DILI, STLTIMORLESTE.com – Enviada espesial Governu Australia nian ba Projetu Greater Sunrise, Katrina Cooper, akompanha husi Embaixada no Governu Australia nian iha Timor Leste (TL) hakarak aprofunda diskusaun bilateral sira kona-ba dezenvolvimentu projetu Greater Sunrise ho Governu TL.
Tuir nota komunikadu imprensa neebe STL asesu husi portal Governu iha loron Tersa (10/01) katak, iha loron 8 Janeiru 2026, Katrina Cooper realiza enkontru ida ho Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão no Ministru Prezidensia Konselhu Ministru no Timor-Leste nia interlokutor iha diskusaun Greater Sunrise, Agio Pereira.
Enkontru nee permite troka hanoin sira kona-ba estadu diskusaun sira no kooperasaun neebe lao hela, no mos reafirmasaun ida kona-ba kompromisu fahe nian atu avansa projetu liu husi dialogu konstrutivu, respeitu ba malu, no parseria, ho hanoin atu maximiza ninia benefisiu sira.
“Enkontru hirak nee, jeralmente koalia kona-ba kooperasaun bilateral no akompanamentu ba dezenvolvimentu projetu nian, tuir Tratadu entre Australia no Republika Demokratika Timor Leste neebe estabelese fronteira marítima sira iha Tasi Timor, neebe asina ona iha tinan 2018,” haktuir nota komunikadu nee.
Durante sorumutu sira sublina relevansia estratejiku husi projetu ba dezenvolvimentu nasional, inklui importansia husi opsaun ligasaun gazodutu nian ba Timor Leste. Enviada Australia repete nia Governu nia kompromisu atu servisu besik ho Governu Timor Leste, parseiru konsorsiu projetu nian, no parte relevante sira seluk, hodi garante kontinuidade diskusaun sira iha nível polítiku no tekniku ba avansu projetu nian.
Hanesan parte husi vizita nee, Katrina Cooper simu mós husi Prezidente Republika, José Ramos Horta, Ministru Negosiu Estranjeiru no Kooperasaun, Bendito dos Santos Freitas, no Ministru Petroleu no Rekursu Minerais, Francisco da Costa Monteiro.
Fo hanoin katak Katrina Cooper antes nee sai nuudar ko-ajente Australia nian iha prosesu Apuramentu Tasi Timor nian, neebe lori ba asinatura Tratadu Fronteira Marítima entre nasaun rua nee, no partisipa nu’udar orador iha Konferensia Internasional Daruak kona-ba Direitu Tasi nian iha Díli, iha fulan Maiu liu ba.
Kampu gas Greater Sunrise nian lokaliza maizumenus kilometru 140 ba sul husi tasi-ibun Timor Leste nian. Konsorsiu dezenvolvimentu projetu kompostu hosi TIMOR GAP, ho partisipasaun 56,6%, Woodside, ho 33,44%, no Osaka Gas Australia, ho 10%.
Estudu konseptual independente ida kona-ba dezenvolvimentu Greater Sunrise nian, neebe halao husi empreza britaniku Wood entre fulan Abril no Novembru 2024, konfirma viabilidade hosi opsaun dezenvolvimentu projetu nian iha Timor Leste no nia kontribuisaun potensiál ba ekonomia nasional.
Dezenvolvimentu Greater Sunrise, inklui ligasaun gazodutu ba kosta sul Timor Leste nian, halo parte iha prioridade nasional sira neebe define husi IX Governu ba kreximentu no dezenvolvimentu ekonómiku nasaun nian.
(alb)







