Bosok Trata Dokumentus Servisu Australia, MP Alega ABS Pena Suspensaun Tinan 3

Ilustrasaun (Foto: Espesial)

DILI, STLTIMORLESTE.com – Ministeriu Publiku (MP) iha alegasaun ba krime Burla Agravadu no krime Falsifikasaun Dokumentus, husu Tribunal atu aplika pena suspensaun ba arguida ABS.

Arguida komete krime rua hasoru lezadu no lezada sira mak hanesan OG, HG, JMdS, AO, AMPdA, DdS, SCC, HP, OC no MJC, kona-ba trata dokumenus atu ba servisu iha Australia, maibe too ikus la konsege ba.

Prosesu nee antes iha julgamentu, arguida la marka prezensa iha Tribunal hahu husi inisiu, tanba nee Tribunal rona deit lezadu no sasin sira.

Iha alegasaun MP neebe reprezenta husi Prokurador Domingos Gouvei deklara katak, kona-ba faktus neebe iha loos duni, katak arguida mak kontaktu lezadu no lezada sira hodi trata sira nia dokumentus atu servisu iha Australia.

Prokurador deklara, arguida husu osan ba lezadu sira konsege produs dokumentus, maibe asinatura husi dokumentus sira neebe iha laos sasin nia asinatura.

Prokurador deklara, osan sira neebe arguida rekolha balu arguida devolve hikas ona, maibe hela balu.

MP haree katak, durante julgamentu lao arguida la marka prezensa iha Tribunal, maibe bazeia ba deklarasaun husi lezada no lezadu sira hatudu katak, arguida pratika duni krime neebe iha.

MP haree katak, maske arguida devolve ona lezadu balu nia osan no hela balu, maibe atu halo prevensaun iha futuru, tanba nee MP husu Tribunal atu kondena arguida pena prizaun tinan 2 suspende ba tinan 3.

Enkuantu defeza Jermano deklara katak, osan neebe arguida rekolha devolve hotu ona, hela lezada ida mak seidauk devolve.

Tanba nee kona-ba krime Burla Agravadu, defeza husu atu halo alterasaun ba iha krime Burla Simples, atu bele aplika pena kmaan ba iha arguida.

Rona tiha alegasaun, Tribunal adia ba loron seluk hodi rona desizaun.

Iha faktus sufisiente katak, VIII Governu Konstituisional opta politika programa Governu ba Governu neebe kabe ba SEFOPE hodi halao politiku negosiasaun ho nasaun sira seluk neebe iha interese persija Trabalhador husi Timor Leste hodi ba halao servisu iha Estranjeiru, neebe Governu Timor Leste konsege iha akordu ho nasaun Korea do Sul no Australia.

Husi politika ida nee, juventude Timor laran tomak antusiasmu hodi konkore no selesionadu ba servisu iha fatin neebe maka Governu Timor Leste atraves husi SEFOPE realiza ona akordu ho nasaun sira iha interese, nomeadamente ba programa servisu Seasonal Worker’s Program (SWP), iha Australia.

Iha data konkretamente la apuradu, maibe iha tinan 2019, lezada OG, no lezada HG, nudar konkorente ba programa servisu SWP iha Australia, konsege ba tuir teste fiziku iha Centro Formasaun Polisia Komoro, Dili.

Hafoin tuir teste fiziku, lezada nain rua la aprovadu iha teste fiziku, nunee sira iha relasaun kolega ho arguida, i mezmu tempu arguidu konsege informa ba lezada nain rua atu entrega osan ba arguida ho montante U$S 400,00, kada ema ida urjentimente, no arguida mak sei trata asuntu servisu refere, hodi hein entre loron 02 too loron 6 fulan Maiu 2021, lezada sira sei aranka ba servisu iha Australia.

Iha loron la apuradu maibe iha tinan 2020, lezada nain rua konsege kada ema ida lori osan ho montante U$S 400,00 hodi entrega ba arguida, iha Baya Leste, Komoro, Dili, no hafoin entrega osan, arguida kontinua informa lezada nain rua atu aumenta tan osan ho montante US$ 20,00 ba prosesu karantina no kartaun vasina, nunee lezada nain rua konsege entrega osan ba arguida hamutuk ho total US$. 840,00.

Iha data konkretamente la apuradu maibe tinan 2021, lezada OG konsege transmiti informasaun ba lezadu JMdS relasiona ho programa servisu SWP iha Australia, ho kriteriu ida tenki hatama osan ho montante US$ 400,00, ba arguida.

Ho ida nee lezadu aseita, konsege buka meius hodi impresta osan ho montante U$$ 300,00 hodi entrega ba OG no fim OG kontinua entrega ba arguida iha nia residensia Fomento, Komoro, Dili.

Iha loron konkretamente la apuradu, kontinua iha tinan 2021, lezadu AO mai vizita familia ba nia prima lezada OG iha Baya Leste Komoro, Dili.

Altura nee arguida hela vizinhu ho OG, nunee arguida konsege hare lezadu AO no OG nia konversaun refere, hodi kontinua deriji ba iha lezadu sira.

Tuir mai arguida direitamente informa ba lezadu AO relasiona ho servisu SWP iha Sty Australia, rekezitu ida tenki hatama osan ba arguida ho montante US$ 400,00, iha loron 3 nia laran hodi bele prosesa dokumentu servisu nian.

Lezadu aseita konsege fila ba nia residensia iha Liquisa hodi foti osan ho montante US$ 400,00 no dentru iha prazu loron 3 nia laran, konsege entrega direita ba arguida.

Perante OG nia prezensa, no arguida kontinua promete ba lezadu atu hein deit iha tempu badak nia laran.

Kontinua iha loron la apuradu maibe iha tinan 2020, arguida derize ba lezada AMPdA nia residensia iha Baya-Leste Comoro, Dili, hodi informa ba lezada ho nia Inan-aman relasiona ho aktividade servisu SWP iha Australia.

Altura nee arguida konsege informa ba lezada relasiona ho servisu SWP, kriteriu ida tenki hatama osan ba arguida ho montante US$ 710,00, hodi bele servisu iha Australia.
Lezada ho nia inan-aman aseita ho informasaun husi arguida, konsege buka meius possivel hodi entrega osan ba arguida ho montante U$$ 510,00.

Tuir mai, iha loron konkretamente la apuradu, lezada DdS rona informasaun husi individu ida konesida ho naran Anata relasiona ho arguida nia aktu refere, nunee lezada DdS ho Anata konsege ba buka arguida hodi entrega osan ho montante US$ 500,00 ba arguida ho objetivu atu arguida bele ajuda lezada hodi aprovadu iha servisu refere.

Mais ou menus kuaze fulan rua nia laran hafoin de lezada DdS entrega osan, arguida konsege entrega kartaun trabalhadores SEFOPE nian, neebe maka proprio arguida rasik produz ba lezada DdS.

Iha fulan Fevereiru tinan 2021, wainhira lezadu SCC no HP, no OC sira nia hela  fatin sitadu iha Ai-mutin, Komoro, TC konsege buka lezadu sira hodi informa relasiona ho aktividade  servisu SWP iha Australia.

Altura nee TC mos informa relasiona ho aktividade refere, nia kriteriu ida tenki hatama osan kada ema ida ho montante US$ 660,00.

Hafoin rona informasaun husi TC, lezadu sira aseita no direitamente ba buka arguida iha Baya Leste, Komoro, Dili, hodi entrega osan direitamente ba arguida kada ema ida ho montante US$ 660,00, nunee total osan neebe maka arguida simu husi lezadu SCC, HP no OC ho montante USD. 1.980,00.

Iha loron 22 fulan Setembro tinan 2020, haleu 17h30, lezadu MdJC rona informasaun husi nia Bin OMdJ relasiona ho arguida nia aktividade neebe ajuda ema atu ba servisu iha Australia, ho kriteriu tenki hatama osan ba arguida.

Hafoin rona informasaun refere, lezadu direitamente entrega osan ho montante US$ 500,00, ba arguida, atraves husi OM.

Tuir mai iha loron la konsege apuradu, arguida konsege hetan lezadu nunee arguida kontinua husu osan ba lezadu ho montante total US$ 180,00, ho objetivu atu trata lezadu nia pasaporte no teste saude, nunee total osan neebe maka lezadu MdJC entrega ba arguida ho montante US$ 680,00.

Informasaun sira neebe maka lezadu sira rona husi arguida, relasiona ho aktividade servisu refere, sem tuir prosedimentu normal neebe fo sai husi SEFOPE ba pessoal interresadu sira, maibe apenas ezizi ba lezadu sira hodi entrega osan ba arguida tuir arguida nia pedidu hodi halo kartaun trabalhadores.

Osan neebe maka arguida ho meius enganu simu husi lezadu sira, fazeadamente no ho kuantidade neebe maka la hanesan, ou seja, lezadu balun entrega osan minimu ho montante US$ 300,00, no lezadu balun entrega maximu ho montante US$ 680,00.

Husi lezadu sira neebe maka arguida direitamente simu sira nia osan, entertantu iha lezadu balun nomeadamente hanesan, OG, DdS, JMdS, arguida devolve fali ona sira nia osan kompletamente altura kuandu lezadu sira hato ona keixa iha Polisia Eskuadra Dom Aleixo.

Aleinde nee arguida mos konsege devolve parsialmente lezada AMPdA, nia osan ho montante US$ 100,00, nunee sei falta US$ 410,00, no restante lezadu sira seluk arguida seidauk devolve kompletamente to redusaun akuzasaun ida nee.

Konsekuensia husi arguida nia aktu neebe maka ho meius enganu no forma kontinua husu osan lezadu sira, hamosu prejuizu patrimonial ba lezadu AG ho montante USD. 410,00, lezada HG ho montante US$ 420,00, lezadu A ho montante US$ 400,00, lezadu H, S no O kada ema ida ho montante US$ 660,00, no lezadu M ho montante US$ 680,00, nunee total kumulativu prejuízu neebe mak lezadu sira sofre ho montante global US$ 3.890,00.

Tanba nee, konstitui arguida nudar autor material ho forma konsumadu ba konkursu krime Burla Agravadu no krime Falsifikasaun Dokumentus ka Notasaun Téknika, tuir artigu 35, 267, no artigu 303, ho nia agravasaun iha artigu 304 husi Kodigu penal.

Audensia julgamentu nee, prezide husi Juiz kolektivu José Gonçalves, José Quintão, Juiza Jumiaty Freitas, Ministeriu Publiku reprezenta husi Prokurador Domingos Gouveia, no arguida hetan asistensia legal husi Defensor Publiku Germano Ramos.

(ter)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *