DILI, STLTIMORLESTE.com – Atu ema hotu bele asesu ba eskola, liu-liu ba labarik sira neebe hela iha area rurais tanba distansia husi uma mai eskola dook, governu no estadu presiza harii tan eskola iha fatin sira nee, atu nunee ema hotu bele asesu ba eskola no hetan edukasaun husi manorin nain sira.
Veterana Fransisca da Costa hatete, haree ba realidade iha rai laran labarik sira iha fatin balun seidauk bele asesu ba eskola hodi hetan edukasaun husi manorin sira, tanba distansia no dalan neebe dok husi eskola. Haree ba kestaun distansia no dalan neemak halo inan aman sira mos la konsege hatama sira nia oan ba eskola. Iha situasaun nee labele fo sala deit ba familia ka inan aman maibe tanba kondisaun, satan iha area rural sira. Neebe ho situasaun nee atu fo hanoin no fanu nai ulun sira atu buka dalan hodi rejolve situasaun nee mak presiza harii tan eskola iha area rural sira, atu nunee labarik sira hotu bele asesu ba eskola hodi hetan edukasaun husi manorin sira.
“Ita lalika koalia dook ba fatin seluk, ida-idak bele haree no akompana rasik deit iha ita nia munisipiu rasik liu-liu iha area rurais sira. Labarik sira labele lao ho distansia neebe dok husi sira nia hela fatin mai too iha vila ka suku neebe iha eskola nee, sira lao deit loron ida ka rua nia laran dei, halo sira kolen ona no laiha vontade atu mai eskola. Nee mak situasaun neebe dadaun nee ita Timoroan hasoru, familia no inan aman hakarak hatama no lori oan sira ba eskola maibe tanba labarik ho idade kiik labele lao ain ho distansia neebe dook. Tanba nee mak presiza tebes atu governu no estadu harii tan eskola iha area rurais, atu nunee labarik kiik sira bele asesu hotu ba eskola, tanba sira neemak nasaun nia futuru ba aban bainrua nian,” dehan nia ba STL iha Kolmera, Segunda (03/08/2026).
Nia afirma, dezenvolvimentu iha area edukasaun nian bele iha mudansa dadaun tanba governu ho estadu komesa harii tan eskola balun no aumenta mos professor sira ba hanorin iha area rurais, distribui livru manual no ekipamentu sira seluk. Iha fatin balun labarik balun bele asesu ba eskola ho diak, tanba eskola besik ho sira nia uma maibe iha fatin balun sira labele asesu tanba distansia dok husi uma. Neebe atu ema hotu,liu-liu ba labarik sira atu bele asesu eskola ho diak, presiza harii tan eskola iha area rurais sira.
Nunee mos Veteranu Rui Lopes katak, atu ema hotu iha rurais aseseu ba eskola liu-liu ba labarik sira, estadu no governu presiza harii tan eskola too iha fatin sira hanesan nee. Tanba labarik barak iha area rurais seidauk asesu ba eskola ho diak, tanba kestaun distansia no dalan neebe dok. Neebe asesu eskola ho diak nee so ba sira neebe mak hela iha kapital no villa nee deit, maibe sira neebe iha rurais nee barak mak la asesu ba eskola, hein to idade boot mak foin mai eskola.
Ita haree ema hotu seidauk asesu eskola ho diak, sira neebe asesu eskola neemak sira neebe hela iha kapital no villa munisipiu no postu nian deit, maibe ba iha suku no aldeia nee bal-balun deit. Tanba iha suku no aldeia balun tenke ba eskola fali too iha postu no suku balun neebe iha eskola, maibe lori distansia neebe naruk. Situasaun sira neemak dala balun halo estudante balun para tiha iha eskola klaran, dehan nia.
Iha sorin seluk, Sekertariu Estadu Ensinu Sekundariu Jeral no Ensinu Sekundariu tekniko Vokasional, Domingos Lopes Lemos ho ekipa hatur fatuk dahuluk ba edifisiu foun Ensinu Baziku 3º siklu no Ensinu Sekundariu Tekniku Vokasional Sao Jose Ermera Cocoa, Suku Railako Kraik iha Sesta (31/07/2026).
Iha intervensaun Sekertariu Estadu Domingos Lopes Lemos, husu ba komunidade no autoridade lokal sira atu servisu hamutuk nunee bele finaliza konstrusaun edifisiu foun nee ho lais.
Eskola ida nee bele ajuda komunidade sira iha fatin nee labele lao dook, husu ba professor no autoridade lokal sira sosializa informasaun sira, atu nunee sira bele eskola iha fatin ida, lable lakon oportunidade maske ho defisiensia tanba husi esdukasaun mak bele forma ema, tenik nia husi komunikadu media Ministeriu Edukasaun nian.
Governante nee eskoraja ema ho defidiensia sira au partisipa masimu iha ensinu aprendizajen, nunee bele realiza mehi neebe mak ema iha, labele lakon vontade, garante asesu aprendizajen neebe seguru.
Konstrusaun edifisiu foun nee, Fundasaun Ahisaun halo kooperasaun hamutuk ho Gabinete apoiu sosiedade sivil, hodi apoiu orsamentu rihun 20 ba sala de aula 4.
(dom)







