DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta abertura Sesaun Solene IV Sesaun Lejislatura ba VI iha Parlamentu Nasionál.
Sesaun Solene ne’e realiza iha Parlamentu Nasionál, Dili, Tersa nee (15/09/2026), ho objetivu atu marka inísiu IV Sesaun Lejislatura ba VI, no reúne reprezentante sira husi órgaun soberania no entidade relevante sira iha país.
Prezensa Prezidente Repúblika iha eventu solene ne’e reflete importánsia kooperasaun entre órgaun soberania sira, liuliu entre Prezidénsia Repúblika no Parlamentu Nasionál, iha prosesu dezenvolvimentu demokrátiku no konsolidasaun Estadu Direitu iha Timor-Leste.
Prezidente Repúblika José Ramos-Horta liu husi diskursu hatete iha eventu abertura Sesaun Solene IV Sesaun Lejislatura ba VI iha Parlamentu Nasionál, konvida hotu-hotu atu reflete ba dalan ne’ebé la’o ona.
“Ha’u konvida ema hotu atu reflete kona-ba dalan ne’ebé ita la’o ona, momentu ne’ebé ita iha, no, liu liu, futuru ne’ebé ita iha responsabilidade atu harii,” dehan Prezidente Repúblika.
Xefe Estadu hatete iha razaun barak atu selebra progresu ne’ebé maka vizível no reflete iha estatístika ofisiál sira. Maibé tenke husu ba an se realiza tomak projetu repúblika ne’ebé konsagra ona iha Lei Fundamentál. Konstituisaun hanesan kompromisu nasionál ba dignidade umana, demokrasia, Estadu Direitu, direitu fundamentál, justisa sosiál no dezenvolvimentu sustentável.
Parlamentu Nasionál hanesan órgaun lejizlativu ne’ebé iha responsabilidade atu halo lei, fiskaliza asaun Governu no reprezenta interese povu. Sesaun lejislatura sira sai hanesan períodu importante ba Parlamentu Nasionál atu hala’o nia knaar konstitusionál, liuhusi diskusaun no aprovasaun lejislasaun, debate polítiku no fiskalizasaun ba polítika públika.
Nune’e mos Xefe Bankada PD, Manuel Henrique Noronha, hatete ohin, loron 15 fulan Setembru 2026, mandatu IV Sesaun Lejislatura ba VI hotu-hotu konsiente katak, iha sesaun lejislativa hirak liu ba, deputadu sira halo ona knaar ho profundu sentidu de responsabilidade no umildade, hodi hatur konfiansa no esperansa tomak, atu fó kontinuidade ba knaar halo lejislasaun, fiskalizasaun no desizaun.
“Abertura sesaun legislativa ohin, simboliza aktu renovasaun kompromisu polítiku, jurídiku no konstitusionál, hosi líder Partidu CNRT, Fretilin, PD, Khunto no PLP, atu hatur instituisaun Estadu ho baze iha Konstituisaun no lei, fortalese Estadu Direitu demokrátiku, hodi hamoris nu’udar Estadu soberanu, no hadi’a povu nia moris, hodi moris ho dignu nu’udar Timor-oan,” dehan Deputadu PD.
Bancada Partidu Demokrátiku konsiente katak, Parlamentu Nasionál nu’udar uma fukun Timor-Leste nian, ne’ebé sai espasu demokrátiku ba reprezentasaun popular iha nasaun. Tanba ida-ne’e, povu Timor-Leste fó fiar ba líder polítiku sira, atu utiliza espasu demokrátiku ida-ne’e ho di’ak, nune’e, bele ko’alia ba malu hodi aprezenta diferente ideia no sensibilidade polítika, halo kompromisu polítiku ba vizaun estratéjika, estabelese norma jurídika no aprova lei, hodi responde preokupasaun no nesesidade povu no Estadu Timor-Leste nian.
Nune’e mos Xefe Bankada FRETILIN, Aniceto Guterres Lopes, hatutan sesaun Solene IV termina hahu ho Sesaun Lejislatura ba VI iha Parlamentu Nasionál.
“Ohin abertura sesaun solene IV ba Sesaun Lejislatura ba VI iha Parlamentu Nasionál. Atu halo sesaun ida-ne’e presiza halo preparasaun ruma kona-ba sesaun ne’ebé ita konklui ona serake ita halo nia fiskalizasaun no knaar ne’ebé loos ho honestu, justu tuir duni interese povu?” katak Deputada Aniceto.
Reprezentante povu ne’e hatete dadaun ne’e sei hasoru problema oioin husi kotuk presiza polítika, justisa.
(eme)







