DILI, STLTIMORLESTE.com – Eskola Baziku Filial (EBF) Hans Klem, Bairo Pite, husu Ministériu Edukasaun (ME) atu tau guarda eskola iha sentru ensinu ne’e, hodi ajuda asegura seguransa no kontrola estudante sira, liuliu bainhira sira hakat estrada boot iha oin eskola.
Kordenadora EBF Hans Klem, Bairo Pite, Celina Maria da Costa hato’o pedidu ne’e ba STL iha nia knar fatin, Segunda-feira (28/09/2026).
Nia dehan, ida ne’e sai hanesan dezafiu boot ba eskola tanba estudante sira tenke hakat estrada bainhira mai no fila ba uma.
“Hau nia dezafiu boot liu mak iha portaun eskola nian sai ba estrada, tanba estudante sira dader mai tenke hakat estrada boot. Ami laiha guarda eskola, maske dadaun ne’e iha inan-aman sira mak tau iha ne’ebá. Hau presiza liu mak Estadu atu tau guarda eskola, hodi bele kontrola estudante sira,” nia informa.
Celina dehan, guarda eskola presiza atu ajuda haree no kontrola estudante sira tanba dala ruma sira sae ai ka halai malu, ne’ebé bele halo sira monu ka kanek, no situasaun ne’e mos bele aumenta servisu ba professor sira.
“Hau husu apoiu guarda eskola atu bele haree estudante sira ne’ebé hakat mai estrada sorin. Tanba ne’e, ami husu guarda eskola atu tau atensaun ba seguransa estudante sira iha estrada,” nia dehan.
Iha fatin seluk, koordenadora Pré-eskolar Moris Foun I, Domingas Beatriz da Cunha dehan, sentru ensinu ne’e mós hato’o ona preokupasaun kona-ba laiha guarda eskola ba Ministériu Edukasaun, maibé to’o agora seidauk hetan resposta.
“Desde inísiu to’o agora ami laiha guarda eskola. Tanba ne’e, ami nia profesór sira mak halo limpeza. Maske ami nia eskola públiku, ami laiha guarda atu asegura eskola, nune’e profesór sira mak halo servisu hotu,” dehan Domingas.
Nia hateten katak, dala ruma eskola husu ajuda ba inan-aman sira ne’ebé hein sira nia oan iha eskola, atu ajuda professor sira iha limpeza no manutensaun eskola.
“Nudar koordenadora, hau hato’o ona preokupasaun kona-ba guarda eskola ba ME liuhusi enkontru sira ne’ebé ami hala’o, maibé to’o agora rezultadu seidauk iha. Tanba ne’e, ami nia eskola nafatin laiha guarda,” nia hateten.
Enkuantu ne’e, Diretór Servisu Edukasaun Munisípiu Bobonaro, Miguel Freitas, hateten katak servisu edukasaun munisípiu kontinua halo identifikasaun ba eskola sira ne’ebé seidauk iha guarda, liuliu eskola sira iha área remota.
“Ita nafatin identifika ita nia eskola sira ne’ebé to’o agora laiha guarda. Depois, ita sei hato’o pedidu ba nível nasionál atu bele haree asuntu ida ne’e, tanba kuaze eskola barak iha área remota seidauk iha guarda,” dehan Miguel.
Nia hateten, la’ós eskola hotu iha Munisípiu Bobonaro mak laiha guarda, maibé balun de’it. Eskola balun iha ona guarda, enkuantu balun seluk seidauk iha.
“Dadus uluk ami identifika 24 eskola, maibé dadus ikus sai 27. Numeru ne’e inklui nível pré-eskolar, ensinu básiku, ensinu sekundáriu no ensinu tékniku vokasionál. Agora ami prepara dadus ne’e atu submete ba ME iha nível nasionál,” nia afirma.
(jac)







