DILI, STLTIMORLESTE.com – Bankada Opozisaun iha Parlamentu Nasional liu husi Bankada FRETILIN-PLP husu Afonso Carmona imediata rezigna aan, tanba Tribunal deside nomeasaun inkonstitusional, hatan ba kestaun nee Prezidente Republika Jose Ramos Horta hatete, FRETILIN ho PLP presiza estuda lai violasaun konstituisaun iha 2018-2022.
Prezidente Republika Jose Ramos Horta hatoo kestaun nee ba jornalista iha Embaixada Portugal Kuarta (06/08/2025) hatete, karik lamenta bele halo pedidu saida deit mak sira hakarak maibe hanoin fila fali mos atividade neebe deputadu sira halo iha Parlamentu Nasional antes nee.
“FRETILIN ho PLP bele halo pedidu saida sira hakarak, maibe ita hanoin fila fali ba atividade neebe sira halo iha Parlamentu hatun Prezidente Parlamentu la tuir regra prosedimentu Parlamentu nia, Tribunal Rekursu nonok hela Prezidente Republika nomeia mantein VIII Governu Primeiru Ministru Taur Matan ruak rezigna aan tiha ona, kuandu orsamentu la liu iha 2018 nee iha mundu tomak demokrasia governu tun no Governu foun sae, entaun husu FRETILIN no PLP estuda lai violasaun konstituisaun iha 2018, too 2022 nemos sira devia haree sira haree entau serbisu todan sei okupadu lost anba razaun lubuk ida los lalika preokupa ho hau,” dehan Prezidente Republika.
Prezidente Republika hatete partidu opozisaun protesta kona-ba nomeasaun ba Prezidente Tribunal Rekursu Afonso Carmona diak liu estuda lai lei violasaun konstuisaun Governu anterior nia.
Iha biban nee Prezidente Republika husu partidu opozisaun liu-liu Bankada FRETILIN no PLP lalika preokupa ho Prezidente Republika, diak liu preokupa ho partidu internu tanba eleisaun monu beibeik.
“Lalika preokupa ho hau, diak liu preokupa ho internu tanba hau haree sira monu beibeik deit la kleur ita haree FRETILIN mohu liu PLP entaun kuitadu mohu liu tan, no hau la gosta haree nee, sira tenke haree hakaas aan oituan, se sira koalia bebeik Prezidente nia servisu sira haluha tiha sira nia partidu nia serbisu nemak hau preokupadu tanba hau hadomi Taur, Hadomi Mari Alkatiri tanba hau lakohi sira nia partidu mate,” katak nia.
Aleinde nee bankada opozisaun liu husi Partidu FRETILIN no Partidu Libertasaun Popular (PLP) iha Parlamentu Nasional (PN) husu Afonso Carmona atu rezigna an husi Prezidente Tribunal Rekursu (PTR) tanba Tribunal Rekursu deside ona lei organizasaun judisiaria inkonstitusionalidade.
Liu husi konferensnia Imprensa, Deputadu Bankada FRETILIN, Joaquim dos Santos hateten, Deputadu Bankada FRETILIN no PLP hanesan rekerente neebe husu fiskalizasaun abstrata ba Lei n° 4/ 2025, 28 abril, Lei Organizasaun Judisiariu, simu ona notifikasaun akordaun no desizaun Tribunal Rekursu ba rekerimentu nee.
Tuir nia, ho akordaun Tribunal Rekursu nian nee, afeta diretamente pozisaun Prezidente Tribunal Rekursu atual, katak Juiz Afonso Carmona hanesan Prezidente Tribunal Rekursu nee de faktu no laiha ona lejitimidade legal. Tanba Prezidente Republika, nomeia Juiz Afonso Carmona liu husi dekretu Prezidenti numeru 35/2025 de 29 de abril, neebe bazeia ba alinea j) husi artigu 86., konjuga ho nu 3 husi artigu 124.0 Konstituisaun, no mos lei vijente.
(eme)
