DILI, STLTIMORLESTE.com – Relasional ho eskola publiku sira neebe governu Timor Leste harii iha rai laran, maibe ema boot sira neebe tur iha governu balun la hatama sira nia oan bá iha eskola refere, tanba sira hatene eskola publiku sira seidauk iha preparasaun ho diak.
Estudante Universidade Dili, Fakuldade Educasaun, Anay Tavares dehan, eskola publiku neebe governu harii iha rai laran laos la kualidade, maibe tanba deit menus material, profesor no infraestrutura iha rai laran, neemak ema boot sira la haruka sira nia oan bá eskola iha eskola refere. Tanba sira hatene eskola publiku sira seidauk iha preparasaun diak.
“Hau hanoin eskola publiku neebe governu hariii iha rai laran laos la kualidade. Bá hau kualidade hotu maibe tanba deit menus material, profesor no infraestrutura iha rai laran, neemak sira la haruka sira nia oan bá iha eskola refere. Tanba sira rasik hatene hela eskola publiku sira seidauk iha preparasaun ho diak. Tanba nee mak sira nia oan asesu deit iha eskola privadu sira no balun haruka ba eskola iha rai liur,” dehan nia bá STL iha Mascarinhas, Sesta (16/01/2026).
Nia hatete, governu loke ona eskola publiku iha rai laran atu garante katak labarik hot-hotu hetan direitu ba edukasaun. Eskola publiku sei ajuda labarik sira, no dezenvolve sira nia matenek no kapasidade hodi bele harii futuru neebe diak. Neebe eskola hotu nee iha kualidade, maibe tanba deit menus material, profesor no infraestrutura iha rai laran, neemak sira hili hodi haruka sira nia oan bá eskola iha rai liur no eskola privadu sira iha rai laran.
Nia katak, primeiru iha balun fiar katak eskola iha rai liur kualidade edukasaun mak diak liu. Sira hanoin katak sistema edukasaun iha rai liur mak iha fasilidade kompletu liu no profesor sira iha esperiensia barak no metedeolojia ensinu neebe modernu. Ida neemak sira hakarak halo sira nia oan hetan oportunidade neebe diak liu.
Segundu eskola publiku iha rai laran sei infrenta limitasaun hanesan falta profesor, falta material eskola no infraestrutura neebe seidauk kompletu. Situasaun neemak halo sira la konfiansa hodi garante sira nia oan atu eskola publiku neebe sira harii iha rai laran tanba neemak sira tenke haruka sira nia oan bá eskola iha rai liur no eskola publiku sira.
Entretantu Estudante Livre Teoria husi Universidade Nasional Timor Lorosae (UNTL), Fakuldade Edukasaun, Angelina Maia de Araujo hatete, eskola hotu-hotu iha kualidade, maibe seidauk iha preparasaun neebe diak bá iha eskola publiku sira. Tanba nee mak governu sira loke tiha eskola publiku, maibe sira nia oan la eskola iha publiku nebe governo akredita hanesan publiku, tanba sira hatene katak preparasaun seidauk diak.
“Hau hanoin eskola hotu nee kualidade, maibe tanba preparasaun seidauk diak neemak labele hadia kualidade. Tanba governu hatene preparasaun seidauk diak, neemak sira nia oan la eskola iha publiku sira maibe haruka bá eskola rai liur no eskola privadu sira iha rai laran,” dehan nia.
Nia hatutan, atu hadia kualidade ensinu iha rai laran governu presiza hadia problema no prepara fasilidade sira.
(dom)







