DILI, STLTIMORLESTE.com – Tribunál Judisiál Primeira Instánsia Dili (TJPID) iha Sesta-feira, 9 Outubru 2026, hala’o julgamentu ba kazu krime ofensa ba integridade fízika simples (OIFS) ne’ebé envolve ho inisiál JFdC nu’udar arguidu, hasoru lezadu na’in rua ho inisiál JdFMS no SdCA.
Molok julgamentu hahú, Juis Arjentino Nunes esplika katak, krime ne’e natureza semi-públika, nune’e lei permite atu dada fila prosesu bainhira lezadu sira konkorda ho desizaun ne’e, tuir kondisaun legál ne’ebé aplika.
Iha tentativa konsiliasaun, lezadu na’in rua hatete katak sira prontu atu perdua arguidu no taka prosesu, maibé ho kondisaun katak arguidu tenke selu fila fali gastu ne’ebé sira hasai durante tratamentu médiku.
Lezadu JdFMS deklara katak, nia perdua arguidu, maibé husu atu arguidu selu fila fali gastu tratamentu médiku ne’ebé hamutuk ho montante US$ 400.
Enkuantu lezadu SdCA mós deklara katak nia perdua arguidu no husu atu arguidu selu gastu tratamentu médiku ne’ebé hamutuk ho US$ 50.
Depois rona deklarasaun hosi lezadu na’in rua, arguidu deklara katak nia prontu atu selu fila fali osan ho montante totál US$ 450 ba lezadu na’in rua. Maibé, arguidu husu atu halo pagamentu iha faze dahuluk no faze daruak.
Lezadu na’in rua aseita arguidu nia proposta kona-ba pagamentu ne’e.
Juiz Arjentino Nunes husu arguidu atu hamriik no husu deskulpa diretamente ba lezadu na’in rua. Juis mós fó avizu ba arguidu atu la repete hahalok krime iha futuru, tanba se komete krime foun, tribunál sei julga tuir lei ne’ebé vigora.
Ikus mai, Ministériu Públiku (MP) no defeza la aprezenta opozisaun ba akordu ne’e. Tanba ne’e, tribunál, liuhosi Juis Arjentino Nunes, deside atu homologa akordu konsiliasaun no absolve arguidu iha prosesu ne’e.
Tuir akuzasaun, iha 1 Janeiru 2025, besik tuku 04:00 dadeer, iha Taibessi, Suku Culuhun, lezadu JdFMS hetan agresaun hosi arguidu, ne’ebé tuku nia dala tolu iha parte matan no kontinua tuku dala barak iha hasan parte karuk. Arguidu mós tebe lezadu iha kabun dala haat, tuir fotografia iha pájina 8 to’o 11 no atestadu médiku iha pájina 5 hosi autos prosesu.
Akuzasaun mós hatete katak, arguidu kontinua nia hahalok agresaun ba lezadu SdCA, ne’ebé hetan tuku dala tolu iha oin.
Arguidu komete hahalok sira ne’e tanba haree lezadu sira hamriik iha oin sira-nia uma, bainhira arguidu no grupu seluk halo asaun hasoru grupu ema ne’ebé tuda malu iha fatin refere.
Konsekuénsia direta hosi agresaun ne’e, lezadu na’in rua sente moras iha parte isin ne’ebé hetan atake.
Tuir akuzasaun, arguidu halo hahalok sira ne’e ho livre vontade, deliberadamente no ho intensaun, maski hatene katak tuku no tebe ema seluk nia isin bele kauza kanek, moras no bubu. Arguidu mós hatene katak hahalok hanesan ne’e bandu hosi lei no bele hetan kastigu.
Ho hahalok sira ne’e, arguidu Geovanio Fatima da Costa akuza nu’udar autor materiál ba krime ofensa ba integridade fízika simples rua, iha forma konsumada no iha konkursu krime, ne’ebé previstu no punidu tuir artigu 145.º, n.º 1, konjugadu ho artigu 35.º, n.º 1, hosi Kódigu Penál.
Prosesu ne’e prezididu hosi juis Arjentino Nunes, Ministériu Públiku reprezenta hosi prokuradór Nelson Magno, no arguidu hetan asisténsia legál hosi defensór públiku Manuel Exposto.
(ter)







