BAUKAU, STLTIMORLESTE.com – Ema nain 2 ho motor hetan tuda iha Bairo Siabailale, Aldeia Kaeasamutu, Suku Buruma, Postu Administrativu Baukau Vila, Munisipiu Baukau, rezulta pasajeiru helem rahun iha ulun no motorista hetan kanek iha ain.
Vitima nia Aman Duarte Luis Xavier haktuir, insidente nee akontese iha loron 23 Novembru 2025, parte tuku 05:00 madrugada, bainhira oan nain 2 hanesan Canizio Araujo Xavier idade 29 no Franja Frans Junior Pereira Xavier idade 15 fila husi festa kazamentu, iha Postu Administrativu Laga ho motor Mio Beat too iha area Suku Buruma hetan tuda husi ema deskonhesidu balu.
“Ami ba partisipa serimonia kazamentu subrinha ida iha Laga ami fila fali iha kuaze tuku 04:00 liu ona, tanba rai besik loron ona, ami kuaze iha motor 5 kareta ida uluk, sira rua hakarak dansa entaun sira sei hela iha Laga depois mak mai tuir, mai tuir mak iha fatin Buruma nian ema tuda sira rua ida kona iha ain kona mos helem neebe foto tau iha Facebook nee nomos nia alin tur kotuk nee kona iha kotuk laran. Ida kanek nee mak iha ain nakles helm rahun,” Duarte haktuir ba jornalista sira iha Vila Nova, Baukau, Segunda (24/11/2025).
Nia informa, husi asaun tuda refere la rezulta sira nain 2 monu, maibe Canizio Araujo Xavier idade 29 hanesan motorista hetan kanek nakles iha parte ain, no helem neebe pasajeiru Franja Frans Junior Pereira Xavier idade 15 helm rahun iha nia ulun leten, tanba hetan tuda.
Nia sublina, husi asaun tuda refere mezmu rezulta sira nain 2, nain 1 hetan kanek no helm rahun iha ulun, maibe vitima la halo keixa iha Komando Polisia Munisipiu Baukau, tanba la konhese autor neebe tuda, maibe informa ona ba Autoridade Suku Buruma hodi buka tuir, tanba Suku Buruma implementa hela regras tara bandu.
“Hau foin koalia ona ho Xefe Suku, parte seguransa iha neeba vitima nain 2 la hetan ema, tanba nee ita la ba parte seguransa. Nuudar Baukau oan sente triste tanba hahalok nee hahalok brutalizmu limita fali ema nia movimentu, lo-loos hahalok nee labele mosu, tanba Buruma nee halo tara bandu iha neeba, maibe dala ruma ema nee hamonu imajen Buruma nian,” Duarte akresenta.
Familia vitima nee husu Autoridade Suku Buruma atu buka tuir autor ba asaun refere hodi prosesu tuir regulamentu tara bandu Suku Buruma nian, tanba asaun refere bele estrada imajen Buruma nian liu liu hatudu dignidade estrutura Suku ba implementasaun regulamentu tara bandu.
Hatan ba kestaun nee Xefe Suku Buruma, Liborio dos Santos Freitas hateten, asaun nee estraga kredibilidade Suku Buruma nian, tanba Suku Buruma implementa tara bandu, maibe asaun inresponsabilidade kontinua akontese, tanba nee parte Suku sei koordena ho estrutura tara bandu nian iha Suku Buruma hodi buka tuir autor ba kazu refere no bainhira detekta autor sei koondena tuir regulamentu tara bandu nian.
“Lalaok tara bandu tau iha neeba ita tetu kazu nee nia gravidade, kuandu grave demais ita sei implementa sansaun todan nian tenkeser lori karau osan depois rekupera fila fali, ema neebe sai vitima nee depois responsabilidade ba seremonia rekupera bandu, maibe identifikasaun nia laran mak ema nee iha relasaun familia hakarak rezolve tuir dalan familia ita nafatin fo oportunidade maibe nafatin hetan sansaun nia kontra ona bandu, bandu nafatin kondena nia maibe atu rekupera ema nee nia kondisoens nee depende sira rua mak kombina, neebe regras tara bandu nia lalaok mak hanesan nee,” Liborio hateten
Xefe Suku nee mos husu ba komunidade sira atu koopera ho Autoridade Suku Buruma, bainhira hetan no rona informasaun balu kona-ba autor neebe halo asaun refere informa ba Autoridade Suku hodi fo sansaun, tanba asaun refere mezmu individual ou grupo estraga no hafoer komunidade Suku tomak nia naran.
Jornalista: Tomas Reis
Editora: Carme Ximenes







