Ainaro Falta Koordenasaun ba Poder Lokal

Foto: STL/Tomas Reis

AINARO, STLTIMORLESTE.com – Xefe Governu Kay Rala Xanana Gusmão nota, Munisipiu Ainaro falta koordenasaun entre Sekretariu Autoridade Munisipal ho Diretores Servisu Munisipal no la obedese ba Prezidente Autoridade Munisipiu, husi rezultadu primeiru avaliasaun kondisaun minimu ba desentralizasaun poder lokal.

Liu husi diskursu, Primeiru Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hateten, Governu Sentral atu entrega poder lokal ba Munisipiu ida laos hanesan liafuan loos no vontade, maibe antes atu too iha poder lokal tenke kurizi kondisoens sira neebe mak sei falta, tanba iha Munisipiu Ainaro prezisa kompleta tan kondisoens balu.

“Falta koordenasaun entre SekAM ho diretores sira nee tenke kuriji, se ida nee laiha seidauk prontu, diretores servisu la obedese ba PAM nee tenke kurizi, nee laos hatun lae, maibe atu hatudu ba Governu Sentral imi preparadu halo tuir duni regras, ida neebe halo sala hadia,” PM Xanana kurizi Servisu Administrasaun Munisipal Ainaro iha salaun Parokia Nossa Senhora Fatima Ainaro Vila, Tersa (10/03/2026).

PM Xanana katak, naksalak neebe iha laos atu hatun, maibe husu atu hadia, tanba implementasaun dezentralizasaun poder lokal sei iha intervesaun politika ba iha Governu Munisipal.

Nunee husu atu hadia servisu hodi la akontese politika familiarizmu, maibe ho espiritu servi povu Ainaro liu husi planu prioridade sira husi ASPA ba Munisipiu hodi hadia povu nia moris, tanba poder lokal atu hadia povu nia moris.

Iha fatin hanesan, Ministru Administrasaun Estatal (MAE) Tomas do Rosário Cabral aktus neebe akontese iha estrutura Autoridade Munisipal Ainaro, Governante nee ameasa Ainaro sei la hakat ba eleisaun poder lokal iha tinan 2027, tanba la obedese no falta koordenasaun iha esturutura Autoridade Munisipal.

“La obedese nee liu liu diretor servisu ho Sekretariu Munisipal nain 3 nee relatoriu segundu hau hetan husi inspetor estadu, viajem lokal la fo responde ba gastu orsamentu estadu, 2026 ida nee lanele akontese tan se ne akontese fali prosedimentu ba investigasaun sei lao,” Ministru Tomas komenta.

Governante nee sublina, planu asaun anual husi Munisipiu Ainaro hetan ona notifikasaun dala 2 ba publikasaun iha portal Munisipal, tanba la publika, nunee husu iha tinan 2026 nee tenke publika iha porta refere hodi ema hotu bele asesu progresu servisu no ezekusaun orsamentu.

Problema seluk neebe ekipa nota mak diretores servisu Munisipal sira hafuhu malu iha asuntu servisu, tanba nee prezisa halakon hahalok refere bainhira hakarak lori Munisipiu Ainaro ba poder lokal, maibe bainhira hahalok refere nafatin eziste bele implementa fali iha tinan 2050.

Enkuantu Prezidente Autoridade Munisipiu Ainaro, Manuela Georgina Carmo Bucar Corte Real rekonhese, failansu refere mosu iha estrutura Autoridade Munisipal, tanba menus koinhesementu, maibe kontribui mos husi intervensaun politika.

“Sim laos sira la kopera maibe koinhesementu individu mak prezisa aprofunda para bele haklean sira papel atu nunee sira bele oferese servisu neebe mak diak, maibe iha mos intervensaun politika,” Georgina argumenta.

Kestaun koinhesementu husi estrutura Autoridade Munisipal neebe afeta ba progresu avaliasaun kondisaun manimu Munisipiu Ainaro nian, Georgina katak, Autoridade Munisipal sei koordena ho parte formador sira hodi fo formasaun ba kargu xefia sira iha Munisipiu Ainaro hodi intende servisu sira neebe atribui ona.

Nia sublina, husi formasaun refere bele aprofunda ona kargu xefia sira nia konhesimentu, nunee liu fulan 6 bainhira prezensa hikas ekipa avaliasoens kondisoens minimas, Munisipiu Ainaro bele priense ona kriteria ba implementasaun poder lokal, tanba nee Ainaro atu simu poder lokal, tenke unidade.

Entretantu seremonia refere hetan partisipasaun masimu husi Autoridade militar no sivil neebe eziste iha Munisipiu Ainaro inklui komunidade no estudante sira.

(tom)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *