DILI, STLTIMORLESTE.com – Embaixador Timor Leste (TL) ba Japaun Elidio Ximenes relata progresu servisu ba Prezidente Republika Jose Ramos Horta.
Bainhira remata halo enkontru, Embaixador Timor Leste ba Japaun, Elidio Ximenes ba Jornalista iha palasiu Prezidensial Nikolao Lobato, Bairo Pite, Tersa nee (05/08/2025) hatete, ohin mai relata progresu servisu neebe nia halo iha Japaun ba Prezidente Republika, Jose Ramos Horta.
“Primeiru hau simu knaar husi Prezidente Republika halao hau nia misaun reprezenta estadu iha Japaun tinan 5 ho balun ohin hau fila fali mai iha fatin ida nee agradese no obrigadu wain ba Prezidente neebe depozita nia konfiansa durante tinan 5 fulan 6 iha Tokyo, relata mos progresu balun neebe mak durante nee halao iha Japaun durante hau nia misaun iha neeba, primeiru rezultadu la barak oituan, ita iha mak ita nia relasaun diplomata Japaun lao diak tebes ninia indikasaun mak nee komesa ita hamosu joven sira komesa servisu iha Japaun,” katak Embaixador.
Embaixador hatete, durante 20 anos laiha, maibe durante embaixador haknaar aan nuudar embaixador agora komesa iha ona akordu entre Governu ho Governu loke ona dalan ba Timoroan sira bele ba servisu, bele mos ba servisu iha neeba.
“Nain hira mak agora iha neeba ita iha ona 52 pesoas, sira neebe mak ba iha neeba mos sira laos iha agrikultura deit hanesan Australia nia maibe iha area oin-oin, balun nain 22 iha soldadura nomos pintura roo boot ida nee hatudu dimanda merkadu iha, hatudu mos katak ita iha mos skil presiza deit mak makina vontade no fo motivasaun ba ita nia joven sira para bele aprende diak liu tan,” katak PR Horta.
Segundu mak kona-ba diplomasia ba ekonomia neebe durante tinan 20 investor Japones atu halo investimentu iha Timor Leste susar la halimar maibe ho Governasaun foun ho lideransa foun liu-liu Primeiru Ministru no Prezidente Republika nia mandatu investor hahu mai investe iha Timor Leste.
Primeiru hanesan sonize sira hakarak mai halo estaleiru fabrika roo iha Laleia nee esforsu ida, se sira mai halo fabrika signifika Roo Nakroma la presiza ona ba hadia iha Indonezia, se TL iha mina no gas aban bainrua presiza tenker Roo para tula transporte gas ba rai liur Governu TL bele kopera ho kompanha nee halo tenker iha TL bele exporta ba liur.
“Ita iha ikan, ita iha tasi, presiza Roo atu ba kaer ikan bele halo deit iha nee depende ita nia negosiasaun ho ita nia kompanha sira nee konaba kompanha rua, segundu konaba iha kompanha ida iha japones nia ida iha Sydney agora sira mai oinsa uza solar sel para redus tiha ita nia depedensia neebe mak durante nee tinan tinan hasai osan porvolta dozentus miloes para sosa gasoel ba sentru eletrika Hera Betano no Atauro dozentus miloens se sira loke solar enerjia iha Laleia redus tiha 40% kredizer osan lubuk ida husi 40% bele utiliza buat seluk depois neneik ba oin,” katak Embaixador.
Embaixador hatete, se bainhira redus 40% bele utiliza fali osan refere hodi halo buat seluk depois neneik ba oin hatudu katak ida nee bele mos ajuda liu tan industria seluk bele mai Timor Leste.
Entretantu, iha enkontru nee Prezidente Republika, Jose Ramos Horta ninia rekomendasaun husu atu bele koopera fila fali ho ninisteriu relevante, isue no informasaun sira neebe sei pendente hela nee bele ajuda fali governu, nunee bele aselera realiza fila fali buat neebe seidauk halao nee.
Prezidente Republika husu sei koalia fila fali Primeiru Ministru ho ministeriu balun atu haree fali asuntu sira neebe balun importante tebes-tebes.
(eme)







