Autoridade Konfirma Ona Komunidade Uma Kain 65 iha Afaloikai Han Kumbili

Administrador Postu Administrativu Baguia, Mario Xavier da Silva. (Foto: STL/Tomas Reis)

BAUKAU, STLTIMORLESTE.com – Autoridade Postu Baguia halo ona konfirmasaun kona-ba komunidade uma kain 65 iha Suku Afaloikai, Postu Administrativu Baguia, Munisipiu Baukau, iha tempu udan han deit kumbili.

Administrador Postu Baguia, Mario Xavier da Silva esplika, hafoin publika dekalarasaun husi Xefe Suku Afaloika kona-ba komunidade hamutuk uma kain 65 iha Suku Afaloikai iha tempu udan komsumu kumbili no produtu lokal seluk tan, tanba nee Prezidente Autoridade Munisipiu Baukau orienta kedas Autoridade Postu Baguia iha loron 07 Novembru 2025 too ona fatin halo konfirmasaun ba asuntu refere, maibe katak informasaun refere la loos.

“Hanesan deklarasaun neebe Xefe Suku deklara iha dia 06 Novembru 2025 Prezidente Autoridade orienta ona Administrador Postu ho nia ekipa ba halo konfirmasaun iha Suku, ami ba duni Suku Afaloikai enkontru ho xefe aldeia delegadu delegada lia nain juventude sira informa katak deklarasaun nee laloos, tanba sira seidauk simu informasaun komunidade sira neebe menus ai-haan,” Mario hateten ba jornalista STL liu husi telefone, Sabadu (08/11/2025)

Nia sublina, Autoridade Postu Baguai halo ona konfirmasaun informasaun kona-ba familia uma kain 65 han kumbili nee ba Xefe Aldeia, Delegadu, Delegada, Lia Nain no reprezentante Juventude sira iha Suku Afaloikai liu husi enkontru iha loron 07 Novembru nee, maibe informasaun sira nee parte Xefe Aldeia, Delegadu, Delegada, Lia Nain no reprezentante Juventude diskorda ka la loos no laiha dadus kona-ba asuntu refere, tanba parte Xefe Aldeia sira seidauk simu informasaun husi komunidade ida hatoo informasaun kona-ba komsumu deit produtu lokal iha tempu udan.

Nunee Autoridade Postu husu Autoridade Suku Afaloikai hakbesik aan ba komunidade sira hodi hatene liu tan nesesidade komunidade sira nian, liu-liu husi fulan Janeiru too Marsu anin boot no husi fulan Abril too Julhu sei enfrenta udan boot, tanba iha fulan refere negosiante lokal sira la transporta sasan nesesidade bazika sira hanesan foos, mina tein no seluk tan ba faan iha Suku Afaloikai hodi komunidade sira sosa.

“Sim, nee ita rekonhese durante periodu udan nee estrada husi Baguai ba Afaloika kondisaun grave fo impaktu ba transporte liu-liu ba negosiante sira neebe mak faan sasan foos no mina iha area remotas sira nee, iha bailoron nee movimentu diak hela, so udan mak difikulta tebes kareta balu habarani aan nee mak bele ba mais dala ruma belit deit iha dalan, dala ruma too loron rua mak sira foin sai,” Mario informa.

Autoridade Postu Baguai nee rekonhese iha tempu udan fo impaktu ba movimentasaun transporte husi Baguai Vila ba Suku Hae-coni, Osso-Huna no Afaloikai la fasilita negosiante lokal sira traporta nesesidade bazika hanesan foos no seluk ba faan iha area refere, tanba kondisaun estrada aat.

Nunee hanesan Autoridade Postu hamutuk ho Autoridade Suku diriji ona pedidu ba parte relevante sira atu reabilita estrada diresaun husi Baguai Vila too Suku Afaloikai hodi fasilita movimentu transporte publiku no privadu sira neebe halo negosiu, maibe pedidu refere seidauk hetan resposta, tanba nee rekomenda ba Ministeriu Obras Publikas atu tau atensaun ba estrada refere hodi fasilita komunidade sira, tanba daudaun kondisaun aat no grave.

Enkuantu informasaun nee Xefe Suku Afaloika, Jermano João Baptista deklara iha loron 06 Novembru 2025 katak, estrada mak sai save ba transporte sira atu ajuda komunidade sira iha baze asesu merkadu hodi sosa sasan nesesidade bazika sira, maibe felizmente estrada husi Baguai ba Suku Afaloikai kondisaun aat, tanba Governu seidauk halo reabilitasaun hodi ajuda negosiante sira lori foos no sasan nesesidade bazika seluk tan faan too iha Suku Afaloika, nunee komunidade sira neebe iha transporte lokal hanesan kuda ba sosa foos iha Postu Kelikai no balu ba sosa foos no seluk tan iha Postu Uatulari, Munisipiu Vikeke, enkuantu komunidade seluk neebe laiha forsa atu lao obrigadu tenke kee kumbili, feuk, talas hodi han auguenta nesesidade.

“Estrada la diak nee fo impaktu ba komunidade sira tanba iha nee ida iha kuda atu ba sosa ai-haan nee agrasede, mais ida lao labele nee sira komsumu deit ai-haan neebe uluk avo sira komsumu iha tinan 50 ba kotuk nee sira konsumu deit ida kumbili iha ai laran nee sira ba kee ida nee,” hateten Jermano.

Entretantu komunidade hirak neebe konsumu kumbili no produtu lokal seluk tan tuir dadus neebe Autoridade Suku identifika mak iha Aldeia Buibela komunidade hamutuk uma kain 7, iha Lena’a uma kain 37 no iha area Uaimata sorin uma kain 21.

Jornalista: Tomas Reis
Editor: Xisto Mendonça

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *