PM Vizita PSIK, Haree Asistensia Tekniku Husi INTERPOL

Primeiru Ministru (PM), Kay Rala Xanana Gusmão. (Foto: STL/Terezinha De Deus)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Primeiru Ministru (PM), Xanana Gusmão iha loron Sesta nee (14/08/2026) halao vizita ba iha Polisia Sientifika Investigasaun Kriminal (PSIK), hodi hasoru malu ho INTERPOL neebe mai fo asistensia ba iha PSIK.

“Hau mai hasoru Interpol neebe sira nia kuartel Jeral Interpol iha Fransa, ema Xina ema Hongkon ema Singapura ema Nova Zelandia, mai tanba sira ajuda mos ita nia maluk sira iha PSIK nee, balu INTERPOL nia ema mos hodi haree, hodi aprende tan, hodi haree didiak buat hotu neebe ligadu ho Cyber Crime, sira iha diskusaun lubuk ida, sira sei fila no sira sei mai fali,” dehan Primeiru Ministru ba jornalista sira iha Edifisiu PSIK, hafoin remata enkontru Sesta (14/08/2026).

PM hatutan, haree katak ita too agora sidadaun Xines liu atus ida hitu nulu, Cambodia lubuk ida Malazia Vietnam ho Indonezia mos.

Esplika, ita prepara aan atu bele fo ba mundu mensajen katak, ita nia politika zero toleransia iha buat sira nee. Iha diskusaun sira fo hatene problema teknolojia foun nee lori benefisiu uitoan deit, lori dezafiu maka boot barak teb tebes.

PM reforsa, kaer tiha ema sira balu fo kausaun, maibe haree katak ema sira nee mai nee mai atu servisu deit, sira nia xefe sira nee iha fali rai liur, problema sira nee difisil oituan. Maibe Interpol sira promete atu mai nafatin, tanba sira mos haree ba ita nuudar membru ASEAN, ita mos tenke hatudu ba ASEAN atu fiar ita katak, ita la husik.

Iha fatin hanesan, Portavoz PSIK, Mario Tavares dehan, vizita husi PM haree asistensia neebe interpol fo ba iha PSIK.

“Vizita supreza husi Primeiru Ministru pretende atu haree asistensia teknika neebe Interpol fo hela mai iha PSIK relasiona ho kazu Scamming Call Centre,” dehan nia.

Hatutan, Timor Leste membru husi Interpol no Interpol fo apoiu mai iha servisu laboratoriu PSIK nian, fo asistensia teknika hodi hare saida maka akontese iha sirkunstansia iha krime Scamming Call Centre nee.

Esplika, Interpol sira nee mai fo asistensia, sira mos halo evalusaun teknika konaba ekipamentus saida maka PSIK iha atu bele hatan ba dezafiu krime digital sira ba oin. Ida nee sira mos informa direta ba iha Primeiru Ministru dezafiu sira neebe PSIK hetan, hanesan orgaun Polisia Kriminal neebe atua iha krime ho natureza sira hanesan nee.

PM dehan, ita lakohi ita nia rain sai hanesan paraisu ba atividae kriminal, politika Estadu no Governu nian atu zero toleransia ba atividade kriminal internasional sira nee.

Hatan konaba too agroa seidauk hetan autor prinsipal ba scamming, nia dehan, liu husi prosesu investigasaun.

“Iha faze ida nee atu apura autor prinsipal iha rai liur autor prinsipal iha nee ita iha faze investigasaun, hau seidauk bele deklara autor hela iha rai liur ka rai laran, maibe kazu Scamming Call Centre sira hanesan nee iha ligasain profunda sempre iha link ho krime korupsaun,” dehan nia.

Hatutan, se ita hare didiak ema tama mai iha entidade balu fasilita nia link nee bele halai ba iha neeba. Agora autor prinsipal se iha rai laran ka rai liur, faze investigasaun lao hela la iha kompetensia atu pronunsia konaba se maka autor prinsipal.

Esplika, nunka hare Timor oan ida servisu iha Scamming Call Centre maioria ho sidadaun Xines no atividade sira nee sempre halo atuasaun iha tempu kalan. Trajetu prinsipal ba krime sira nee dala ruma laos iha Timor, nia trajetu bele avlu iha rai liur.

Reforsa, husi ezaminasaun ho apoiu tekniku neebe presta husi Interpol hanesan agora, maka ita foin hatene tarjetu nee ida nee.

(ter)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *