DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramo Horta konkorda harii estatua saudozu Eis Prezidente Republika, Francisco Guterres Lu Olo, iha Parlamentu Nasional (PN) nia oin.
Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta hatoo lia hirak nee ba jornalista sira iha Kantina Matak Palasiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pite, Kuarta (01/07/2026).
Nia hatete, iha ema ruma hanoin atu halo estatua saudozu Lu Olo nia nee tau iha PN nia oin nee hanoin nee diak, maibe presiza haree mos fatin tanba klot.
“Nee idea diak ida, klaru nia mak Prezidente ba Asembleia Konstituinte neebe hahu prosesu hadia ita nia konstituisaun, hau konkorda, hau haree estatua ida ema seluk iha Jardín PN nee ita la konhese tan, entaun estatua eis Prezidente Lu Olo nia hau konkorda ho ida nee, nee idea diak ida,” dehan PR Horta.
Prezidente Republika dehan, Saudozu Lu Olo nia primeiru Prezidente Konstituinte, primeiru Prezidente PN, nee bele tau estatua saudozu nia iha neeba, maibe haree fatin ida neebe luan oituan, la hatene PN sei kontinua iha neeba ka lae? ”Karik iha balun neebe iha idea atu tau saudozu Lu Olo nia estatua iha PN nee idea diak.
“Nee idea diak, sira hakarak halo nunee, nee idea diak, hau apoiu 100% idea neebe dehan halo nia estatua, ita tenke fo ondra ba fundador rai ida nee. Lu Olo mos fundador rai nee, sira neebe hahu prosesu 2001, 2002 nee fundador,” dehan PR Horta.
Iha biban nee Prezidente Republika hatete, nia sei koalia ho Xefe Governu Kay Rala Xanana Gusmão bainhira halao enkontru semanal, hodi koalia assuntu konaba atu halo saudozu Lu Olo nia estatua.
“Sim, hau sei koalia ho Primeiru Ministru, hau serteza Primeiru Ministru konkorda, tanba ita halo monumentu ba Avo Xavi iha merkadu lama, ho razaun duni apoiu, no ita halo ba Nicolau Lobato, tenke halo mos ba Prezidente Lu Olo,” katak PR Horta.
Aleinde nee Prezidente Republika hatete, sei koalia mos ho Primeiru Ministru lei neebe aplika tiha ona ba familia Saudozu Lu Olo nomos familia veteranus sira nia oan asesu espesial ba UNTL, maibe haree tok oinsa apoiu mos ba saudozu Lu Olo nia oan nee PR apoiu 100% tanba familia nee laos riku.
“Prezidente Lu Olo hakat ba mundu seluk husik feen ho oan, ho pensaun ruma ke iha lao iha sufisiente, hau sei halo vizita ba ama Cidalia, koalia ho nia haree mos oinsa kolabora ho ama Cidalia uluk ama Cidalia iha programa apoiu komunidade sira hau hakarak haree prezidensia hau nia fundasaun rasik husu ba ama Cidalia para kontinua nia obra karidade apoiu ba komunidade sira nee hau bele ajuda apoiu orsamentu ba fundasaun ida,” hakotu PR Horta.
Nunee mos Membru Asembleia Konstituante, Judite Dias Ximenes hatete, karik iha planu halo estatua saudozu eis Prezidente Republika Francisco Guterres Lu Olo tau iha Palasiu Prezidensial, la merese tau iha Parlamentu Nasional tanba fatin klot.
“Ita haree Prezidente anterior nain rua foti pista importante dalan sira iha Dili laran, Prezidente Lu Olo nia atu tau Parlamentu Nasional iha neeba iha ona santo ida iha neeba nuudar mahein Parlamentu Nasional, personalidade Prezidente Lu Olo dehan tau iha Parlamentu Nasional nee kiik oan liu, nia hanesan ema neebe restaura indepedensia, hau haree fatin neebe merese liu nee iha Palasiu Prezidensial nee para ema tama sai vizita no iha Parlamentu Nasional fatin kloot,” dehan Membru asembleia Konstituante.
Nia hatutan, karik harii saudozu Lu Olo nia estatua la merese tau iha PN tanba klot, se tau presiza tau iha fatin neebe luan, sujere harii ou tau iha Palasiu Prezidensial tanba nia mos assume kargu nuudar Prezidente Republika.
“Saudozu Prezidente Xavier hamriik iha Dili nia fuan hatudu proklama indepedensia ema husi tasi mai haree, no ema husi lorosae no loromonu mai haree Saudozu Nicolau Lobato ema tun husi Aviaun mai haree,” katak nia.
Nia hatutan, saudozu Lu Olo tau iha Parlamentu Nasional fatin klot la merese tau saudozu Lu Olo ba tanba saudozu mos kontribui makaas ba rai ida nee no hadomi povu too hakotu vida, no hakotu vida povu hotu triste tanba lakon ema diak ida iha rai ida nee.
(eme)
