TL – Malazia Parseria Metin iha ASEAN

Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta partisipa selebrasaun Loron Nasionál Malazia ba dala-69, iha Hotel Palm (Foto: Media PR)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Prezidente Republika (PR), José Ramos-Horta hatete, Timor Leste (TL) no Malazia iha relasaun abut metin no parseria iha ASEAN.

Prezidente Republika José Ramos-Horta hato’o kestaun ne’e liu husi diskursu iha okaziaun Loron Nasionál Malázia nian ba dala-69 Iha Hotel Palm Kampu Alor Kuarta kalan (16/09/2026) hatete, Timor-Leste no Malázia hanesan Parseiru iha ASEAN relasaun bilaterál tama iha kapítulu foun iha fulan-outubru 2025, bainhira Timor-Leste sai nu’udar Estadu-Membru ASEAN ba dala-11, durante Simeira ASEAN ba dala-47, iha Kuala Lumpur.

“Ami agradese liuliu ba Primeiru-Ministru Anwar Ibrahim no Governu Malázia ba sira-nia apoiu maka’as no konsistente durante ami-nia prosesu adezaun tomak. Malázia nia Prezidénsia ASEAN iha nan 2025 kaer fatin espesiál iha povu Timor Leste nia fuan,” dehan PR Horta.

Prezidente hatete, nu’udar nasaun rua iha Sudeste Aziátku, iha responsabilidade hamutuk atu hametin sentralidade ASEAN nian, prezerva pás no estabilidade rejionál, promove integrasaun ekonómika no asegura katak ASEAN nafatin relevante iha ambiente internasionál ne’ebé inserteza ba beibeik. Timor-Leste hein atu serbisu besik ho Malázia kona-ba objetivu sira-ne’e no, liuliu, atu hetan benefisiu hosi Malázia nia esperiénsia bainhira dezenvolve kapasidade institusionál no prepara an ba responsabilidade sira iha futuru, iha ámbitu ASEAN nian.

“Ha’u-nia vizita ba Malázia iha fulan-juñu nian ida-ne’e fó oportunidade exelente ida atu reflete kona-ba forsa no potensiál husi ita-nia relasaun. Ha’u hetan benvindu kalorozu hosi Primeiru-Ministru Anwar Ibrahim iha Putrajaya, iha-ne’ebé ami diskute dalan sira atu aprofunda kooperasaun iha komérsiu, invesmentu, dezenvolvimentu ekonómiku, edukasaun no formasaun téknika no profisionál,” dehan PR Horta.

Vizita ne’e hametin konviksaun katak Timor-Leste no Malázia bele alkansa buat barak hamutuk. iha ekonomia sira kompleta malu. povu sira iha ligasaun hosi jeografia, istória, edukasaun no, aumenta ba beibeik, hosi ligasaun aérea direta.

“Aleinde ne’e, ita-nia interese estratéjiku sira konverje hodi mantein Sudeste Aziátiku ida ne’ebé pasífiku no prósperu. Harii iha baze sólida sira-ne’e, ami haree oportunidade boot tebes ba koñesimentu espesializadu no empreza sira Malázia nian atu kontribui ba diversifikasaun ekonómika Timor-Leste nian inklui iha setór enerjia, infraestrutura, agrikultura, turizmu, saúde, ekonomia dijitál no dezenvolvimentu futuru rekursu sira Greater Sunrise nian. Ami hein atu atrai invesmentu Malázia nian ne’ebé boot liu no habelar oportunidade sira ba empreza sira iha parte rua,” Horta hatete.

Nia hatete, haree ba futuru, antisipa marku sira ne’ebé importante hanesan hamutuk Timor hein ho espetativa boot atu kompleta Embaixada Malázia nian iha rai ne’ebé Governu Timor-Leste ho laran-luak fó ba Malázia. hein atu konta ho Malázia nia apoiu no asisténsia tomak bainhira Timor-Leste prepara-an atu asume Prezidénsia ASEAN nian iha 2029. Liuliu, objetivu komún klaru atu transforma amizade ne’ebé kle’ur ona ba parseria ekonómika no estratéjika ida ne’ebé substantiva ba beibeik.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *