DILI, STLTIMORLESTE.com – Relasiona ho vitima labarik iha video neebe sirkula iha media sosial ho imajen abuzu seksual husi mane nain 4 hasoru labarik feto, kazu nee akontese tanba dala ruma edukasaun no kontrolu husi familia liu-liu inan ho aman mak menus.
Tuir Inan no Sidadaun, Zelia Rita Nunes katak, nia parte haree video nee senti laran triste no moe nuudar inan no feto maluk ida. Maibe atu dehan saida, buat hotu akontese ona. Iha kazu nee nuudar inan ida la fo sala bá labarik sira, maibe sala nee husi familia, liu-liu aman ho inan neebe la kontrola no la fo edukasaun bá oan sira.
Nia afirma, bainhira fo telefone bá oan sira uza, aman inan tenke fo hanoin bá sira uza tuir dalan no kontrola beibeik, atu nunee sira labele uza sala dalan.
“Kuandu edukasaun no kontrola husi ita inan aman mak menus ou selae dala ruma ita dehan kolen ona. Ho ita nia baruk no kolen sira nee sei fo dalan bá oan sira atu livre no ransu bá mai tuir sira nia hakarak, entaun too ikus akontese hanesan nee ita foin hakfodak no baku rentos, mais buat hotu liu ona. Nuudar inan no feto maluk hau triste haree video nee, tanba ita senti sai hotu vitima. Tanba nee hau husu bá inan aman sira atu kontrola oan sira tantu feto no mane, hahu husi sira atividade hotu, tama sai uma no bainhira sira uza telfone,” dehan nia bá STL liu husi messanger, Kuarta ( 21/01/2026).
Nia afirma, agora moris iha era digitalizasaun nian, maioria iha familia uma laran dala ruma laiha komunikasaun diak ho oan sira, tanba sibuk ho idak- idak nia telefone. Neebe edukasaun nudar inan aman nee importante tebes bá oan sira no kontrola mos oan Sira.
Nia parte sujere bá Inan aman sira atu kontrola oan sira liu husi sai no tama labele liu oras tuku 6. Limite aktividade balu neebe mak laiha valor. Tanba tempu ida agora nee modernu ho digitalizasaun.
“Nuudar inan ita mos tenki haree ba oinsa oan feto sira uza ropa, tanba bele mos hamosu liafuan aat husi maluk balu kuandu haree feto maluk sira uza ropa neebe mak istilah kurang bahan,” dehan Inan Zelia.
Nia hatutan, haree ba video neebe mak viral hatun tebes dignidade feto nian, i hatudu mos nudar inan falha iha kontrolu nomos edukasaun iha familia.
Entertantu Staff Centru Estudo Cultura e Arte iha UNTL, Jonio Soares Dheo dehan, kazu nee nudar aktu elisitus ida neebe kontra tebes valores morais no konstituisaun neebe fo protesaun masimu bá labarik feto minoridade sira, atu se deit labele viola sira nia isin lolon, halo video no publika iha media sosial. Video neebe viral tebes nee presiza tebes orgaun kompetente sira atu prevene no evita atu aktus hirak nee labele akontese tan bá feto sira. Tanba aktus nee estraga tebes ema ida nia vida.
“Iha esperiensia ita haree feto barak mak moris iha trauma, moe no balun moris aat, tanba deit ema viola sira nia isin lolon,” dehan nia.
Nia afirma, presaun psikologia makas tebes iha sira nia moris tomak, tanba nee presiza tebes prevene.
(dom)







