DILI, STLTIMORLESTE.com – Akademista sira husu Komandu Polísia Nasionál Timor-Leste (PNTL) atu hapara kultura favoritismu no familiarismu iha rekrutamentu kadetes foun, hodi garante prosesu ne’ebé justu, transparente no livre husi influensia familia.
Kestaun ne’e mosu hafoin Bankada Partidu Libertasaun Popular (PLP) iha Parlamentu Nasionál, kestiona transparensia prosesu rekrutamentu kadete PNTL ne’ebé deskonfia, iha indisia favoritismu no familiarismu.
Akademista husi Universidade da Paz (UNPAZ), Jose de Oliveira, dehan instituisaun seguransa hanesan PNTL tenki harii ho prinsípiu profesionalizmu, laos ho ligasaun familia.
“PNTL ne’e instituisaun Estadu nian, laos empreza familia. Se rekrutamentu nakonu ho favoritismu no familiarismu, sei hamate konfiansa povu nian ba polisia. PLP levanta kestaun ne’e tanba preokupasaun ne’e pertinente,” nia hatete ba STL iha Dili, Kuarta (23/09/2026).
Nia hatutan, prosesu rekrutamentu ne’ebé la justu, sei hamosu impaktu naruk ba kualidade servisu polisia nian iha futuru.
“Se ema tama tanba familia, laos tanba kapasidade, oinsa atu proteje povu? Polisia tenki matenek, iha integridade, laos tanba nia aman ka tiun iha PNTL. Se lae, aban-bainrua povu sei la fiar polisia,” nia dehan.
Tuir nia, Governu no Komandu PNTL tenki publika kriteriu rekrutamentu ho klaru, no loke asesu ba públiku atu monitoriza.
“Presiza transparensia. Publika lista, publika valor teste nian, no loke reklamasaun publika. Se laiha buat atu subar, tanba sa tauk atu loke? Favoritismu akontese tanba sistema taka an,” nia subliña.
Nia husu mós ba Parlamentu, atu halo fiskalizasaun efetivu ba prosesu refere.
“Parlamentu labele husik deit. Bankada PLP halo ona nia papel hanesan opozisaun konstruktiva. Agora Komisaun B ne’ebé trata asuntu defeza no seguransa tenki bolu Komandu PNTL no Ministériu Interiór atu esplika. La bele nonok deit,” nia afirma.
Iha parte seluk, Observador Politika, Manuel de Araujo, konsidera preokupasaun PLP ne’e hanesan alerta ba Estadu atu hadia sistema rekrutamentu PNTL.
“PLP koalia loos. Ita haree dala barak rekrutamentu PNTL ema sempre kestiona. Ne’e tanba falta transparensia. Se ita hakarak PNTL ne’ebé forte no profesionál, labele hili ema tanba nia familia iha polisia, maibé tanba nia merese duni. Favoritismu sei hamate futuru PNTL nian,” Manuel hatete.
Nia dehan, PNTL tenki sai ezemplu ba instituisaun seluk kona-ba imparsialidade.
“PNTL mak sei kaer seguransa povu nian. Se hahú kedas ho nepotizmu, oinsa povu atu fiar. Governu tenki tau atensaun ba kritika PLP nian, laos haree hanesan atake politiku,” nia hatutan.
Antes nee Xefe Bankada PLP, deputada Maria Angelina Sarmento, hato’o alegasaun ne’e iha plenária Parlamentu Nasionál, terça-feira (22/09/2026), no husu atu prosesu rekrutamentu hala’o ho transparénsia no tuir kritériu ne’ebé estabelese ona.
Maria Angelina Sarmento dehan iha kandidatu balun ne’ebé admitidu maski, tuir nia informasaun, idade la kumpre rekizitu sira. Iha parte seluk, nia dehan iha kandidatu sira ne’ebé la admitidu maski idade sira kumpre rekizitu rekrutamentu.
“Lista barak mak kadetes sira ne’ebé admitidu, maibé sira-nia idade liu ona. Maibé sira ne’ebé la admitidu, maski sira-nia idade kumpre rekizitu. Ida-ne’e signifika Komisaun Rekrutamentu PNTL nian sei kontinua iha favoritismu ka familiarismu,” hatete Maria Angelina Sarmento.
Entretantu to’o notisia ne’e STL publika, parte Komandu PNTL seidauk fó komentariu ofisial kona-ba alegasaun ne’e.
(car)







