DILI, STLTIMORLESTE.com – Liu husi Sorumutu Konselhu Ministru (KM) iha loron Kuarta nee (8/04/2026), iha Palasiu Governu, Dili, konsege aprova projetu arkitetoniku ba Centro Convenção Dili (CCD) foun, neebe sei konstrui iha Portu Dili, neebe hafoin analize ba propostas modelu arkitetoniku neebe aprezenta husi Visi Primeiru Ministru no Ministru Koordenador Asuntus Ekonomikus, Francisco Kalbuadi Lay.
Informasaun nee hatoo husi Sekretariu Estadu Komunikasaun, (SECOMS), Expedito Loro Dias Ximenes ba jornalista sira iha Palasiu Governu, hafoin partisipa iha sorumutu KM, Kuarta (08/04/2026) katak, projetu estruturante ida nee ho objetivu atu sai uma nain ba reuniaun sira Association of Southeast Asian (ASEAN) nian durante Timor Leste nia prezidensia iha tinan 2029, inklui simeira Xefe Estadu no Xefe Governu sira nian nomos eventu ho dimensaun boot sira seluk.
Nia dehan, sentru konvensaun foun nee sei harii iha area portu tuan, iha Baia Dili nia sorin no sei inklui edifisiu prinsipal ida ho sala konferensia, auditorius no pavilhaun sira ba espozisaun, nomos area komplementar sira lazer no turizmu nian, inklui paseiu ida hodi lao iha kais nia sorin, akuariu ida no sentru entretenimentu no komersiu ida.
Projetu nee sei konstrui husi kompanhia Xina ho durasaun tempu tinan 2 nia laran, iha reuniaun nee nain ba kompanhia nee mos hola parte no rona direitamente desizaun husi ita nia governu liu husi enkontru KM neebe lidera husi Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmao, partisipa husi Ministru sira hotu,” dehan SECOMS, Expedito Loro Dias Ximenes liu husi konfrensia imprensa iha Palasiu Governu.
Iha biban nee nia mos informa kona-ba proposta husi Visi Primeiru Ministru no Ministru Koordenador Asuntus Ekonomikus, Francisco Kalbuadi Lay katak, KM aprova projetu Rezolusaun Governu ba nomeasaun Duilio Marino Gusmão Araujo da Silva, nuudar Diretor Ezekutivu ba Ajensia Promosaun Investimentu no Esportasaun Timor Leste, IP, neebe konhesidu ho naran TradeInvest Timor Leste.
Nia dehan, nomeasaun nee bazeia ba kompetensia teknika no aptidaun neebe hatudu ona ba kargu nee, ba mandatu tinan 3, iha rejime eskluzividade. Duilio Marino Gusmão Araujo da Silva halao knaar nuudar Diretor Adjuntu iha TradeInvest Timor Leste dezde tinan 2019, antes nee okupa ona kargu sira nuudar Diretor Promosaun Esportasaun, Jerente Promosaun Esportasaun, nomos Jerente Relasaun Esterna no Marketing.
Aleinde nee, KM aprova mos projetu Rezolusaun Governu, neebe aprezenta husi Ministru Administrasaun Estatal, Tomas do Rosario Cabral, kona ba orientasaun politika jeral Governu nian, sobre divizaun administrativa territoriu no rekonhesimentu ba suku no aldeia sira.
Rezolusaun Governu ida nee ho objetivu prinsipal, atu asegura estabilidade divizaun administrativa territoriu nian, atu nunee bele garante koezaun territorial, kontinuidade prestasaun servisu publiku ba populasaun no preparasaun adekuada ba prosesu eleisaun prezidensial iha tinan 2027.
Nunee, Governu determina katak, sei la kria Postu Administrativu foun no sei la rekonhese suku foun, haree ba impaktu neebe bele mosu husi mudansa sira hanesan nee, ba organizasaun aktu eleitoral neebe prevee ona ba tinan 2027. Rezolusaun Governu nee, estabelese mos prienximentu obrigatoriu Fixa Familia nian husi membru hotu-hotu, husi aldeia ida-idak iha suku neebe pertense ba, atu nunee bele reforsa mekanizmu ba identifikasaun no organizasaun komunidade lokal sira nomos dever atu kumpre orientasaun sira husi xefe suku idak-idak.
Hafoin aprezentasaun husi Visi Ministra Finansas, Regina de Jesus, KM delibera hodi autoriza Ministra Finansas atu asina akordu subvensaun rua ho Ajensia Kooperasaun Internasional Korea (KOICA) ba projetus kona-ba Dezenvolvimentu Kapasidade Restaurasaun Florestal no Jestaun Sustentavel iha Timor-Leste (2026–2033) nomos Programa Integradu Nutrisaun no Seguransa Alimentar, Alimentasaun Eskolar, Fortifikasaun Alimentar, Fortifikasaun Ai-han no Infraestrutura Eskolar sira (2026–2030).
Projetu restaurasaun floresta nee, ho subvensaun prevee milhaun US$ 6 no durasaun tempu ba tinan 6, kobre munisipiu Baukau no Manatutu ho Ninia objetivu maka, atu reforsa prevensaun ba degradasaun ambiental no promove rekuperasaun ekosistema florestal sira, liu husi modernizasaun sentru viveiru nasional, implementasaun programa reflorestasaun nomos kapasitasaun instituisoins publikas no komunidade lokal sira. Prevee mos, envolvimentu diretu husi tekniku no funsionarius publiku no partisipasaun ativa husi komunidade sira iha jestaun sustentavel ba floresta.
Programa nutrisaun no seguransa alimentar, ho orsamentu milhaun US$ 7,2 ho durasaun tinan 5, sei implementa iha munisipiu Baukau, Bobonaro, Manufahi no Vikeke. Projetu ida nee ho objetivu atu hadia kondisaun ai-han no nutrisaun eskolar liu husi reforsa infraestrutura no ekipamentu kuzinha eskolar, implementa sistema jestaun no monitorizasaun, fortifikasaun ai-han, nomos promove kadeia fornesimentu bazeia ba produsaun agrikola lokal. Inklui mos formasaun ba profesor sira, pesoal estabelesimentu ensinu nian no komunidade sira ho apoiu ba dezenvolvimentu agrikultura lokal hodi fornese ba eskola sira.
(jos)







