DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta hatoo parabens Kompanhia Qing Kun neebe halao serimonia inaugurasaun ba edifisiu ofisial no Sentral Produsaun Betaun iha Timor Leste (TL), hodi redus importasaun material ba konstrusaun.
Prezidente Republika, Jose Ramos Horta liu husi nia diskursu hatete katak, parabens ba Kompanhia Qing Kun Construction Materials Enginering Co.Ltd neebe lokaliza iha Tibar, Postu Admistrativu Bazartete, Munisipiu Liquiçá, mak fabrika espesializada ba produsaun betaun.
“Antes hau mai, hau lee no aprezenta, parabens ba Kompanhia husi Xina neebe halo projetu ida nee importante, nee hanesan integra iha planu jeral Governu nian para aselera ekonomika hodi redus importasaun husi liur,” hatete Presidente Republika (PR), Jose Ramos Horta ba jornalista sira liu husi nia diskursu wainhira marka prezensa iha Serimonia Inaugurasaun edifisiu ofisial no Sentral Produsaun Betaun nian iha Tibar, Postu Admistrativu Bazartete , Munisipiu Liquiça, Segunda (20/07/2026).
Nia tenik, Kompanhia Qing Kun sei halo fabrikasaun buat barak iha TL, nee signifika primeiru atu atrai Timor oan sira nia pereparasaun ba tekniku profisional fo oportunidade ba sira nomos hatun kustu importasaun no aselera implementasaun projetu, tanba la persiza hein, buat hotu-hotu hein tenke mai husi rai liur, menus osan ba liur.
“Nudar PR no reprezenta, gau fo parabens no agradesimentu ba parte Governu no Munisipiu Liquiça neebe iha tempu badak, nee duni hau hatete ba investidor sira neebe mai husi neebe deit, husi Xina, Japaun, Indonezia, Australia, Koreia, India, investidor sira Timor, odamatan loke ba imi para hamutuk estadu ho Governu no emprezariu Timor oan sira tenke buka fo oportunidade ba sira,” nia esplika.
Nia informa, emprezariu Timor oan parseiru ho emprezariu sira mai husi rai liur bele hamutuk lori rai nee ba oin liu tan.
“Hau hatene membru Governu sira iha reniaun servisu agora, labele demora iha nee, esplika ba nain Kompanhia para apoiu ba imi, tanba Xina relasaun metin ho Timor Leste, tanba istoria Xina laos foin hahu ohin maibe tinan barak ona,” nia deklara.
Iha fatin hanesan, Diretor Kompania Timor Qing-Kun Building Material & Engineering, LDA, Lin Kun hatete, kompanhia ida nee mak empreza estratéjika ida neebe hamosu husi kooperasaun pratiku entre Timor Leste no Xina, projetu ida nee investe hamutuk husi Guangdong Qingyuan Fengcheng Concrete Co, Ltd no entidade lider komunitaria negosiante xineza iha Timor Leste.
“Too gora, total investimentu kompanhia nian liu ona milhaun 8 dolar amerikanu, Ami remata ona rejistu kompanhia, konstrusaun edifísiu administrativu, determinasaun fatin pedreira ho baze sientífiku, no instalasaun kompleta liña produzaun betaun,” nia deklara.
Nia dehan, preparasaun ba fábrika prosesamentu areia no brita, no mos ba fábrika komponentes pré-fabrikadu, hotu ona. Planeadu atu hahu operasaun ofisial iha fulan Julhu tinan ida nee. Atualmente, kompanhia nee harii ona liña produsaun betaun rua neebe iha kapasidade produsaun ida boot liu iha Timor Leste no rejiaun ASEAN.
Nia informa, kapasidade produsaun too 400 metru kúbiku kada oras, no kapasidade loro-loron too 5.000 metru kúbiku, sufisiente atu suporta projetu infraestrutura nasional, estrada, ponte no projetu sosial sira.
Lin Kun koalia, liu husi uza rekursu mina neebe simu ona aprovasaun husi Governu, kompanhia bele fornese betaun espesial ho tempu entre oras 2 too 12, no mos fornese kompletu produtu betaun kualidade aas ho rezisténsia husi 10 MPa too 80 MPa.
Nia informa, iha futuru ho suporta husi politika Governu Timor-Leste, kompanhia sei introduz progresivamente liña produtu foun sira hanesan komponente prefabrikadu, painél parede betaun, Tubu estaka betaun pré-esforsado estaka kuadradu no box girder.
“Ami sei estabelese fábrika simentu lokal, fábrika besi metal/steel mills, no projetu dezenvolvimentu imobiliariu iha Timor Leste, ho estimativa investimentu total liu husi Dolar Amerikanu Milhaun 100 (US$ 100 million), atu harii korente indústria materiál konstrusaun ida neebe kompletu hodi apoia dezenvolvimentu infraestrutura nasaun nian,” nia dehan.
Tanba nee nia hatutan, dezenvolvimentu empreza tenke akompanha ho responsabilidade sosial, bainhira projetu nee tama operasaun kompleta, sei kria postu servisu direita liu husi 200, no postu servisu indiretamente liu husi 100 iha setor materiais konstrusaun, lójistika no servisu sira seluk, fó benefisiu ba komunidade lokal no promove kresimentu ekonomia lokal.
Nia argumenta, material sira hotu hetan aprovasaun husi laboratóriu nasional, formula betaun sira hetan validasaun, no ekipamentu medisaun sira rejista no sertifika ona.
“Ami kontinua kumpri rigorozamente lei tributária Timor-Leste nian, fortifika sistema finansas no fiskál, halo deklarasaun no pagamentu impostu sira tuir prazu, no kumpri responsabilidade sosial emprezarial ho integridade no transparénsia,” nia hatete.
Nia tenik, Kompanhia sempre kaer metin espírito, “Kualidade Exelente, Negósiu ho Integridade, Kria Empregu no Serve Povu.” Objetivu ami mak kontribui ba benefísiu ekonomiku no sosial neebe sustentavel ba Timor-Leste no sai empreza referénsia iha industria betaun nasional.
Diretór Kompanhia nee kompromete sei kontinua hakarak servisu ba Timor-Leste, dezenvolve iha Timor-Leste no kontribui ba konstrusaun Timor-Leste. Sei hasae padraun servisu no jestaun, aprofunda investimentu lokal, no fo fila benefisiu ba sosiedade, atu responde ba konfiansa no esperansa governu no komunidade, prontu atu fo kontribuisaun neebe merese ba modernizasaun indústria, kresimentu ekonomia no amizade entre Timor-Leste no Xina.
“Maibe ita bele halo fabrikasaun iha Timor Leste nee signifika, primeiru atrai Timor oan nia pereparasaun,” nia afirma.
Entretantu imformasaun neebe STL asesu iha terenu katak, kompanhia Qing Kun Construction Materials Enginering Co.Ltd lokaliza iha Tibar,Bazartete,Municipio Liquiçá.Kompania nee mak fábrika espesializada ba produsaun betaun (concreto) no argamasa (mortar) ho kualidade aas. Kompanhia produz betaun no argamasa ho klasifikasaun C10 Mpa too C80 Mpa,neebe uza barak ba konstrusaun dalan, ponte, túnel, edifísiu aas, infraestrutura urbana, aeroportu no viadutu sira.
Entretantu ekipamentu ba produsaun nian maka Kompania iha liña produsaun betaun HZ270 rua no liña produsaun móvel lina 90 ida, ekipamentu hirak nee bele produz too 5.000 metru cúbiku kada loron,no bele produz betaun ho nivel rezistensia C10 Mpa too C80 Mpa,atu responde ba nesesidade betaun forte no betaun normal no adapta ba projetu konstrusaun oioin iha Timor-Leste, Aleinde nee, kompania mos iha nia material minerais rasik atu fornese raihenek no britas ho kualidade diak.
Depois Kompania opera laboratoriu betaun profisionál ida neebe ekipadu ho ekipamentu teste modernu, inklui máquina teste presaun 300 tonelada, slump cone no metru consitensia fibre Laboratóriu nee iha mos departamentu espesífiku ba análize físika no kimika, preparasaun amostra, prosesu maturasaun, teste presaun mekanika, teste temperatura aas, jestaun dadus no arkivu.
(jen)






