Estudantes Lori Medalha Mai TL

Foto: Espesial

DILI, STLTIMORLESTE.com – Estudante Eskola Publika area remotas no rural lori medalha mai Timor Leste iha Kompetisaun International Creativity and Innovation Award (ICIA).

Haktuir Sekretariu Ezekutivu CN-UNESCO, Luis Nivio de F. Soares ba jornalista sira liu husi konferensia imprensa iha sala konferensia Ministeriu Edukasaun (ME), Vila Verde, Dili, Kuarta (29/04/2026).

Nia dehan, Ministeriu Edukasaun liu husi Komisaun Nasional Timor Leste ba UNESCO, servisu hamutuk ho Diresaun Ensinu Baziku no Ensinu Sekundariu halo nomeiasaun Grupu Estudante nain 10 hodi partisipa iha International Creativity and Innovation Award (ICIA) iha Cambodia.

Nia akresenta, Grupu Estudante husi Ensinu Baziku sira maioria husi Eskola Publika hanesan Grupu rua husi EBC 1 2 3 Dom Baumeta, Aileu neebe konsidera iha area remotas. Grupu ida husi EBC 3 Fatumeta Dili. Grupu Rua husi EB Catolica St. Antonio Teulale Baucau. Grupu Estudante husi Ensinu Sekundariu hotu-hotu husi Ensinu Sekundariu Publiku mak hanesan grupu ida husi Ensinu Sekundariu Geral Publiku 4 Setembru Vikeke, Grupu ida husi ESGP No. 1 Likisa, grupu ida husi ESGP Finantil Dili, Grupu ida husi ESGP No.1 Baucau Vila. Kompetisaun nee hetan partisipasaun masimu husi nasaun hamutuk 27 (Amerika Latina, Europa, Azia, no Mediu Oriente). Partisipasaun Online realiza iha 11 de Abríl 2026. Kategoria nee partisipa husi nasaun 14 mak hanesan Ejiptu, Jordania, Siria, Irake, Iraun, Iemen, Turkia, Marroko, Italia, Romenia, Meksiku, Bolivia, Ekuador, Brazíl, no Timor Leste.

Tuir nia, partisipasaun direta (On site) nee hetan partisipasaun husi nasaun 13 hanesan Cambodia, Timor Leste, Tailandia, Filipinas, Indonezia, Vietname, Malazia, Laos, Banglades, India, Sri Lanka, Japaun no Pakistaun. Partisipasaun Timor Leste nian fahe ba kategoria rua: Partisipasaun Online (Realiza iha 11 Abríl 2026) iha kategoria ida nee Timor Leste kompete hamutuk ho nasaun sira hanesan Ejiptu, Jordania, Turkia, Italia, Romenia, Meksiko no Brazil. Reprezentante sira mai husi eskola tuir mai neebe konsege manan Medalla Osan Mutin (Silver) Tolu no Medalla Bronze tolu: ESGP Nú. 1 Baucau – Medalha Osan Mutin (Silver), ESGP Nú. 1 Likisá – Medalla Osan-Mutin (Silver),ESGP Finantil Dili – Medalha BronzeESGP 4 de Setembru Vikeke – Medalha Osan Mutin (Silver), EBC Dom Baumeta 1, 2, 3 Suku Liurai, Aileu-Vila – Medalla Bronze ,EBC 3 Fatumeta Dili – Medalha Bronze, Partisipasaun Direta (Onsite).

Nia hatutan,Timor Leste marka istória foun liu husi susesu boot iha partisipasaun direta ka onsite iha Cambodia. Nasaun hirak ne’ebé partisipa maizumenus 27. Ikus mai Timor konsege hetan rezultadu hanesan tuir mai: EB Catolica St. Antonio Teulale Baucau ho projetu “Estatístika Husi Resiklajen Oinsá Atu Buka Moda, Mediana No Média Husi Sasán Garaffa Matan, Paulitu Ai-Kesak No Gabus,” manán prémiu ho kategoria Grand Award, Titanium, no Top 10 Challenge-Ministru Ambiente Cambodia. Grupu rua seluk hanesan EBC Dom Baumeta 1, 2, 3 Suku Liurai, Aileu-Vila ho projetu “Bioplastiku Ne’ebé Halo Iha Uma: Bikan/Kopi Ho Manu-Tolun Nia Kulit,” manán Medalla Osan-Mutin (Silver) no EB Catolica St. Antonio Teulale Baucau ho projetu “Sekuénsia Númeru Mosu Iha Tais” manán Medalla Bronze.Prémiu ba Manorin; Timor Leste mós hetan rekoñesimentu boot liuhusi Grand Award Top 3 “Teach Me Award”, ne’ebé atribui ba Manorin Zelia Alves da Cruz husi EBC Dom Baumeta 1, 2, 3 Suku Liurai, Aileu-Vila, ba kapasidade hodi esplika konseitu kompleksu sira ho modu simples no edukativu inklui kbiit komunikasaun no pedagójika ne’ebé diak tebes hodi hanorin fali ema seluk kona-ba sira nia inovasaun.

Nunee mos Ministra Edukasaun (ME), Dulce de Jesus Soares dehan, ME sei servisu ho FDCH atu haree posibilidade karik sira agora hetan ona, promesa ida husi universidade katolika iha Indonezia, maibe sira nee hotu maioria mai husi Ensinu Baziku, sei tinan lima tan sira sei tama ba ensinu superior, entaun TL lakohi lakon ninia matenek oan sira nee, tenke nafatin fo apoiu ba sira, motiva sira, oinsa mak atu bele fo bolsu estudu ba sira iha idade ida nee, nunee bele mantein nafatin sira nian estudu.

“ME los duni katak, tenke aloka orsamentu ba programa sira hanesan nee,para atu halo kompetisaun rai laran, nunee mos prepara orsamentu adisonal ba sira, bele tuir kompetisaun mundu internasional, evidensia hatudu katak, kuandu sira ba tuir kompetisaun iha Cambodia sira hetan medalha hetan mos titaniu, nee preparasaun neebe boot tebe-tebes, ita nian oan sira hatudu ona. Oinsa mak ita atu mantein sira nian preparasaun ida nee durante tinan lima nia laran, ida nee Ministeriu foti responsabilidade. Fo mensajem ba komunidade edukativa tomak, liu-liu ba hau nian doben Professor sira,ba ita boot sira neebe mak hatudu ona prestaun diak teb-tebes, sira hatudu ona prestaun boot, bainhira iha professor ida dedikadu no responsabilidade, hanorin tuir planu de aula neebe mak iha, estudantes sira sei hetan prestaun diak hanesan ho sira,” nia informa.

(jac)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *