Hana Mate Nuno iha Pantai Kelapa, Tribunal Julga Arguidu Nain 11

Tribunal Judisial Primeira Instansia Dili. (Foto: STL/Xisto Mendonça)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Tribunal Judisial Primeira Instansia Dili (TJPID) halao julgamentu ba arguidu nain 11, tanba envolve iha kazu hamate vitima Nuno Dos Santos Pereira no estragus lezadu AR nia sasan uma.

Prosesu ida nee iha arguidu hamutuk nain 11 ho inisial hanesan EM, DS, ASdA, MMdRM, TdJB, LH, GVX, JdCdS, AMdCP, AS no ZAdJX.

Husi arguidu nain 11 nee, iha arguidu ho inisial MMdRM ba tiha rai liur, tanba nee Tribunal halo separasaun ba iha prosesu nee hodi julga uluk arguidu nain 10.

Iha indisus sufisiente katak, iha loron 23 fulan Novembru tinan 2016, haleu oras tuku 16h OTL, lezadu AR ho nia kolega sira han hamutuk hodi selebra matebian Nuno dos Santos Pereira nia aniversariu iha Pantai kelapa, Suku Komoro, Postu Administraivo Dom Aleixo, Munsipiu Dili.

Iha oras tuku 17h OTL vitima Nuno dos Santos dehan ba lezadu katak “hau tula hela ita ba” entaun lezadu mos hatan, wainhira too iha lezadu nia uma iha Bebonuk, la kleur arguidu EM no arguidu MMdRM hamutuk ho nia kolega sira ba iha lezadu nia uma, iha neeba arguidu nain rua ho nia kolega ida seluk mak ba husu vitima dehan “se mak ohin hakilar, nunee vitima Nuno hatan, ami la hakilar ida, ami mos foin mai”, hafoin vitima hatan hanesan nee, arguidu nain tolu mos atu fila.

Maibe derepente arguidu nain sia mosu mai, sira hotu tau forsa hamutuk hodi asaltu vitima ho lezadu no lori fatuk hodi tuda lisuk lezadu AR nia uma, rezulta vidru janela sira nian rahun hotu.

Tanba arguidu sira barak hodi tuda lisuk vitima no lezadu ho ameasa no violelensia, halo lezadu ho nia kolega sira difisial atu defende an, sira halai subar hotu iha kuartu laran, tanba sente tauk no difisil atu halo resistensia hodi hasoru arguidu sira.

Maibe lezadu AR sei subar hela iha kuartu ida seluk, mak haree arguidu EM halai ba dudu vitima Nuno nia motor neebe para hela iha varanda, entaun vitima hakilar dehan “nusa mak dudu fali hau nia motor,” wainhira vitima dehan hanesan nee, arguidu MMdRM hasai rama ambon hodi tiru vitima no kona kedas iha vitima nia hirus matan.

Hafoin tiru tiha, arguidu MMdRM kontinua lori fatuk hodi tuda kona iha vitima Nuno nia ulun mak halo vitima monu kedas iha fatin.

Katak arguidu EM ba dudu vitima nia motor para hodi muda vitima nia fokus, nunee arguidu MMdRM aproveita hodi tiru no tuda rezulta vitima mate.
Lezadu ho nia kolega sira transporta vitima ba iha Hospital, maibe iha dalan vitima nia is kotu, vitima mate kausa husi anemia aguda, tanba hetan tiru ho rama ambon husi arguidu MMdRM.

Katak arguidu MMdRM tiru vitima hamrik ho distansia metru tolu hanesan nee, tanba lezadu AR hamrik subar hela iha kuartu ida seluk no lezadu hare ho matan wainhira arguidu MMdRM tiru no tuda vitima Nuno.

Lezadu AR haree mos no konhese, tanba iha tempu neeba arguidu MMdRM hatais kalsa badak ida, tara pasta mean kiik ida hodi tau rama ambon, faru mak lezadu ladun haree nia koor, tanba rai nakaras ona, wainhira arguidu MMdRM tiru vitima, lezadu hase kedas dehan “Abai hau konhese o, o atu halai ba neebe”.

Lezadu AR nia uma no sasan uma laran rahun no la aproveita hotu kedas, no hahu husi neeba lezadu ho nia familia la ba hela iha sıra nia fatin too agora, sasan uma laran neebe arguidu sira estraga nee nia valor osan liu US$ 3000 (rihun tolu resin).

Wainhira arguidu sira tuda uma lezadu nia feen ho nia oan sıra halai tiha ba vizinhu nia uma, vitima ho lezadu no nia kolega seluk hamutuk nain 6 mak hela, maibe tanba tauk entaun sira subar iha kuartu laran, nunee lezadu ho vitima mesak mak haree arguidu sira nia asaun no haree vitima lakon nia vida.

Konsekuensia husi arguidu sira nia konduta nee, rezulta vitima Nuno dos Santos Pereira lakon nia vida no rezulta mos lezadu AR nia uma no sasan uma laran inklui motorizada ida hetan estragus total neebe fo prejuizo patrimonial ba lezadu ho valor US$ 300.

Tanba nee konstitui arguidu nain sanulu resin ida nuudar ko-autor material ba konkursu krime ho forma konsumadu, pratika krime ida (1) Homesidu Simples, no krime ida Danu ho Violensia previstu no punidu iha artigu 138 no artigu 260 husi kodigu Penal.

Hatan kona-ba faktus nee arguidu EM deklara katak, faktus neebe konsta iha akuzasaun lalos hotu.

Arguidu deklara, sira nia uma besik malu ho fatin akontesementu, maibe momentu neeba arguidu laba iha lezadu nia uma, tanba arguida iha hela uma nia avo mate nee.

Arguidu deklara, kona-ba akontesementu nee arguidu la hatene ida, iha dader Polisia ba kaer arguidu maka arguidu foin hatene.

Arguidu nega la envolve iha prosesu nee, no la halo agresaun hasoru lezadu no vitima. No arguidu deklara, antes nee la iha problema ho ema ruma, inklui grupu arte marsiais.

Aleinde nee arguidu DS deklara katak, faktus neebe konsta iha akuzasaun balu lalos.

Arguidu deklara, momentu neeba arguidu la envolve iha problema nee, tanba iha loraik arguidu prepara sasan peska nian atu ba tama tasi no la iha fatin akontesimentu.

Arguidu mos deklara, antes nee la iha problema entre arguidu no lezadu sira. Arguida nega ba faktus neebe iha, tanba nee Tribunal konfronta ba arguidu nia deklarasaun neebe antes nee presta ona iha prosesu primeiru interogatoriu.

Banhira Tribunal konfronta, Tribunal haree katak arguidu nia deklarasaun iha sala julgamentu kontradiz ho deklarasaun iha prosesu primeiru interogatoriu.

Tribunal lee sai arguidu nia deklarasaun iha primeiru interogatoriu katak, arguidu mos envolve iha prosesu nee, lori fatuk tuda lezadu nia uma. No kona-ba matebian mate arguidu mos iha konesimentu, tanba momentu neeba arguidu MMdRM lori ambon hana vitima, arguidu hamriik kedan iha kotuk no haree ho matan.

Rona tiha arguidu nain rua nia deklarasaun, Tribunal adia ba loron seluk hodi rona deklarasaun husi arguidu sira seluk.

Audensia julgamentu nee, prezide husi Juiz Kolektivu, Jose Gonsalves, Jose Quintao, Jumiati Freitas, Ministeriu Publiku reprezenta husi Prokurador Nelson Magno, arguidu sira hetan asistensia legal husi Defensor Publiku Fernando de Carvalho.

(ter)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *