Malelat, Jose Marques ba STL iha Sede Suku Malelat iha ambitu serimonia inaugurasaun Sentru Maternidade Malelat bairru Tasae Benu, Postu Administrativu Pasabe, Rejiaun Administrativa espesial Oecusse-Ambeno (RAEOA), Kuarta (10/12/2025).

“Hau hatoo preokupasaun ami nian iha Suku Malelat ba Prezidente Autoridade Rejiaun Administrativa Espesial Oecusse-Ambeno (PA-RAEOA), Regio da Cruz Salu neebe ohin mai hamutuk ho Diretora finansas PNDS Nasional inaugura Sentru Maternidade Malelat hamutuk ho Diretor Rejional Infraestrutura no Diretor Rejional sira hotu iha fatin ida nee, atu bele tau matan baa mi nia preokupasaun nee, ita ukun aan tinan 20 resin ona, maibe ami nia ate agora sedauk hetan asesu internet, pior liu tan rede telekomunikasaun iha suku Malelat tomak la iha, kuandu asesu emerjensia tenke sae ba foho leten neeba maka foin bele asesu informasaun,” dehan nia.

Iha fatin seluk, Xefe suku Suniufe Crisanto Tamele ho Xefe Suku Beneufe Marcos Coel Meni Sila iha Suku Suniufe no Beneufe iha ambitu inaugurasaun Kapela Suniufue no Eskola Bazika Central (EBC) 1,2,3 Bairru Bitila, Aldeia Manan, Suku Beneufe, Postu Administrativu Nitibe, sira rekomenda ba Autoridade RAEOA, atu koordena ho empreza Telemor, Telkomcel no Timor Telekom hodi bele rezolve redi telekomunikasaun tanba tinan barak ona komunidade sira labele asesu telefonika no internet.

“Hau Komunidade Suniufe triste, ami preokupa no kestiona ona, tanba saida mak ami nia suku nee labele asesu rede Internet, atu telefone mos ladiak, ami triste tanba tinan barak ona la asesu linha telekomunikasaun.

Dalaruma inan balun partu, dezatre natural akontese iha nee, atu relata ba parte relevante, liu-liu pagamentu pensaun idozus, dalaruma akontese falha barak, tanba laiha meus komunikasaun neebe diak. Ami husu, sei bele koordena ho parte Telemor, tanba iha nee maioria uza simcard Telemor, husu sira atu mai rezolve netik ami nia problema nee, suku sira seluk hetan ona linha telekomunikasaun maibe ami Suniufe inklui kolega sira iha bairru Bitila Aldeia Manan, Suku Beneufe mos hanesan,” dehan Xefe Suku Suniufe Crisanto Tamele.

Nia akresenta, bainhira atu kontaktu familia ruma ka nesesidade publiku liga komunidade sira, tenke buka fatin husi suku Suniufe tenke ba suku Taiboko sorin mak foin bele asesu.

“Too Taiboko mos laos maioria, maibe parte sorin deit, neebe ami espera Governu liu husi Autoridade RAEOA bele komunika ho Telemor, atu bele hadia, tanba ami sofre tinan barak ona,” Crisanto akresenta.

Iha oportunidade seluk, Xefe suku Bene-Ufe, Marcos Coel Meni Sila husu mos ba Autoridade RAEOA atu fo xamada atensaun ba empreza Telemor, tanba populasaun iha suku Bene-Ufe maioria uza kartaun Telemor, tanba saida maka la atende kliente ho diak.

“Ami hela besik fronteira, depois dook husi sidade Oecusse, iha nee instituisaun Estadu barak, hanesan saude, Alfandega, Unidade Patrolhamentu Fronteira (UPF) ho povu barak maioria uza simcard Telemor, balu Telkomcel no Timor Telekom, maibe ami nia problema mak rede telekomunikasaun la iha, uluk eleisaun Parlamentu mosu problema atu kontaktu ba nasional no rejional ladiak. Hau hanoin nee problema simples, empreza telekomunikasaun sira bele rezolve, tanba ami mak sosa pulsa no telefone, tinan barak ona dezde ukun aan too ohin loron mos seidauk bele hadia. Ami husu Autoridade RAEOA atu komunika ho sira, tanba saida mak seidauk bele hadia, sei bele fo karta xamada atensaun, tanba saida mak suku seluk sira asesu diak hela, ami iha fronteira ladiak fali, ida nee tenke husu empreza tau matan,” afirma nia.

Iha fatin ketak, Xefe Aldeia Oetfo, Bairru Kinat, Suku Monemeko, Postu Administrativu Pantemakassar, Daniel Suni katak, iha Bairru Kinat ukun aan tinan 20 resin ona maibe komunidade Kinat sedauk ukun aan, tanba too ohin loron linha telekomunikasaun laiha liu.

“Ami husu ba Prezidente Autoridade RAEOA, atu tau matan ba ami nia problema nee, tanba tinan barak ona, linha internet laiha, difikulta ami atu halo komunikasaun liu husi telephone nomos asesu informasaun liu husi internet,” dehan nia.

Hatan ba preokupasaun linha internet no linha telephone la iha, Prezidente Autoridade RAEOA, Regio da Cruz Salu rekonhese katak, loos duni, area balun iha Oecusse mak sedauk hetan asesu linha telekomunikasaun, tanba nee sei hatoo rekomendasaun sira nee ba parte empreza telekomunikasaun sira, liu-liu Telemor atu haree problema nee.

“Iha fulan kotuk, hau vizita ona Bitila suku Bene-Ufe, iha neeba komunidade sira preokupa, ohin iha Suni-Ufe mos hanesan tanba tinan barak linha telekomunikasaun labele asesu iha fatin sira nee. Preokupasaun nee hau koordena ho dirijente sira husi Telemor maibe too agora seidauk rezolve, hanesan Autoridade ita sei komunika nafatin, tanba nee nesesidade publiku. Ita sei husu sira, tanba nee mos parte negosiu ona, entaun sira tenke responde no konsidera tanba suku rua sira labele asesu tinan barak ona,” nia hateten.

Tuir observasaun STL iha terenu, linha internet atu komunika ba malu iha area rurais mos la iha, ate ema presiza atu telephone mos ladiak, tanba nee too notisia nee hatun, sedauk hetan konfirmasaun husi Telemor, Telkomcel no Timor Telekom iha Oecusse.

Jornalista: Joseph Koa
Editor: Joseph Koa

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *