BAUCAU, STLTIMORLESTE.com – Autor ba asaltu Polisia Brimob iha area Mumana, Suku Abafala, Postu Administrativu Quelicai, Munisipiu Baucau, kontra deklarasaun eis prizioneiru Cipinang nain 18 neebe husu medalha por meritu ba Prezidente Republika (PR), José Ramos no Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão.
Lia hirak nee hatoo husi porta voz Fernando “Beredu’u” Gusmão nuudar autor ba asaun asaltu Polisia Brimob iha Mumana, liu husi Konferensia Imprensa neebe realiza iha Uatulete Baucau, Sabadu (06/06/2026).
“Ami kontra tanba kooperasaun iha neeba planu komando nian halo inbuskada iha neeba, sira koalia nee sira nian falsu, ami autor halo inbuskada iha Mumana nee ami mak nee, super nain rua hotu iha nee, super Orik mak tula katuas super Uairia mak tula hau. Ami nia grupu ba uluk halo inbuskada iha neeba loron rua kalan rua inimigu la tama, katuas Sub-Xefe Estadu Maior telefone ba hau hein lai labele book, maun Orik tula sira ba too iha neeba 11: oras hanesan nee taruru. Sira nee nein ida hatene, ema kladestina hatene mak tur iha nee,” hateten Fernando “Beredu’u” Gusmão.
Beredu’u rejeita, tuir deklarasaun husi eis prizioneiru sira hateten asaltu refere rezulta kilat no pistola husi Polisia Brimob sira mutuk hotu nee la loos, tanba husi asaltu refere parte autor asaltu sira foti kilat ida no autor sira nia HT ida lakon iha fatin akontesimentu. Tanba nee husu eis prizioneiru sira konta istoria tenke konta ho lo-loos.
Autor nee rekonhese, asaltu refere operasaun konjunta entre Frente Armada no Frente Kladestina, maibe operasaun ba asaltu nee eis prizioneiru Cipinang refere la hatene, tanba orientasaun Komando ba asaltu refere orienta deit parte sira iha Seiçal no Sentral.
“Kastigu iha Cipinang nee sira kastigu duni, maibe sira koalia karik koalia kastigu nee, labele koalia kona-ba operasaun, operasaun nee Armada mak halo, laos sira mak halo,” dehan nia.
Beredu’u aprezenta, autor prinsipal halo inbuskada dahuluk hodi asaltu Polisia Brimob iha Mumana mak hanesan Komandante kodigu Galiria, Maukana, Sermalik no seluk tan, durante loron rua kalan rua halo inbuskada iha fatin asaltu, hafoin tuir tan mak Sub-Xefe Estadu Maior hamutuk ho Lekilur, Aderito Domi no Tonelu too tuir hafoin halo asaltu refere rezulta kareta neebe Polisia Brimob utiliza mutuk no foti kilat ida iha fatin asaltu.
Nia sublina, eis prizioneiru Cipinang nain 18 la hatene ba asaltu refere, tanba ema hirak neebe no servisu hamutuk ho Komando ba asaltu refere hanesan Orfoek, Malkom, Asuwain, Lakuwani sira hirak nee mak iha Abafala haree inimigu nia viajen husi Baucau Vila ba Quelicai informa ba Komando da luta.
Beredu’u fundamenta, sira nia ezijensia relasiona hetan kastigu maibe Estadu Timor Leste seidauk rekonhese sira, tanba hatoo informasaun iha faze rejistu no verifikasaun ba Kombatentes no Veteranus dala ruma hatoo informasaun la loos.
Maibe Beredu’u rekonhese, vitima Santina neebe inklui mos iha konferensia imprensa neebe realiza husi eis prizioneiru Cipinang sira nee, neebe mos dekalara aan seidauk hetan rekonhesementu husi Estadu Timor Leste nee loos, maibe daudaun prosesu ona, hein simu nia direitu, tanba hetan ona aprovasaun.
Enkuantu deklarasaun husi eis prizioneiru Cipinang nain 18 neebe husu Medalha Por Meritu ba Estadu Timor Leste, neebe Prezidente Republika (PR) José Ramos Horta hateten, hein karta rekomendasaun. Veteranu tinan 24 Beredu’u hatan, atual Konselhu Munisipal Kombatentes Libertasaun Nasional Baucau lidera husi Corneilo Gama “L7”, maibe atu fo kondekorasaun ba eis prizioneiru Cipinang nain 18 tenke halo konsultasaun.
“Atu fo kondekorasaun ba sira tenke konsulta hau iha Baucau, Quelicai nee hau mak hatene, hau laos diskrimina, maibe ida nee mak ida nee, laos nee laos, nee istoria funu nian labele aumenta labele hatun, hau koalia hanesan nee loron ida mos ita halo funu mak manan, tinan ida mos ita halo funu mak manan, laos kladestina deit mak halo laos rezistensia deit mak halo, ita hamutuk mak halo funu, maibe istoria halo loos, labele halo istoria rungu ranga,” katak Beredu’u.
Aleinde nee mos autor ba asaltu refere la aseita atu monta plaka iha fatin akontesimentu Mumana, maibe bainhira monta plaka iha fatin Asaltu Mumana hakerek mak Komandante David Alex “Daitula” nia naran, laos ema seluk nia naran.
Iha fatin hanesan, Cesário da Costa “Malkom” mos rejeita deklarasaun husi eis prizioneiru Cipinang sira neebe halao konferensia imprensa iha Mumana, sira nee simu konsekuensia husi asaltu Polisia Brimob iha fatin refere, tanba nee husu konta istoria ho lo-loos.
“Ida nee atu justifika deit tanba nee istoria, neebe ita tenke halo istoria ho lo-loos para ema sira neebe ohin loron laiha rekonhesimentu bele kontente oituan katak istoria nee loos, no sira dehan atu halo monumentu ami rejeita,” Malkom katak.
Nia konta, estratejia neebe halo ba asaltu refere bolu deit mak komadante pelotaun no Sub-Xefe Estadu Maior halo mak buat rua deit, uza FALINTIL rezerva iha vila laran maibe ema profisionál deit. Nunee husu eis prizioneiru refere halo politika ida tenke halo konsultasaun, tanba asaun neebe sira halo laiha konsultasaun ho autor sira inklui Konselhu Munisipal.
“Agora sira halo iha neeba bele bele akontese buat ruma, tanba saida? Tanba la tuir istoria, ema istoria nain bele reklama. Ao mesmo Frente Armada, Frente Kladestina, ami autor sira la satisfas kona-ba sira nia hahalok. Labele buka oin inventa istoria, no kona-ba medalha por meritu sira nee la merese hetan medalha meritu iha tempu ida nee,” nia komenta.
Malkom mos hatete, nain 18 neebe kastigu iha Cipinang Indonezia la hatene planu Komando da luta nian ba asaltu refere no bainhira militar Indonezia kaptura ona sira mak foin hatene funu nee iha.
(tom)
