Feto Sira Hasoru Violensia Presiza Asistensia

Foto Ilustrasaun

DILI, STLTIMORLESTE.com – Feto no labarik nomos ema vulneravel neebe hetan violensia domestika no diskriminasaun sira presiza hetan asitensia husi organizasaun neebe tau matan ba vitima husi kazu volensia domestika nian, atu nunee sira labele hela ho triste no trauma nia laran.

Prezidente Partidu Liberta Povu Aileba, Fransisco Gomes hatete, bainhira feto no labarik nomos ema vulneravel sira neebe hetan violensia domestika no diskriminasaun presiza tebes hetan asistensia husi instituisaun governu ka NGO neebe tau matan ba asuntu nee, atu nunee vitima sira labele sente lao mesak iha triste no trauma nia laran.

“Ita haree maluk feto balun neebe hasoru hela violenssia iha uma laran maibe lakohi atu hatete sai no ba halo keixa, nee tanba sira tauk. Tanba depois nia ba halo tiha keixa, fila mai uma sei hetan tan violensia husi nia familia sira. Tanba neemak presiza duni assistensia husi organizasaun feto nian hanesan Fokupers, Rede Feto no seluk neebe tau matan ba asuntu feto no labarik nian,” dehan nia ba STL iha Vila Verde, Kuarta (29/07/2026).

Nia haktuir, bainhira vitima sira nee kuandu hetan assitensia husi governu no instituisaun relevante, entaun sira barani para atu koalia sai hodi halo keixa ba iha parte seguransa nian.

Iha sorin seluk, Diretora Ezekutivu Fokupers, Domingas Afonso Amaral hatete, Fokupers la taka matan ba diskriminasaun neebe hasoru husi feto maluk, labarik sira no ema vulneravel sira, nafatin fanu governu hodi foti desizaun sira no fo prioridade ba vitima sira.

Nia dehan, Fokupers sempre rejista numeru kazu violensia iha kada tinan ho numeru neebe kuaze atu hanesan. Tuir dadus iha tinan rua kotuk liu ba 2024 numeru kazu neebe rejista iha Fokupers ninia fatin hamutuk 250, no iha 2025 kazu neebe mak rejista no fo asistensia iha uma mahon akompanamentu sira nee iha 239.

“Ita haree numeru entre tinan kotuk 2024 no 2025 numeru nee kuaze hanesan. Entaun signifika katak numeru orsamentu mos presiza alina nafatin, entaun ida nee mak ita nia ezistensia neebe numeru nafatin. Asistensia sira ita kontinua halo maibe rekursu finasiamentu mak menus, ida nee mak bele prezudika ita nia assistensia neebe mak integradu. Ita kompara iha tinan ida nee husi Janeiru too Junhu se hau lembra kazu neebe rejistu 127 neebe mak rejista iha data base, nee ba fulan 6 nia laran. Se kalkula karik fulan ida nee ba too Dezembru mak iha numeru hanesan, entaun nafatin ho numeru neebe mantein ita bele dehan 200 too 300,” dehan nia.

Nia afirma, signifika numeru nee sei mantein hela, entaun investimentu assistensia nee sei nafatin asegura.

Tuir nia, tipu kazu neebe mak data base Fokupers nian rejista nee violensia domestika ho nia kazu oi-oin hanesan agresaun fíziku, ekonomia, violasaun seksual no seluk tan. Entaun ida nee mak Fokupers rejista. Nunee mos kazu violazaun seksual balun ba idade menor. Ida neemak daudaun nee rejista iha fokupers.
Kazu sira nee maioria mai husi Munisipiu 13, haree ba kazu neebe nia numeru aas liu mak husi Munisipiu Likisa, Ermera nomos Aileu.

Aleinde apoiu lojistiku, Fokupers mos halo akompanhamentu legal ba too iha prosesu justisa ba kazu sira, halo kooperasaun diak ho Ministeriu relevante liu-liu Polisia VPU no Ministeriu Publiku. Entaun kazu sira nee Fokupers kontinua akompanha ba too iha neeba.

Nunee mos Eis Prezidente RFTL, Judite Dias Ximenes hatete, organizasaun feto hanesan Rede Feto, Fokupers no Alola sempre fo asistensia no simu keixa husi vitima violensia domestika sira. Keixa nee tama tiha ona, atuasaun sira mos halo ona relativamente ba kazu nee no fo ona asistensia ba vitima. Normalmente rede feto nia intervensaun bá vitima sira mak simu keixa no prosesu too justisa hodi hetan rezultadu.

(dom)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *