Fokupers Apresia Desizaun Governu Ezonera PAM Aileu

DILI, STLTIMORLESTE.com – Fokupers apresia ho desizaun governu liu husi Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão, hodi ezonera Prezidente Autoridade Munisipiu (PAM) Aileu husi pozisaun neebe nia tutela ba.

Tuir Diretora Ezekutiva Fokupers, Domingas Afonso Amaral katak, Fokuper hakarak fo apresiasaun tanba governu liu husi Primeiru Ministru foti desizaun ida neebe mak seriu hodi ezonera PAM Aileu husi pozisaun neebe daudaun nee nia titula ba.

Ita hotu akompanha ida nee, no fokupers nia pozisaun lamenta ho hahalok lider ka ema neebe lo-loos iha pozisaun atu bele asegura feto, labarik no ema vulneravel sira hotu, ema sira neebe iha Aileu bele hetan moris neebe livre husi diskriminasaun, husi hahalok insultu no livre husi violensia maibe situasaun nee rasik sei mosu. Ita triste ho ida nee, maibe atu dehan ho pozisaun Fokupers nian ita halo aprosimasaun ida. Neebe iha aprosimasaun balun mak lao nonok no lao iha silensiu. Ita toka asuntu ida nee ho ema foti desizaun sira, liu-liu ho parte iha Sekretariu Estadu Igualdade (SEI) neebe mak ita haree katak SEI bele iha oportunidade ka iha espasu para foti ida nee iha Konselhu Ministru,” dehan nia ba jornalista iha ambitu diskusaun meza redonda nasional iha salaun Delta Nova, Segunda (27/07/2026).

Nia afirma, entaun Fokupers lori halo advokasia ida neebe mak aprosima no influensia iha desizaun politika sira. Aleinde halo advokasia iha media sosial hatoo estatementu kritiku sira maibe mos influensia direita iha ema sira foti desizaun.

Entaun atu dehan deit, ita apresia ho seriedade husi ita nia governu liu-liu husi PM Xanana Gusmão bele ho seriedade atu bele foti desizaun ida neebe justu no fo paraben ba PAM Aileu foun Jasinto, nia ema ida neebe forte tebes, tanba Fokupers mos servisu hamutuk ho SEFOPE. Nia anterior ho SEFOPE, entaun Fokupers halo servisu balun liga oinsa atu suporta ba feto neebe mak iiha esperensia bele priense. Fiar katak ho pozisaun no mandatu foun nee bele aselera liu tan promosaun igualdade jeneru iha Aileu, no bele avansu liutan,” dehan nia.

Nunee mos Prezidente Board FOKUPERS, Maria Domingas Fernandes hatete, depois ukun aan tinan 24 nia laran violensia domestika nee podia diminui maibe aumenta nafatin. Maibe kontente tanba governu bele hola desizaun ida neebe justu iha Aileu.

Nunee mos Eis Prezidente Rede Feto Timor Leste (RFTL), Judite Dias Ximenes hatete, Rede feto servisu liu husi nia rede neebe mak halao hanesan Fokupers, Alola nee rede feto nia ema. Neebe keixa nee tama tiha ona, atuasaun sira mos halo ona relativamente ba kazu nee no fo ona asistensia bá vitima. Normalmente rede feto nia intervensaun bá vitima sira mak simu keixa no prosesu.

“Kuandu prosesu nee tama tiha ona tribunal, signifika akompana nafatin hodi bele hetan Nia rejultadu final nee,” dehan nia.

Nia hatutan, sekuandu prosesu lao ona labele halo tan espekulasaun oioin tanba prosesu lao dadauk ona, entaun husik bá prosesu lao para vitima bele hetan justisa.

Entretantu liu husi karta nakloke hatoo pozisaun katak, RFTL kondena makaas abuzu poder no hahalok neebe viola dignidade feto. Asaun autoriade publiku ida neebe uza pozisaun no poder atu halo relasaun neebe la ekitativu ba feto, hahalok ida nee reprejenta abuzu poder, esplorasaun, falta etika, immoralidade no dezrespeitu no violasaun ba direitu feto. Hahalok nee la reflete governu nia prinsipiu igualdade jeneru no politika prevensaun asediu seksual. RFTL kondena mos reportajen media neebe la sensivel ba jeneru.

Iha karta nee hatete, RFTL apresia desizaun PM hodi suspende permanente ba PAM Aileu no enkoraja vitima hodi kontinua ninia profisaun. Desizaun nee hatudu politika atu asegura akontabilidade, proteje integridade insttuisaun publika no hametin konfiansa povu ba boa governasaun.

(dom)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *