MEHARA, STLTIMORLESTE.com — Bispu Dioseze Baucau, Dom Leandro Maria Alves, subliña fidelidade, esperansa no solidariedade Monsenhor Martinho da Costa Lopes ho povu Timor-Leste, iha misa agradese no bensaun monumentu iha Aldeia Loikero, Suku Mehara, Postu Administrativu Tutuala, Munisípiu Lautém, Tersa (22/09/2026).
Dom Leandro hato’o mensajen ne’e iha nia homilia durante misa agradese ba enkontru entre Administrador Apostóliku Monsenhor Martinho da Costa Lopes ho Komandante-Xefe Forsa Armada Libertasaun Nasional Timor-Leste Independente (FALINTIL), Kay Rala Xanana Gusmão, iha Mehara, ne’ebé komunidade lokal komemora iha loron 22 Setembru.
Nia dehan, Monsenhor Martinho, iha períodu difísil durante okupasaun, hatudu kompromisu ho povu ne’ebé hasoru sofrimentu no violénsia. Nia prezensa hamutuk ho povu sai símbolu kona-ba Igreja nia kompromisu atu la husik povu enfrenta sofrimentu mesak.
Iha homilia, Dom Leandro liga esperiénsia Monsenhor Martinho ho leitura bíblika kona-ba ema sira ne’ebé rona Maromak nia liafuan no halo tuir. Nia subliña katak fidelidade, konfiansa no atenbrani sai valór importante iha tempu difísil.
“Ha’u nia inan no maun-alin sira mak sira ne’ebé rona Maromak nia liafuan no halo tuir,” hanesan mensajen hosi Evanjellu ne’ebé Dom Leandro uza atu reflete kona-ba fidelidade ba Maromak no ba povu.
Nia mos hatudu katak Igreja tenke kontinua la’o hamutuk ho povu, liu-liu iha tempu ne’ebé povu hasoru difikuldade. Ba Dom Leandro, prezensa no servisu Monsenhor Martinho sai ezemplu ida kona-ba responsabilidade sosial no pastoral Igreja.
Dom Leandro bolu komunidade atu sai ema loos, ema fiel ba Igreja no responsavel ba nasaun. Nia konsidera fidelidade no solidariedade nu’udar elementu importante atu harii Timor-Leste ida ne’ebé bazeia ba justisa no dezenvolvimentu.
Iha parte seluk, homilia refere ba dokumentu Gaudium et Spes, hosi Konsíliu Vatikanu Daruak, ne’ebé ko’alia kona-ba esperansa no solidariedade ho ema sira ne’ebé sofre. Mensajen ne’e liga ho esperiénsia povu Timor-Leste no papel Igreja durante períodu difísil.
Monsenhor Martinho, liuhosi nia servisu pastoral no relasaun ho povu, sai parte importante husi memória Igreja iha Timor-Leste. Relatóriu CAVR dokumenta katak iha Setembru 1982, Monsenhor Martinho no Xanana Gusmão halo enkontru segredu iha Mehara, Lautém, durante períodu Rezisténsia.
Governu no Igreja Katólika, iha Setembru 2026, organiza programa ofisiál atu fó omenajen ba Monsenhor Martinho no preladu Katólika seluk, inklui transferénsia nia restu mortál ba Timor-Leste no serimónia iha Manatuto, Tasi Tolu no Katedrál Dili.
Ba Dom Leandro, memória Monsenhor Martinho tenke kontinua sai fonte inspirasaun ba jerasaun foun, liu-liu kona-ba fidelidade ba povu, solidariedade, esperansa no responsabilidade atu kontribui ba harii nasaun.
Hafoin misa agradese, komunidade kontinua ho serimónia bensaun Monumentu Monsenhor Martinho da Costa Lopes, ne’ebé mós liga ho memória Liurai Miguel dos Santos “Cuba” no matebian sira iha Mehara, Lautém.
(jos)







