DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta manifesta indignasaun ba asasinatu forsa manutensaun pas nain tolu (3) husi Republika Indonezia (RI) neebe halao knaar iha servisu Forsa Interina Nasoins Unidas nian (UNIFIL) iha Lebanon.
Forsa manutensaun pas sira destaka iha servisu ba pas no protesaun sivil, lakon sira nia vida hodi halao sira nia dever iha sirkunstansia trajika no inaseitavel.
Rezultadu preliminar sira neebe fo sai iha findesemana indika katak mate sira nee rezulta husi insidente ketak neebe envolve autor estadu no naun-estadu sira, inklui relatoriu husi tiru tanke israelita nian no dispozitivu esplozivu improvizadu ida neebe atribui ba Hezbollah. La haree ba fonte, asaun sira hanesan nee konstitui violasaun grave ida ba direitu umanitariu internasional no prinsípiu sira neebe maka apoia manutensaun pas Nasoins Unidas nian.
Manutensaun pas sira Nasoins Unidas nian laos parte sira iha konflitu sira serve hanesan garantia imparsial ba estabilidade no tenke hetan protesaun iha tempu hotu-hotu.
Prezidente Jose Ramos Horta iha loron Tersa (14/04/2026) hatoo sentidu kondolensia klean ba família matebian sira, no mos ba Governu no povu Indonezia no Nasoins Unidas.
Prezidente afirma katak Timor-Leste iha solidariedade ho Indonezia no fo onra ba korajen no sakrifísiu husi ninia manutensaun pas sira.
Prezidente nota katak oho sira-nee laos insidente izoladu sira, maibé parte ida hosi padraun ida neebe luan liu no preokupante tebes iha Mediu Oriente tomak, iha neebe pesoal Nasoins Unidas nian no traballador umanitariu sira sai alvu deliberadamente hosi forsa Israel sira. Iha sul Lebanon nian, insidente sira neebe repete beibeik neebe envolve insendiu besik pozisaun sira ONU nian, estragu sira ba infraestrutura Nasoins Unidas nian, no interferensia ho operasaun sira manutensaun pas nian hatudu ba erozaun konstante ida hosi respeitu ba neutralidade no inviolabilidade hosi misaun sira ONU nian.
Nia mos observa liutan katak tendensia ida-nee habelar liu Lebanon. Iha Gaza, ajensia sira Nasoins Unidas nian no ator umanitariu sira kontinua halao operasaun iha kondisaun estremu sira, hasoru risku boot ba sira-nia pesoal sira enkuantu hakaas-an atu fo asistensia salva-vida ba ema sivíl sira. Protesaun ba traballador umanitariu no pesoal ONU nian nuudar obrigasaun legal no moral tuir lei internasional.
Prezidente Ramos-Horta apela ba parte hotu-hotu iha konflitu sira iha Mediu Oriente atu respeita integralmente direitu umanitariu internasional, inklui obrigasaun atu proteje pesoal Nasoins Unidas no umanitariu nian atu garantia fatin seguru, seguransa, no liberdade movimentu ba manutensaun pas no traballador umanitariu sira ONU nianbno halao investigasaun lalais, transparente, no independente ba insidente hotu neebe prejuízu ba pesoál ONU nian, husu responsabiliza ba sira neebe responsavel.
Komunidade internasional tenke atua ho urjensia no unidade hodi reafirma protesaun fo ba sira neebe serbí iha bandeira Nasoins Unidas nia okos. Sira nia misaun maka indispensavel, no sira-nia seguransa tenke hetan garantia. Husi esperiensia Timor-Leste nian, nia reitera nasaun nia apresiasaun klean ba papel pesoal manutensaun pas nian no reafirma apoiu metin Timor Leste nian ba Nasaun Unidas no ba sira hotu neebe risku sira-nia vida hodi buka pas, dignidade no umanidade.
(eme)







