PR Horta Sei Hato’o Pozisaun TL no Situasaun Mundu iha ONU

Prezidente Republika Jose Ramos Horta. (Foto: STL/Emerenciana Pinto)

DILI, STLTIMORLESTE.com — Prezidente Repúblika (PR), José Ramos-Horta sei viajen ba Nova Iorke, Estados Unidos, iha loron Sesta-feira (18/09/2026), atu partisipa Asembleia Jeral Nasoens Unidas (ONU) no hato’o pozisaun Timor-Leste situasaun mundu iha ONU.

Primeiru-Ministru Kay Rala Xanana Gusmão hatete katak, Prezidente Republika iha nia diskursu iha ONU, sei ko’alia kona-ba situasaun atual iha Timor-Leste, inklui kona-ba demokrasia, respeitu malu no hanoin Timor-Leste kona-ba konflitu no funu iha mundu.

Deklarasaun ne’e hato’o husi Primeiru-Ministru Xanana Gusmão ba jornalista sira, remata enkontru semanal ho Prezidente Repúblika José Ramos-Horta, iha Palásiu Prezidensial Nicolau Lobato, Bairo Pité, Dili, iha Kuarta (16/09/2026).

“Prezidente aban sai ona ba Nasoens Unidas. Ita husu boot ita hotu akompaña de’it diskursu iha Parlamentu. Hau foin dadaun hau mai, hau dehan kapaas tebes,” dehan Xanana Gusmão.

Primeiru-Ministru hatete katak, tuir nia kompriensaun, Prezidente Repúblika sei uza oportunidade iha Asembleia Jeral ONU atu fahe esperiénsia Timor-Leste no hato’o perspetiva país kona-ba situasaun internasionál.

“Prezidente kuandu ba ne’e, tuir hau nia hanoin, nia sei ba fó hatene mos saida mak ita hala’o hela iha Timor-Leste, ita tuku malu, oho malu ka tiru malu, ka demokrasia oinsá ita respeita malu, ka oinsá ida fali mak Timor nia hanoin kona-ba situasaun iha mundu ne’e,” Xanana hatete.

Nia subliña katak, prezensa Timor-Leste iha ONU la’ós atu “gaba-an”, maibé atu hato’o hanoin kona-ba nesesidade atu buka dame no rezolve konflitu liuhusi diálogu.

“Iha ONU ne’e la’ós atu gaba-an, maibé atu hatudu saida mak ita iha. Agora ne’e ita haree funu, tenke iha pás, tenke iha diálogu,” dehan Xanana.

Asembleia Jeral Nasoens Unidas mak órgaun prinsipál ONU ba diskusaun, formulasaun polítika no reprezentasaun, ne’ebé kompostu husi nasaun membru hotu-hotu. Nasaun membru 193 iha reprezentasaun no ida-idak iha votu ida.

Semana Nivel Aas 2026 sei hala’o iha Nova Iorke, ho Debate Jeral hahú iha 22 Setembru no kontinua to’o 26 Setembru, ho sesaun ida tan iha 28 Setembru. Iha Debate Jeral, xefe-estadu, xefe-governu no reprezentante nivel aas husi nasaun sira sei hato’o pozisaun no prioridade sira kona-ba dezafiu globál.

Agenda Semana Nivel Aas tinan ida-ne’e inklui mos enkontru kona-ba dezenvolvimentu, mudansa-klima, aumentu nivel tasi, prevensaun no preparasaun ba pandemia, no asuntu sira kona-ba paz no seguransa.

Ba Timor-Leste, partisipasaun iha fórum ida-ne’e fó oportunidade atu hato’o pozisaun nasaun iha nível multilateral, inklui kona-ba esperiénsia Timor-Leste iha konsolidasaun dame, demokrasia no diálogu, no mos perspetiva país kona-ba dezafiu globál.

(eme)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *