DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), Jose Ramos Horta hatete, Timor Leste (TL) harii ponte Parseria estratejika ho Comunidade dos Países de Lingua Portuguesa (CPLP).
Prezidente Republika Jose Ramos Horta hatoo kestaun nee liu husi diskursu, bainhira partisipa Jantar Gala iha okaziaun realizasaun reuniuan husi Konsellu Ministru CPLP ba dala XXXI iha Palasiu Nobre Lahane, Tersa Kalan (18/08/2026).
“Timor-Leste repete ninia determinasaun metin atu harii ponte parseria estratejiku entre CPLP (Komunidade País sira ho Lian Portuges) no Sudeste Aziatiku, no mos ho Índia, Xina, Koreia-Sul, Japaun, Australia, no Nova Zelandia,” dehan PR Horta.
Prezidente Republika hatete, Timor Leste iha kompromisu atu sai sentru komersial, sentru inovasaun iha rejiaun ekonomiku no finanseiru ida neebe dinamiku liu iha mundu. Nasaun tomak liga ho fibra otika no liga liuhosi kabel submarinu ba Australia.
“Ami halo advokasia ba multilateralizmu no ninia papel vital hodi promove dialogu, koordenasaun polítika no diplomatika, no kooperasaun multi-setorial ba rezolusaun problema global sira neebe afeta ita hotu nuudar umanidade,” dehan PR Horta.
Prezidente Republika hatete, bainhira asumi Prezidensia rotativa CPLP nian, Timor Leste hetan eransa knaar atu garante koezaun no unidade Komunidade nian, hodi kontribui ba harii espasu ida iha-neebe promove estadu direitu, demokrasia, direitus umanus, justisa sosial, inkluzaun, no dezenvolvimentu sustentavel, hodi transforma lasu inevitavel sira neebe kesi ba dalan partilla, kooperasaun solidu, efetivu no efetivu benefísiu ba sidadaun sira.
Liu tiha dekada tolu istoria nian, CPLP agora daudaun iha momentu desizivu reflesaun nian. Hasoru dezafiu sira agora nian, Komunidade labele risku atu permite serie emerjensia sira atu deside, envezde, diresaun hosi dalan neebe nia hili atu tuir.
Prezidente Republika hatutan, iha klasifikasaun korrupsaun tinan 2025, Timor-Leste rejista progresu, hetan klasifikasaun 73 hosi nasaun 182.
Iha tinan 2002 iha doutor Timor oan nain 21 ohin loron iha liu 1,400. Iha tinan 2002 iha universidade ida, Timoroan ida ho doutoramentu. Iha 2026 sei iha universidade 18, mediku 210. Universidade sira liu husi prosesu rigorozu ida hosi avaliasaun periodika no re-akreditasaun hosi ekipa internasional ida. Iha tinan 2002, eletrisidade la konfiavel no limitadu deit ba Dili. Ohin loron, 100% hosi teritoriu nasional kobre husi rede eletrika neebe luan.
(eme)






