BAUKAU, STLTIMORLESTE.com – Durante tinan 30 ona komunidade balu iha Suku Seiçal, Postu Administrativu Baukau Vila, Munisipiu Baukau konsumu deit bee mota, tanba seidauk asesu bee moos husi torneira.
Informasaun nee hatoo husi komunidade Seiçal Augusta Ximenes ba STL hafoin kuru bee iha mota Seiçal, Kinta (08/01/2026).
“Ami iha nee kuaze tinan 30 ona ami kuru deit bee iha mota nee mak lori ba tein no hemu, tanba iha nee bee matan laiha entaun ami mai kuru deit iha mota, se mota tun ami kuru tuir iha ninin,” nia dehan.
Tuir Augusta katak, bee mota neebe sira kuru ba hodi tein hahan diak hanesan bee husi bee matan, maibe hodi hemu nian iha impaktu, tanba nono jerken litru 5 hetan deit bee morna litru 2, tanba bee teen barak liu.
Nia sublina, konsumu bee mota fo impaktu ba saude, tanba hetan mear, maibe laiha dalan alternativu atu kore aan husi konsumu bee mota, tanba laiha bee matan neebe eziste.
“Ami husu ba Governu ajuda ami halo kanalizasaun bee moos ba ami,” Augusta rekomenda.
Iha fatin hanesan Xefe Suku Seiçal, Agus Ferdinande Carvalho informa, Suku Seiçal iha uma kain 624, husi numeru uma kain refere komunidade uma kain 50% konsumu bee mota.
“Iha alternativu rua, bainhira mota tun sira hein no segundu sira utiliza bee posu, koalia ba ijene ami la garantia, husi fuan ami hakarak hatoo ba BTL tau matan ba proposta sira neebe ami diriji ona,” Agus katak.
Xefe Suku Seiçal nee hateten, preokupasaun komunidade Suku Seiçal neebe durante nee balu konsumu deit bee posu no bee mota, iha tinan liu ba Autoridade Suku diriji ona proposta ba parseiru dezenvolvimentu UNDP neebe iha ona resposta atu halo kanalizasaun bee moos ba komunidade sira, maibe ikus la realiza, tanba projetu hotu-hotu husi UNDP neebe implementa iha Timor-Leste kuaze kanseladu.
Nunee meius seluk mak submete hikas pedidu ba Bee Timor-Leste Empreza Publiku (BTL,EP) atu kanaliza bee moos ba komunidade sira, maibe nafatin seidauk iha rezultadu, tanba seidauk hetan resposta husi Vise Primeiru Ministru, Ministru Koordenador Asuntu Ekonomiku no Ministru Turizmu no Ambiente Francisco Kalbuadi Lay ba projetu kanalizasaun bee moos husi BTL.EP ba komunidade sira iha Suku Seiçal.
“Ami hetan informasaun katak Vise Primeiru Ministru Kalbuadi Lay mak seidauk fo resposta ba karta sira nee, maibe ami Suku Seiçal husu nafatin oinsa ita boot nia koordenasaun ba entidades bee moos nian nee hodi implementa,” Agus komenta.
Xefe Suku Seiçal nee husu Vise Primeiru Ministru, Ministru Koordenador Asuntu Ekonomiku no Ministru Turizmu no Ambiente Francisco Kalbuadi Lay atu halo koordenasaun ho Autoridade BTL, EP implementa projetu kanalizasaun bee moos ba komunidade Seiçal, tanba daudaun komunidade sira kontinua halerik ba bee moos no obrigadu tenke konsumu bee mota no bee posu.
Reportajen: Tomas Reis







