DÍLI, STLTIMORLESTE.com – Komisaun F revela kompras aimoruk INFPM iha 2025–2026 uza single source no emerjensia, la’ós mekanizmu regular.
Prezidente Komisaun F Asuntu Saúde, Seguransa Sosiál no Igualdade Jéneru, Maria Gorumali Barreto, hatete mekanizmu kompras ne’e levanta preokupasaun.
Nia hatete, INFPM iha mekanismu kompras tolu, inklui kompras regular planeadu, kompras emerjensia no single source tuir situasaun espesífika.
“Desde 2025 too 2026, kompras akontese deit ho single source no emerjensia. Kompras regular la iha, no ida-ne’e problema boot,” dehan Maria.
Maria ko’alia ba jornalista depois Komisaun F halo fiskalizasaun iha armajen INFPM, Kampung Alor, Dili, Kuarta (07/10/2026).
Nia hatete, kompras regular importante atu planeia aprovizionamentu ba trimestre ka semestre, hodi antisipa nesesidade no prevene stok out.
Tuir Maria, uza emerjensia no single source deit la garante disponibilidade aimoruk, tanba mekanismu ne’e la substitui planeamentu regular.
“Bainhira jestaun diak, prosesu lao diak, maibé bainhira jestaun la diak, rezultadu mós la diak,” dehan Maria.
Komisaun F hatete, durante debate Orsamentu Jerál Estadu 2026, INFPM hetan orsamentu US$ 17 miliaun, inklui US$ 14 miliaun ba kompras aimoruk.
Maria hatete, kompras emerjensia no single source bele halo folin aimoruk aas, maibé kuantidade sosa menus no la kobre nesesidade.
Nia mos hatete, fasilidade saúde iha área remota simu aimoruk ho kuantidade limitadu, ne’ebé bele afeta ospitál, sentru saúde no postu saúde.
“Kuandu aimoruk distribui ba rejiaun ho kuantidade menus, fasilidade sira labele kobre nesesidade pasiente no servisu saúde,” dehan Maria.
Maria relata mos kontainer aimoruk ida prende iha alfândega durante tempu naruk, molok dokumentasaun prosesa hodi permite importasaun.
Tuir nia, INFPM tenke ezije kompania fornese aimoruk atu kompleta dokumentasaun lalais, hodi permite kontainer tama no aimoruk distribui.
Maria hatete, situasaun kontainer ne’e foin rezolve depois Primeiru-Ministru vizita INFPM, ne’ebé nia konsidera sinal falha iha jestaun aprovizionamentu.
Nia refere ba kompania Jian Fatima, fornese aimoruk, no rekomenda Ministériu Saúde no INFPM tau atensaun ba dezempenhu kompania ne’e.
Maria husu autoridade kompetente atu konsidera medida apropriada se kompania fornese la kumpre responsabilidade no afeta disponibilidade aimoruk ba pasiente.
Nunee mos Membru Komisaun F, Nurima Alkatiri hatutan, opozisaun antes levanta ona kestaun kona-ba uza single source no adjudikasaun direta ho justifikasaun emerjensia.
“Too ohin, ita kontinua uza single source. Se bele halo planu ka tenderizasaun normal, la presiza uza single source,” dehan Nurima.
Nurima husu autoridade judisiária kompetente atu haree prosesu kompras single source, inklui alegasaun kona-ba problema ne’ebé antes levanta ona.
Nia hatete, Bankada FRETILIN antes submete informasaun kona-ba single source ba Ministériu Públiku, maibé kazu ne’e sai arkivu.
Nurima husu Ministériu Públiku atu tau atensaun ba kestaun ne’e, tanba problema aprovizionamentu aimoruk bele afeta diretamente populasaun.
Nia hatete, se iha indikasaun dirijente INFPM envolve iha prosesu single source, Komisaun F bele husu Ministériu Saúde no INFPM atu klarifika.
Nurima subliña, se iha indikasaun violasaun prosedimentu, instituisaun kompetente hanesan KAK no Ministériu Públiku bele hala’o investigasaun tuir kompeténsia.
(dom)







