PR Horta Konvoka Seminariu Nasional Kona-ba Konsolidasaun Estadu

Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta. (Foto: STL/Emerenciana Pinto)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta konvoka Seminariu Nasional kona-ba “Konsolidasaun Estadu Akademika Hodi Hametin Rezilensia no Sustenabilidade Nasional”.

Iha komemorasaun Loron Restaurasaun Independensia ba dala 24, Prezidente Republika Ramos Horta liu husi Servisu Apoiu Polítiku (SAPO), ohin Tersa (26/05/2026) realiza Seminariu Nasional iha Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato. Seminariu nee halao ho tema, Konsolidasaun entre Estadu no Akademiku sira hodi Mantein Reziliensia no Sustentabilidade Nasional, ho objetivu atu hametin koordenasaun entre Estadu no akademia sira hodi hasoru dezafiu sira no alkansa objetivu dezenvolvimentu sustentavel.

Iha momentu Timor-Leste navega dinamika polítika nasional, rejional, no globalinklui adventu era Intelijensia Artifisial (IA) konsolidasaun ida-nee nuudar estratejia fundamental atu harii reziliensia.

Estadu fornese diresaun polítika no lejizlasaun, enkuantu akademiku sira kontribui ba peskiza sientífika no inovasaun neebe presiza ba toma desizaun bazeia ba evidensia. Aleinde nee, hafoin Timor-Leste nia admisaun ba ASEAN iha fulan Outubru 2025, nasaun nee tenke hakat liu modelu País Menus Dezenvolvidu (LDC).

Prezidente Ramos-Horta liu husi diskursu iha palasiu Tersa 26/05/2026 hatete importansia husi lideransa nian no destaka kontinuidade no realizasaun neebe nasaun realiza ona, hodi garante joven sira atu komprende katak unidade nasional maka baze ba sustentabilidade Estadu no nasional.

“Iha momentu agora ita adere ona ba ASEAN, ita presiza konsolidasaun forte ida husi hanoin krítiku no asaun polítika hodi asegura kualidade husi ita-nia jerasaun foun sira. Ita tenke kuda akademiku sira hanesan estadista sira neebe koloka nasaun ass liu buat hotu. Hasoru globalizasaun no IA, ita tenke halo ida-nee hamutukasegura katak ita-nia foin-sae sira prontu atu kompete, inova, no lidera, sein kria bareira sosial foun sira,” deklara Prezidente Horta.

Seminariu nee halibur ofisial sira Governu nian, korpu diplomatiku, líder relijiozu, reitor universitariu, akademiku, estudante, reprezentante setor privadu no organizasaun sosiedade sivíl sira. Programa nee iha sesaun prinsipal tolu neebe foka ba preparasaun Timor-Leste ba globalizasaun no Area Komersiu Livre ASEAN nian (AFTA).

Iha sesaun dader nee, Tanente Jeneral (Ref) Lere Anan Timur, aprezenta kona-ba “Oinsa Sai Sidadaun Diak iha Nasaun Demokratiku hodi Garante Unidade no Dezenvolvimentu Nasional.” Tuir fali ho diskusaun kona-ba “Think Tank Akademiku ba Dezenvolvimentu Nasional,” neebe lidera husi Reitor UNTL, Prof. Dr. Joviano Antonio da Costa. Sesaun dader modera husi Sr. Alexandre Xavier Araújo, Koordenador Servisu Apoiu Polítiku (SAPO) no Eng. Jose Violante, tuir kedas ho P&R interativu.

Iha sesaun lokraik, Ministru Planeamentu no Investimentu Estratejiku, Dr. Gastão Francisco de Sousa, koalia kona-ba “Planeamentu Estratejiku no Investimentu iha Rekursu Umanu hodi fortalese Reziliensia no Sustentabilidade Nasional iha Era Globalizasaun no Integrasaun ASEAN.” Sesaun ida nee modera husi Sr. Alexandre Xavier Araújo, Koordenador Servisu Apoiu Polítiku (SAPO) no tuir kedas ho P&R interativu.

Seminariu Nasional konklui ho kompromisu metin ba parseria Estadu-Akademiku neebe hafoun hodi promove polítika sira neebe bazeia ba evidensia, forsa kapital umanu, inovasaun lokal, no identidade nasional. Hodi transforma akademia sai grupu pensamentu nasional no fo hanoin ba jerasaun foun kona-ba sira-nia knaar nuudar motor ba dezenvolvimentu, Timor-Leste sei buras iha norma sira rejional nia laran harii futuru ida neebe reziliente no sustentavel ba Timoroan hotu.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *