DILI, STLTIMORLESTE.com – Diretor Ezekutivu Permatil, Ego Lemos halo koordenasaun ho Prezidente Republika, Jose Ramos Horta, konaba partisipasaun Timor Leste (TL) nian iha sorumutu Pre-COP 31.
Bainhira remata hasoru malu, Diretor Ezekutivu Permatil, Ego Lemos ba jornalista sira iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Sesta (08/05/2026) hatete, mai hasoru malu ho Prezidente Republika Jose Ramos Horta atu halo koordenasaun ho Prezidente konaba preparasaun Pre-COP ba 31 neebe mak planu sei halao iha entre Fiji no Vanuatu tinan ida nee.
“COP 31 neebe sei kordena mos ho Embaixador Adão Barbosa, para depois ami bele haree oinsa atu hetan delegasaun kiik ida husi Timor ba iha Pre-COP 31. Segundu maka ami mos hanesan maluk sira hatene, iha tinan 2025 ita organiza akampamentu internasional ida, bolu International Permaculture Youth Convergence neebe ami aprezenta husu aprovasaun husi Prezidente Republika atu asina sertifikadu. Neebe ita sei fo ba ita-nia partisipante internasional sira husi nasaun away, inklui Timor Leste,” dehan Ego Lemos.
Nia hatete, iha hasoru malu nee konvida mos Prezidente Republika atu halo abertura akampamentu bolu de Marívia Permayouth Camp, neebe sei halao husi loron 9 too loron 12 Junu, iha fatin neebe fatin istoriku iha masakre 10 de Junhu. Neebe selebra 10 de Junhu hamutuk ho komisaun sira.
Aleinde nee konvida Prezidente partisipa ka loke akampamentu bolu de Viqueque Permayouth Camp, neebe sei halao iha loron 1 too loron 5 Setembru 2026.
“Ami mos informa ba Sua Exelensia kona-ba preparasaun ida atu halo Simpoziu Internasional bolu dehan Water, Peace and Diplomacy, neebe sei halao iha Palsuu Prezidente iha fulan Outubru, neebe ita sei konvida UN Special Envoy for Water atu mai partisipa nee maka Sua Exlensia rasik maka sei konvite husi palasiu, neebe Sua Exelensia asina ona, sei hatoo ba UN Special Envoy for Water. Depois, ami mos informa kona-ba progresu husi atividade konservasaun bee neebe kobre iha teritoriu tomak iha progresu iha Atauro, iha Oe-cusse, iha fatin oioin, neebe maka hamoris bee-matan kuaze 800 resin. Neebe Timor Leste bele sai hanesan modelu diak neebe bele replika iha fatin oin-oin iha mundu,” katak nia.
Tan nee maka Permatil, hahu tinan oin nee, hahu implementa atividade iha Samoano Papua Nova Guine. Tan nee maka Permatil nia atividade sei espande ba internasional liuhusi Permatil Global. Neebe Permatil Timor Leste nia servisu iha nee hodi kontinua halo atividade, mas Permatil Global sei implementa atividade konservasaun bee hamutuk ho nasaun sira Pasifiku, hahu husi Papua Nova Guine.
Diskusaun nee foka liu ba partisipasaun Timor Leste nian iha sorumutu Pre-COP 31 iha Fiji no Vanuatu, inklui mos delegasaun ofisial ba COP 31, neebe Prezidente konfirma katak sei lidera husi Primeiru Ministru Xanana Gusmão no Embaixador Nasional ba Mudansa Klimatika, Adão Barbosa.
Durante audiensia nee, Prezidente fo nia apoiu tomak ba inisiativa sustentabilidade neebe lidera husi foin-sae sira hodi konkorda atu asina sertifikasaun ofisial ba International Permaculture Youth Convergence 2026. Prezidente Ramos Horta mos simu konvite ofisial atu loke Maribia Permayouth Camp iha fulan-junu eventu signifikativu ida neebe kobre edukasaun ambiental no mos komemorasaun istorika masakre 10 de Junu no Viqueque Permayouth Camp neebe planeia ba fulan-setembru 2026. Inisiativa sira-nee hatudu kompromisu Prezidensia nian hodi fo kbiit ba jerasaun foun lideransa ekolojika nian.
Sorumutu nee mos destaka susesu boot husi esforsu konservasaun bee iha Timor Leste, neebe konsege kura fali bee-matan hamutuk 800 resin iha territoriu laran tomak. Ego Lemos informa ba Prezidente kona-ba “Permatil Global,” inisiativa foun ida atu esporta modelu Timor nian neebe susesu nee ba vizinu sira iha Pasífiku hanesan Samoa no Papua Nova Guine. Atu haforsa liutan lideransa global nee, Palasiu Prezidensial sei sai uma-nain ba Simpozium Internasional kona-ba Bee, Pas no Diplomasia iha fulan-outubru oin mai, hodi simu Enviadu Espesial ONU ba Bee atu mai haree rasik progresu Timor Leste nian.
(eme)







