PN Aprova Orsamentu Retifikativu iha Faze Jeneralidade

Foto: STL/Alberto Menezes

DILI, STLTIMORLESTE.com – Parlamentu Nasional (PN) aprova ona orsamentu retifikativu (OR) ho montante milhões US$ 271 iha faze jeneralidade ho votu afavor 42, kontra 0 no abstensaun 23.

“Hodi nunee orsamentu retifikativu pasa iha jeneralidade,” anunsia Prezidenti Parlamentu Nasional (PPN) Maria Fernanda Lay liu husi plenaria Parlamentu Nasional (PN), Kinta (28/05/2026).

Sorin seluk, Deputadu Bankada Partidu FRETILIN, Jose da Cruz katak, Bankada Partidu FRETILIN partisipa iha debate orsamentu retifikativu ho sentidu responsabilidade seriedade tanba hatudu respeitu ba Timoroan sira iha terotoriu laran inklui iha rai liur.

Nia dehan, FRETILIN rekonhese ho klaru katak mundu oras nee infrenta krizi internasinal neebe grave tanba provoka husi funu iha mediu oriente neebe fo ninia impaktu ba nasaun barak inklui Timor Leste tanba presu petroleu, aihan presu sae, no Timor oan barak infrenta hela problema oinsa asesu ba nesesidadde sira.

Tan nee estadu iha responsabilidade oinsa buka dalan hodi salva populasaun sira liu husi medida sira neebe governu introdus ona iha orsamentu retifikativu nee.

“Estadu iha obrigasaun atu foti medidas hodi proteje populasaun no hamenus impaktu krizi internasional nian ba povu nia moris,” dehan nia.

Nunee mos Deputadu Bankada Partidu Kongresu Nasional Timor (CNRT), Oscar de Araujo dehan, bankada partidu CNRT fiar liu husi orsamentu refitifikativu neebe governu aprezenta bele proteje povu husu krizi mundial tanba impaktu husi funu neebe akontese iha mediu oriente.

“Liu husi kompromisu ida nee Bankada Partidu CNRT fiar metin ba governu ida nee hodi responde krizi enerjetika, siguransa aihan no kontrola inflasaun atu nuee bele hasae nafatin povu nia kbit atu sosa,” dehan Deputadu Oscar de Araujo.

Entretantu Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão lori Governu nia naran agradese ba bankada no komisarun sira neebe simu ona pedidu hosi Governu hodi halo desizaun sira nee ho karakter urjensia.

“Agradese tebtebes ba partisipasaun aberta, onesta, demokratika hosi deputadu sira no bainhira aprovadu Governu sei ezekuta ho seriedade,” agradese PM Xanana.

Iha aprezentasaun PM Xanana nian destaka entre medida prinsipal sira neebe prevee, destaka kriasaun rezerva estratejika kombustivel nasional ida ho valor millaun US$ 174,3, ho intensaun atu asegura maizumenus fulan hitu nesesidade nasional ba kombustivel ba produsaun eletrisidade, no mos programa subsidiu ba kombustivel ho valor millaun US$ 42 hodi hamenus impaktu husi aumentu folin internasional sira ba familia no negosiu sira.

Proposta nee inklui mos medida sira seguransa alimentar nian liuhosi reforsu estoke foos nian iha Sentru Lojistika Nasional, rekrutamentu ba kadetes PNTL nian, despeza sira neebe asosiadu ho Prezidensia Pro Tempore CPLP nian, no reforsu ba Rezerva Kontinjensia Estadu nian.

Ho alterasaun nee, montante konsolidadu Orsamentu Estadu 2026 aumenta ho milhaun US$ 101,1, hosi bilhaun US$ 2,291 ba bilhaun US$ 2,392. Aumentu nee laos rezulta husi aumentu transferensia hosi Fundu Petroliferu, maibe husi reajustamentu hosi fonte finansiamentu sira, liuhosi utilizasaun saldu jestaun nian, saldu disponivel iha konta bankaria neebe la efetivu, no reforsu husi reseita domestika sira.

Aprovasaun jeral proposta nee muda ba diskusaun detalladu entre loron 29 fulan Maiu no loron 2 fulan Junhu, neebe kulmina iha votasaun jeral final ba alterasaun da-huluk ba Lei Numeru 8/2025 hosi loron 27 fulan Novembru.

(alb)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *