Cesar Valente: CNRT Trauma ho Dadus Banku Mundial

Prezindente Movimentu Reafirmasaun Reformasaun Nasional (MORRENA), Cesar Valente. (Foto: Espesial)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Eis Deputadu husi CNRT atual Prezidente MORRENA, Cesar Valente hatete, Bankada CNRT trauma ho dadus Banku Mundial kona-ba taxa pobreza 71%, tanba ta’uk lakon votu iha Eleisaun 2028.

Kestaun ne’e Cesar Valente hato’o relasiona ho deklarasaun Bankada CNRT nian iha Parlamentu Nasionál, ne’ebé rejeita no deklara la fiar dadus ofisiál husi Banku Mundial ne’ebé hatudu taxa pobreza sa’e husi 43% ba 71%.

“Tansa ita Bankada CNRT trauma ho dadus Banku Mundial nian, tanba sira preokupa ho votus atu manan iha 2028, la’os preokupa ho dadus reál ne’ebé povu enfrenta lor-loron,” dehan Cesar Valente ba STL, iha Dili, Segunda (21/09/2026).

Nia esplika, tuir dadus ne’e publiku bele komprende katak, kiak sa’e ne’e sira uza sukat ida kapasidade kompras ekilibradu ka Purchasing Power Parity (PPP). “Nee husi han loron ida US$ 8.30 hodi tun. Se husi US$8.30 ba leten ne’e parese kiak sae ba 80% iial,” tenik nia.

Tuir Cesar, Banku Mundial nu’udar organizasaun finanseira internasionál, nia labele hatun nia aan iha nivel ida ne’ebé arriska nia prestíjiu.

“Sim, Banku Mundial nu’udar organizasaun finanseira internasionál, nia labele hatun nia aan iha nivel ida ne’ebé arriska nia prestigious. Aseita ka lae ne’e ema nia dadus. Lolos ita agradese tanba bele provoka hodi fanun ita nia dukur,” dehan Cesar.

Alende ne’e, Cesar sujere Bankada CNRT atu aprezenta dadus kontráriu ne’ebé mai husi Estatístika Nasionál, la’os halo analiza de’it iha Parlamentu.

“Se Bankada CNRT la aseita, aprezenta dadus sira nian, maibé labele tuur analiza de’it iha fatin tenke hasai dadus husi Estatístika Nasionál para ita haree kada uma-kain rendimentu loron ida hira. Iha ne’e mak ita bele uza sasukat tolu ‘P’ ne’e,” nia hatete.

Iha parte seluk, nia hatutan katak dadus pobreza ne’ebé Governu Timor-Leste halo labele tuir de’it modelu Banku Mundial nian, tenke detalhadu no reflete moris reál povu nian.

“No Governu Timor-Leste nia dadus labele halo tuir fali Banku Mundial nian, tenke detalhadu,” nia konklui.

Nunee mos Akademista UNTL, Eduardo Xavier, hatete CNRT labele taka matan ba realidade pobreza ne’ebé povu enfrenta loron-loron.

“CNRT labele nega dadus. Realidade povu sei mukit. Pobreza sa’e duni ba 71% tanba kampu servisu laiha, produsaun lokál menus, folin sasán sa’e. Ne’e faktu,” dehan Eduardo.

Nia hatutan katak, Banku Mundial uza metodolojia internasionál ne’ebé kredível, no CNRT tenke simu kritika hodi hadi’a polítika.

Eduardo husu Governu atu labele politiza dadus pobreza no tenke servisu maka’as hodi hamenus kiak iha baze.

Entretantu antes nee Bankada Kongresu Nasionál Rekonstrusaun Timor-Leste (CNRT), iha Parlamentu Nasionál la konkorda ho dadus Banku Mundial ne’ebé hatudu katak taxa pobreza iha Timor-Leste sa’e husi 43% ba 71%.

“Ba hau, hau konkorda liu ho taxa pobreza ne’ebé Governu fó sai, tanba ita kompara dadus atual husi tinan 2014, taxa pobreza husi 41% tun ba 37% iha tinan 2024. Ida ne’e mak loos,” dehan Deputada Bankada CNRT, Cedelízia Faria dos Santos.

Nia afirma katak, dadus ne’ebé Governu aprezenta bazeia ba realidade ne’ebé povu enfrenta, tanba Governu, liuhusi Orsamentu Jerál Estadu (OJE) kada tinan, fó prioridade ba setor produtivu sira.

(car)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *