DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta hatete, ema neebe hatun no hasae taxa nee kompetensia Governu laos PR.
Prezidente Republika Jose Ramos Horta hatoo kestaun nee ba jornalista sira, bainhira remata halo enkontru ho Membru Governu sira iha Palásiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Sesta (19/06/2026).
PR hatete, nia konfuzaun ho ema sira neebe kritika Prezidente Republika kona-ba hasae taxa nee, maske Prezidente promulga maibe ema neebe iha kompetensia atu hatun no hasae nee Governu, se Prezidente veta bainhira lei nee inkonstitusional.
“Hau bele veta karik buat neebe inkonstitusional, labele buat neebe hau la konkorda hau tenke veta, sira bee koalia nee kakutak iha neebe Prezidente Veta, tenke veta duni buat neebe inkonstitusional, aumenta taxa ka hatun taxa nee kompetensia Governu nia, Governu mak hatene, hau promulga tanba hau lakohi interfere buat neebe buat hotu hotu hau veta, hau la konkorda mais hau la veta, entaun se hau mak ba fali Governu, neebe sira neebe kritika nee hau la bolu sira beikten, hau hatete deit sira matenek demais, dala ruma o matenek demais depois hatete buat sala, se o matenek naton deit entau o la hatete ajuneira sira nee,” dehan Prezidente Republika.
Prezidente Republika hatete, nia labele veta buat ruma kona-ba ekonomia, maske Prezidente rasik la konkorda, “Hau konkorda ka lae? ho konvensaun center se buat ruma liu husi hau konaba konvensaun center hau asina, hau konkorda ka la konkorda nee la intrese ona. Hau la konkorda ho aumenta taxa momentu daudaun nee,” katak PR Horta.
Xefe Estadu hatete, dekretu lei sempre mai husi Governu no mai iha Prezidente promulga karik Prezidente Republika iha duvida konaba konstitusionalidade entaun veta, maibe buat nee asaun lejislativa, Governu nia dekretu lei Governu nia kompetensia, Prezidente labele veta tanba laos kestaun konstitusionalidade.
“Hau bele la konkorda klaru, buat barak Governu halo ke hau la konkorda maibe nee Governu nia mandatu, Governu nia kompetensia laos Prezidente nia, porzemplu lei krime kontra defamasaun nee konsidera krime nee bele impkatu karik letra espiritu konstituisaun karik bele karik, nee sei estuda lai, mezmu la impaktu ba konstituisaun hau bele veta, maibe nuudar veta politiku buat ruma importante tebes ke book ho hau nia konsiensia nee hau bele veta mais veta politika, maibe aumenta taxa hatun taxa tanba kombustivel, tanba masi midar tanba alkhol agora hau tenke veta buat sira nee entaun diak liu troka fatin ho Primeiru Ministru ba fali Primeiru Ministru,” dehan PR Horta.
Iha hanoin ka lae? Prezidente Republika rekomenda Governu atu muda fali dekretu lei tanba mosu protesta barak kona-ba hasae taxa nee? Hatan ba kestau nee Prezidente Republika hatete, nia opiniaun mak la konkorda Governu hasae taxa, maibe kompetensia atu hatun ka hasae nee komptensia Governu.
Xefe Estadu hatete, nia la konkorda ho asaun politika Governu halo aumenta taxa, maske Governu promulga maibe nia aseita.
Nunee mos Primeiro Ministro, MCAS e Ministro do Desenvolvimento Rural e Habitação Comunitaria, Mariano Assanami Sabino hatete, kona-ba taxa ba transporte publiku tenke sukat no hanoin didiak, tanba Primeiru Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusmão orienta ona para oinsa lina ministerial hotu kuidadu tebes hasae taxa, atu nunee labele fo todan ba komunidade sira.
(eme)
