Caritas Sensibiliza Lei Florestal no Regulamentu Tara Bandu iha Lacoliu

Caritas Diosezana Baukau hamutuk ho Autoridade Sivil no Militares abertura siesebelizasaun Lei Florestal no regulamentu interna tara bandu iha Suku Lacoliu Postu Administrativu Kelikai. (Foto: STL/Tomas Reis)

BAUKAU, STLTIMORLESTE.com – Caritas Diosezana Baukau sensibilizasaun Lei Florestal no regulamentu interna tara bandu iha Suku Lacoliu, Postu Administrativu Kelikai, Munisipiu Baukau, ho tema komunidade proteje no reabilita ekosistema floresta liu husi kampanha hapara tesi ai, sunu rai arbiru hodi reduz impaktu mudansa klimatika.

Diretor Caritas Diozese Baukau, Padre Justino Afonso de Aquino Pinto esplika, atividade refere realiza liu husi programa Transforming Rural lives through Adoptation Carbon Capture (TRACC) no implementa husi Caritas Diosezana Baukau servisu hamutuk ho Governu objetivu atu hakbiit komunidade sira kuida no proteje reabilita ekosistema.

“Ita nia objetivu atu haree ba area neebe iha mudansa klimatika, tanba programa nee agora akontese iha mundu neste kazu Timor Leste mos afeta oituan, tanba nee ita identifika area neebe dezastre pelu menus hanorin komunidade atu labele tesi ai sunu rai arbiru,” hatete Padre Justino hafoin abertura sosializasaun iha Suku Locoliu, Kuarta (27/08/2025).

Nia sublina, sensibilizasaun refere atu eduka sidadaun sira hadomi floresta, labele sunu rai no tesi ai arbiru, tanba sunu rai no tesi ai arbiru bele fo impaktu hamosu mudansa klimatika.

Nia fundamenta, atu labele hamosu mudansa klimatika, igreja Katolika mos iha politika atu hanorin sidadaun sira atu kuida natureza, tanba tuir livru Papa Francisco kona-ba Laodatosi katak, natureza mak uma prisipal ba ema hotu.

“Entaun oinsa ita kuida envolve parte hotu tau matan ba natureza ida nee, nunee sosializasaun nee objetivu atu haforsa liu tan, tanba ita nia komunidade barak ai-horis sira balun ba tesi no sunu arbiru,” Padre Justino akresenta.

Nia deklara, sensibilizasaun nee mos atu kria no reforsa regulamentu kona-ba atu implementa tara bandu nunee komunidade sira respeita natureza hodi labele sunu no tesi ai-horis arbiru.

Reprezentante komunidade Lacoliu, atual Administrador Postu Administrativu Kelikai, Paul Jacinto Morreira katak, planu tara bandu iha Suku Lacoliu objetivu atu eduka sidadaun sira respeita natureza liu-liu la sunu rai no tesi ai-horis arbiru.

“Tara bandu nee importante tebes atu nunee komunidade hotu bele haree no lao tuir, entaun tara bandu ida nee atu redus tesi ai sunu rai arbiru bele prevene erozaun neebe akontese beibeik iha Suku,” katak Paul.

Administrador nee komenta, regra ba tara bandu prepara ona no planu sei aprezenta ba Autoridade Munisipiu Baukau molok implementa, nunee bainhira estabelese ona tara bandu sidadaun ida tenke respeita hodi lao tuir, maibe bainhira tenta atu kontra sei iha sansaun.

Reprezentante Prezidente Autoridade Munisipiu Baukau, Maria Celestina Viegas apresia ho inisiativa Suku Lacoliu neebe iha inisiativa hakarak estabelese tara bandu hodi eduka sidadaun sira respeita natureza, tanba nee kona-ba regras tara bandu nian neebe Suku prepara, Autoridade Munisipiu prontu reviu.

“Hanesan Administrador koalia katak hahu husi tinan 2016 sira halo preparasaun nomos iha ona regulamentu balun ita sei haree fila fali, tanba ita lao tuir lei sira neebe fo kompetensia mai ita liu-liu ba Autoridade Komunitariu sira lei Nu. 09/2016 nunee mos lei sira seluk agroflorestal ambiente nian,” katak Maria Celestina.

Entretantu sensibilizasaun Lei Florestal no regulamentu interna tara bandu iha Suku Lacoliu hetan partisipasaun masimu husi Autoridade Sivil no Militares inklui komunidade sira.

(tom)

Share it :

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *