DILI, STLTIMORLESTE.com — Prezidente Autoridade Munisipál (PAM) Bobonaro, Paulo Moniz Maia afirma katak, Autoridade Munisipál Bobonaro la iha kompeténsia atu loke ka lokaliza fatin prostituisaun iha Timor-Leste, no konsidera informasaun ne’ebé liga munisípiu ho inisiativa ne’e nu’udar informasaun ne’ebé la loos.
Paulo Moniz Maia hato’o deklarasaun ne’e ba jornalista sira iha Salaun Auditorium, Ministériu Finansas, Aitarak Laran, Dili, Kinta (01/10/2026).
Nia esplika katak, asuntu kona-ba lokalizasaun fatin prostituisaun la’ós kompeténsia autoridade munisipál nian, maibé responsabilidade Governu Sentral nian.
Nia subliña, Bobonaro la iha intensaun atu loke ka lokaliza fatin prostituisaun iha munisípiu ka iha Timor-Leste.
Nia afirma, Autoridade Munisipál Bobonaro, hamutuk ho parte relevante sira, foka liu ba atividade prevensaun no sosializasaun iha komunidade, atu proteje juventude, liuliu estudante sira husi nivel sekundáriu to’o ensinu superior.
Tuir Paulo Moniz Maia, Munisípiu hala’o ona sosializasaun iha Suku Lima, durante loron lima. Atividade ne’e mós inklui enkontru ho parte Indonézia, ho objetivu atu hametin kooperasaun iha prevensaun prostituisaun no protesaun ba juventude.
Nia apela ba inan-aman sira atu fó atensaun no orientasaun ba sira-nia oan, liuliu kona-ba relasaun no namoradu, atu juventude sira bele halo desizaun ho responsabilidade no evita risku ne’ebé bele afeta sira-nia futuru.
Iha parte seluk, Paulo Moniz Maia relata katak, atividade sosializasaun sei kontinua iha suku no postu administrativu sira iha Bobonaro, inklui Maliana no Balibo, atu hametin koñesimentu komunidade kona-ba prevensaun.
Nia mós enfatiza katak, ema sira ne’ebé afetadu ona presiza kontinua hetan tratamentu apropriadu no la interrompe tratamentu, atu prevene problema ne’e habelar ba ema seluk.
Paulo Moniz Maia reitera katak, komunidade no instituisaun relevante hotu-hotu presiza servisu hamutuk atu prevene prostituisaun no proteje juventude iha Bobonaro.
“Ita hotu hatene katak númeru ema hadae HIV-SIDA iha Dili numeru boot kuaze 2.000 no Bobonaro hamutuk 138, mai hamutuk prevene moras HIV-SIDA iha Timor-Leste.
Nunee mos Prezidente institutu Nasional konbate HIV-SIDA. Institutu Publiku, Daniel Marsal dehan, númeru HIV-SIDA kada tinan kontinua sae tanba hadaet liu husi relasaun seksu livre, liuliu iha linha fronteira sira neebe, tanba nee apela ba sidadaun hotu atu prevene aan tanba moras nee nia ainoruk too agora sedauk iha.
Iha fatin seluk, Deonaya Martins dehan, dala barak feto mak sai vitima tanba atende nesesidade nia parseiru liu husi relasaun Seksual.
“Ohin loron nuneru HIV-SIDA iha Timor Leste tanba atividade seksual livre, iha hotel no fatin barak neebe China no Timor oan sira halo fatin hela Kos barak loos, namora ita lahatene ita nia parseiru moras HIV-SIDA ka lae, tanba nee ba hau nia maluk feto sira neebe foin kunhese nia parseiru liu husi namora, diak liu hakbesik aan ba ospital ou Klinika hodi hasai ran uluk molok namora, atu nunee hatene ita nia parseiru. Ita hatene katak, namora nee dala ruma ita nia parseiru hakarak atu hatudu ita nia domin liu husi relasaun seksual molok familia lori ita ba sakramentu kaben, tanba seksual nee nesesidade prinaria ida ba sira neebe hakarak harii una kain, teste ran nee importante atu labele sai vitima ba moras nee iha familia,” dehan nia.
Iha biban nee, nia husu ba ministériu Saude atu kontinua halo Sosializasaun bavmoras nee.
(jos)







