Papel Parteira Importante iha Hospital Referal

Vise Ministru ba Fortalesimentu Instituisionál Saúde, José Magno dos Reis. (Foto: STL/Jeniche da Costa)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Vise Ministru Fortalesimentu Institusional Saúde (V-MFIS), Jose dos Reis Magno hatete, papel parteira sira nian importante, kuidadu saude primaria iha fasilidade saude sira, ida nee laos iha suku hotu-hotu iha ona parteira lae, iha sentru saude balu parteira iha, kontribuisaun parteira sira nian nee signifikativu tebes.

“Tanba nee governu liu husi Ministériu Saúde hamutuk ho parseiru sira apoiu ba sira para ezerse sira nia funsaun hanesan parteira iha hospitál nasionál, hospitál referal no sentru saúde sira,” hatete Vise Ministru Fortalesimentu Institusional Saúde (V-MFIS), Jose dos Reis Magno ba STL iha City 8, Kuarta (06/05/2026).

Nia dehan, agora liga ba komunikasaun parteira sira nian dala ruma sira nia linguajen hakilar ida nee laos hirus, tanba iha area rural prosesu partus nee laos too ba partus ona lae.

“Ita tenke akompanha hotu inan nee bele partus ho diak, bainhira partus tiha haree kondisaun hotu tiha mak foin sira bele fila, sira sei hein tan too oras balu haree katak problema laiha mak sira fila,” nia esplika.

Nia esklarese, dala ruma moras ida nee hein hela sira nia prezensa, neebe maneira komunikasaun entre parteira sira ho inan pasiente sira, ida nee laos hotu-hotu, mais iha ida rua mak sei presiza hadia maneira komunikasaun.

Maibe parteira sira nee mesak Timor-oan deit, tanba nee kontinua fo hanoin ba sira, atu nunee sira halao servisu ho diak liu tan, karik haree ba prosesu sira negativu oituan iha atendimentu, maibe aspetu ida pozitivu mos presiza haree.

Hanesan Ministériu Saude enkoraja nafatin ba sira nia servisu, mezmu ke kolen dala ruma familia sira mai bolu kalan boot iha suku laos ba besik lae nee ba dook, kuandu husi sentru saúde mak ba fo partus iha suku nee dook la halimar.

“Mezmu dala ruma publiku kontinua preokupa maneira komunikasaun parteira sira nian ho pasiente, maibe ita nafatin enkoraja sira, fo fiar nafatin ba sira para sira bele halao servisu ho diak”, nia konklui.

Iha fatin hanesan, Parteira Sentru saude Bobonaro Agustina Pires esplika, dezafiu neebe mak nia hasoru iha trenu no servisu fatin mak rekursus, tanba servisu parteira iha neeba hau mesak deit laiha mediku.

“Agora iha ona enfermeiru kontratu maibe laiha mediku, parteira hau mesak, tanba nee banhira hau atende pasiente iha hau nia fatin depois pasiente balu bolu fali iha fatin seluk entaun Postu Saude husik mamuk, entaun pasiente neebe iha postu saude labele atende tanba kolega infermeira labele atende pasiente tanba nia knaar laos parteira,”.nia informa.

Nia koalia ba inan neebe hela iha area remotas parteira nee labele ba.

“Tanba iha neeba Aldeia rua mak hela iha mota sorin, ida nee hau labele asesu, entaun hau kolabora ho autoridade lokal sira atu kateu inan isin rua ba Postu Saude atu bele partus, maibe banhira autoridade sira la konsege kateu inan isin rua ba Postu entaun hau buka maneira oinsa bele atende inan isin rua iha nia fatin,” nia hatutun.

Nia dehan, atendimentu baibain ba inan isin rua sira neebe hela iha mota sorin sira iha orariu movel klinik entaun ekipa tenke too sira nia fatin maibe banhira ekipa sira latun iha postu saude nee buka maneira oinsa tenke too sira nia fatin atu bele halo promosaun saude, edukasaun saude no konsulta em jerál ba nomos ba inan isin rua sira.Banhira motan tun entaun tau tali iha pipa bee nian hodi dada ba liu mota sorin ou sira kakeu hau atu bele liu mota sorin atu nunee bele atende inan isin rua atu partus.

“Banhira hau liu mota sorin nee fo risku tebes ba hau nia vida, maibe hau tenke uza maneira oinsa bele ajuda inan isin rua neebe atu partus,” nia hatutan.

Ezensia ba Ministeriu Saude atu aumenta tan rekursu liu-liu mediku no aumenta tan parteira ida ba iha postu saude Bobonaro.

(jen)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *