Idoza Eufrasia Hela iha Uma Aat, APC Seidauk fo Apoiu Material Rekuperasaun

Foto: STL/Tomas Reis

VENILALE, STLTIMORLESTE.com – Idoza Eufrasia da Silva idade 71 hela mesak iha uma ida kondisaun aat, iha Aldeia Osso-Gui-Gui, Suku Uma Ana Ulo, Postu Administrativu Venilale, Munisipiu Baukau, tanba nia uma hetan estragus husi udan anin boot, maibe Autoridade Protesaun Sivil (APC-sigla português) seidauk fo apoiu material rekuperasaun.

Idoza Eufrasia da Silva konta, nia iha laen kaben no sira nain rua laiha oan, iha neebe nia laen kaben antes fila hikas ona ba aman Maromak nia kadunan Santo iha tinan hirak liu ba, harii hela uma boot ida taka ho kalen, didin ho au kompostu sala, varanda no kuartu ba bainaka, maibe uma refere hetan estregus husi udan anin neebe akontese iha tinan 2025.

“Hau nia uma odibainhira anin mai sobu tiha nee mak labarik sira halo fali, ema mai haree ona maibe seidauk apoiu,” Idoza Eufrasia da Silva komfesa ba jornalista sira iha Osso-Gui-Gui, Segunda (11/05/2026).

Nia sublina, uma neebe nia antes nia hela hetan estragus husi udan anin, parte Autoridade Protesaun Sivil Munisipiu Baukau too ona terrenu rekoilha dadus no fo ona apoiu emerjensia, maibe seidauk fo apoiu material rekuperasaun.

Tanba nee vizinhu sira hamutuk ho familia harii ona uma ida ba idoza refere, maibe atual kondisaun la seguru, tanba taka deit ho kelen balu feruliz, didin ho kalen husi uma tuan, iha neebe tempu udan, udan been tama no bainhira anin boot sempre fo ameasa.

“Kalan mak anin udan boot ona hau hadeer tur deit ona udan para mak hau toba, tanba udan been tama, se mak atu halo hau nia uma hau la hatene loos,” idoza nee konta.

Vizinhu Ana Dominica Sofia Soares hateten, uma refere konstrui husi vizinhu no familia, maibe la seguru ba idoza, tanba iha deit kuartu ida laiha janela, obrigadu idoza nee tenke hela iha uma refere.

“Idoza nee nia uma mak hanesan nee ona, nia uma kuartu ida deit tein iha laran toba iha laran, familia mai bolu maibe nia lakohi ba,” Ana Dominica konta.

Vizinhu nee aprezenta, idoza refere lao labele, maibe lakohi hela ho familia, tanba nee durante hela mesak nia tenke selu ema hodi kuru bee ba nia.

Familia Agapito Antonio da Silva komenta, hafoin idoza nee nia uma monu, hanesan familia bolu atu ba hela hamutuk, maibe idoza nee rasik lakohi, tanba lakohi halo kolen ema, nunee familia halo uma ba nia, maibe la seguru, tanba laiha finanseiru.

“Nia uma mak aat hanesan nee Estadu sira mai haree dehan atu halo foun mos mais seidauk halo,” Agapito haktuir.

Xefe Aldeia Osso-Gui-Gui, Jacarias Francisco de Sousa aprezenta, relasiona idoza nee nia kondisaun moris Autoridade Suku submete ona dokumentus ba Autoridade Protesaun Sivil, maibe seidauk iha resposta ba material rekuperasaun.

“Ami husu Governu buka solusaun ba ferik nee nia moris nee, tanba nia idade liu ona simu osan idoza nian maibe labele halo uma uza ba han deit no selu labarik sira kuru bee ba nia,” Jacarias komenta.

Komadante Operasaun Autoridade Protesaun Sivil Munisipiu Baukau, Francisco Viana Freitas hateten, relasiona idoza refere nia uma hetan estragus, parte APC prezensa ona iha fatin fo apoiu emerjensia, kompostu aihan no laos aihan, maibe kona-ba material konstrusaun seidauk iha rezultadu, tanba prosesu hotu iha Nasional.

“Material rekupersaun prosesu sei lao hela iha Nasional neebe ita hein verifikasaun sei mai tuir ita la hatene bainhira depende ba Nasional,” Francisco katak.

Entretantu dokumentus husi idoza refere relasiona nia uma hetan estragus, parte APC Munisipiu Baukau relata ona dadus ba Nasional, tuir planu ekipa ida sei tun halo verifikasaun ba tipu uma no kondisaun estregus hafoin prosesu ba apoiu material rekuperasaun, tanba nee husu komunidade afetadu sira hein prosesu.

(tom)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *