BAUKAU, STLTIMORLESTE.com – Autoridade Protesaun Sivil (APC – sigla português) Munisipiu Baukau rejistu uma komunidade hamutuk 39 hetan estragus no ema balu mate iha intensivu udan no anin makaas, tanba ai hanehan no bee lori.
Komadante APC Munisipiu Baukau, Francisco Viana Freitas relata, insidente refere Autoridade Protesaun Sivil Munisipiu Baukau rejistu iha fulan Janeiru 2026 rejiatu uma komunidade 20, no too semana datoluk fulan Fevereiru nee rejistu tan uma komunidade 19.
Nia sublina, husi uma komunidade 39, parte Autoridade Protesaun Sivil Munisipiu Baukau seidauk elabora dadus ba kategoria uma estragus, tanba seidauk halo verifikasaun. maibe dadus hotu rekoilha ona hein no sei reata ba Nasional hodi deside tempu no orienta ekipa halo verifikasaun uma sira neebe hetan estragus.
“Ita atu haree ba nia gravidade tenke haree halo verifikasaun, tanba ita atu haree ba nia gravidade bainhira halo ona re-verifikasaun mak ita hatene ida nee mak todan, kamaan no todan,” Komadante APC Munisipiu Baukau, Francisco Viana Freitas informa ba jornalista sira iha nia knaar fatin Tirilolo Baukau, Kinta (19/02/2026).
Nia esplika, husi uma komunidade 39 kompostu tipu estragus husi anin, erozasaun no seluk tan neebe vitima sira hetan ona apoiu emerjensia husi Autoridade Protesaun Sivil Munisipiu Baukau no rekoilha ona dadus kontinua relata ona ba Nasional nunee bele deside tempu orienta ekipa halo verifikasaun uma sira neebe hetan estragus atu nunee Autoridade Protesaun Sivil bele iha dadus serteja kontinua prosesa ba apoiu material rekuperasaun.
Aliende mos nia katak, relasiona uma 39 neebe hetan estragus kauza husi intensivu udan no anin makaas la rezulta uma nain sira hetan kanek no afeta ba kondisaun seluk tan, maibe Autoridade Protesaun Sivil Munisipiu Baukau mos rejistu sidadaun nain 3 lakon vida.
“Husi Janeiru mai iha Fevereiru ita iha mate ida mak avo Lafaek tata iha Samalari, ida Ai baku mate iha Tirilolo no ida mak alin oan ida bee lori iha Venilale,” Francisco informa.
Komadante APC Munisipiu Baukau nee esplika, husi insidente 3 refere Autoridade Protesaun Sivil Munisipiu Baukau rejistu mak hanesan, iha loron 06 Janeiru 2026 tuku 19:00 sidadaun Sertório Moreira idade 48 mate iha mota Liuborouai, Suku Seiçal, Postu Baukau Vila, tanba tata husi Lafaek.
No seluk tan mak iha loron 07 Janeiru 2026, iha parte Postu Venilale, akontese udan ho intensivu makaas hahu iha tuku 11:00 rezulta labarik feto ida mate, tanba bee lori nomos sidadaun feto ida ho naran Natasia Joselina Belo Fraga idade 23 mate, hafoin fase ropa iha torneira, maibe anin ho intensivu makaas silu Ai Lamtoro hun ida monu hanehan nia too mate iha Aldeia Lutumutu, Suku Tirilolo, Postu, Baukau Vila, loron 19 Janeiru 2026.
Nia komenta, atu antisipa aihun hanehan komunidade sira nia hela fatin no seluk tan, Autoridade Protesaun Sivil husu komunidade sira neebe nia uma hela fatin besik aihoris hun boot sira atu haparu nia sanak sira nunee bele hatuun ai refere nia pesu hodi la afeta ba kondisaun seluk neebe la espera, maibe prosesu haparu aihun sira nia sanak tenke koordena ho Servisu Florestal nunee labele mosu desentendimentu, tanba Florestal mak nain ba aihoris sira.
“Fo hanoin ba komunidade ai hun besik uma se bele haparu para nia pesu labele boot liu pata anin mai karik labele estraga uma no ema, maibe servisu ho Florestal, tanba nain,” nia rekomenda.
(tom)







