Gasta Osan Nee Fasil, Maibe Buka Osan ba Kofre Estadu Mak la Fasil

Deputadu Bankada FRETILIN, Antoninho Sarmento. (Foto: Espesial)

DILI, STLTIMORLESTE.com — Deputadu Bankada FRETILIN iha Parlamentu Nasional (PN), Antoninho Doutel Sarmento, hateten katak gasta osan nee fasil, maibe buka osan ba kofre Estadu mak la fasil, nune’e husu ukun nain sira atu iha konsiensia no prudensia iha jestaun finansas publikas.

Nia foti ezemplu katak reseitas neebe uluk mai husi kampu mina matan Bayu-Undan taka ona, no agora daudaun governu uza hela osan bayu undan, kuandu osan nee la uza hodi diversifika iha setor produtivu sira ho diak no la garante ho sistemas no regras estruturantes sira, fundus finanseira sei tama iha raikuak fiskal nasaun nian. entaun estadu labele uza osan ho lalais deit sen kalkulasaun neebe loos ba futuru ekonomia pais nian.

“Tanba gasta osan nee fasil tebes, maibe buka osan ba kofre estadu mak la fasil, haree ba ezemplu osan Bayu-Undan neebe agora hatudu ona nia limitasaun, ita tenke tau matan ba sustentabilidade finansiera rai laran nian,” dehan Deputadu Antoninho ba STL liu husi WhatsApp, Segunda nee (24/08/2016).

Tuir parlamentar opozisaun nee, estadu no governu neebe kaer poder tenke iha prioridade neebe klaru hodi tau matan ba kualidade projetu no dezenvolvimentu nasional, hodi evita gastus neebe la iha benefísiu direta ba povu kbiit-laek.

Nia mos kestiona tendensia balun neebe prioritiza deit osan, no la tau atensaun klean ba risku sira ba finansas publikas no transparensia.

Ho situasaun nee, Antoninho husu atu iha supervizaun neebe rigorozu liu tan husi instituisaun kompetente sira hodi garante katak rekursu, no osan povu nian bele uza ho responsabilidade tomak ba interese nasional no jerasaun foun sira nian.

Enkuantu husi perspetiva analiza finansas publikas, observador ekonomia, Samuel da Silva haree preokupasaun neebe hatoo husi Deputadu Antoninho Doutel nuudar sinal de alarme neebe ,justu no relevante ba realidade ekonomika Timor-Leste nian agora dadauk.

Tuir nia, Governu tenke lalais kria diversifikasaun fontes reseitas non-petrolíferas nian hodi hamenus dependensia total ba Fundu Petroleu. Kuandu rendimentu Bayu-Undan maran ona, dezafiu boot ba estadu mak oinsa atu asegura katak despeza publikas lao tuir kapasidade real kresimentu ekonomia rai laran, hodi nunee labele fó impaktu aat ba situasaun ekonomia no finansiamentu estadu nian iha futuru besik.

Nunee mos akademista husi Universidade Nacional Timor Lorosa’e (UNTL), Duarte de Oliveira, hatoo mos nia hanoin hodi apela ba universidade no instituisaun akadémika sira, atu kontinua sai hanesan kanal kriítiku no konstruktivu iha debate publiku konaba orsamentu estadu.

Nia dehan, jerasaun foun no akademiku sira tenke envolve an hodi hatudu dalan alternativa no edukasaun finanseira ba publiku, tanba desizaun oinsa estadu gasta osan ohin nian sei determina diresaun moris no futuru estadu nian ba tinan sira neebe sei mai.

(car)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *